Gerelateerde artikels
Glasvochttroebelingen (floaters): zwarte vlekjes of draadjes zien
In dit artikel
Glasvochttroebelingen (floaters): zwarte vlekjes of draadjes zien
dossier
Onze ogen zijn als een bol opgebouwd, met aan de voorzijde de lens en aan de achterzijde het netvlies. De bol is opgevuld met een heldere 'gelei': het glasvocht. Met het ouder worden kan het glasvocht in het oog vertroebelen en kunnen er kleine vlekjes in het glasvocht ontstaan. Die merk je op als zwevende zwarte vlekjes. ‘Mouches volantes of ’vliegende vliegjes’ in het Frans, ‘floaters’ in het Engels. Het is een onschuldige aandoening, maar het kan wel hinderlijk zijn.
Wat is glasvochttroebeling?
Normaal glasvocht bevat altijd kleine onzuiverheden, bij de ene persoon meer dan bij de andere. We zien die als puntjes, cirkels, slierten enzovoorts. Vanaf de leeftijd van 50-60 jaar ontstaan er veranderingen in het glasvocht die ertoe leiden dat de geleimassa vervloeit (klontert) waardoor het glasvocht krimpt en gedeeltelijk van het netvlies loskomt. Men spreekt dan van een achterste glasvochtmembraanloslating (AGVL) (of PVD: posterior vitreous detachment). Daardoor neemt de concentratie van de onregelmatigheden in het glasvocht toe en worden ze ook beter zichtbaar. Bovendien worden ook de randen van het glasvocht zichtbaar waardoor er meer 'rommel' in het oog ronddrijft. Soms wordt het glasvocht ook wat minder transparant. Het gaat dus om een normaal verouderingsverschijnsel. Al kan het ook optreden bij jongere mensen die bijziend zijn (niet goed ver kunnen zien).
- Je ziet zwarte zwevende vlekjes, puntjes of draadjes, vooral bij een heldere achtergrond (bijv. een heldere hemel, een computerscherm, een wit vlak).
- De vlekjes zitten niet op één plek, maar ze bewegen iets langzamer mee met de richting waarnaar je kijkt. Ze keren min of meer steeds naar dezelfde plaats terug.
- De vlekjes kunnen in één oog of in beide ogen aanwezig zijn.
Wanneer zijn ‘floaters’ gevaarlijk?
Floaters zijn meestal onschuldig, maar soms kunnen ze wijzen op een oogprobleem dat snel medische aandacht vereist. Let op de volgende waarschuwingssignalen:
1. Floaters met ontstekingsverschijnselen
Als floaters gepaard gaan met een rood oog, pijnlijk lichtgevoeligheid of duidelijk verminderd zicht, kan dit duiden op een oogontsteking (uveïtis).
2. Plotselinge toename van floaters met lichtflitsen
Wanneer floaters plotseling verschijnen of snel in aantal toenemen, vooral in combinatie met lichtflitsen (alsof een TL-lamp aan en uit gaat) of een zwerm zwarte of rode stipjes, kan dit wijzen op een scheurtje in het netvlies. Dit gebeurt vaak slechts in één oog.
Neem in dit geval onmiddellijk contact op met je huisarts of oogarts.
Neem in dit geval onmiddellijk contact op met je huisarts of oogarts.
3. Donkere vlekken aan de rand van het gezichtsveld
Als je plots een donkere, grijze, niet-meebewegende vlek ziet aan de rand van je gezichtsveld (alsof je tegen een gordijn kijkt), kan dit wijzen op een netvliesloslating of een andere aandoening van het netvlies of de oogzenuw.
4. Plotselinge verslechtering van het gezichtsvermogen
Floaters die gepaard gaan met een plotselinge verslechtering van het zicht kunnen een teken zijn van een glasvochtbloeding, bijvoorbeeld bij diabetespatiënten.
In al deze gevallen geldt: contacteer zo snel mogelijk je huisarts of oogarts. Vroege diagnose en behandeling kunnen ernstige oogproblemen voorkomen.
Lees ook: Inwendige oogontsteking (uveïtis)
Lees ook: Netvliesloslating (ablatio retinae)
Wanneer een arts raadplegen?
Wanneer geleidelijk ontstane troebelingen erg storend zijn, is een oogheelkundig onderzoek door de oogarts zinvol. Die kan zien of het gaat om onschuldige klachten of niet.
Neem direct contact op met je huis- of oogarts als je merkt dat:
- het aantal mouches volantes toeneemt,
- je minder goed ziet,
- een deel van het zicht grijs-zwart wordt,
- de mouches volantes niet meebewegen met de richting van kijken,
- je lichtflitsen ziet.
Behandeling glasvochttroebeling
Floaters worden meestal niet behandeld. Vaak verdwijnen de troebelingen na enkele weken spontaan of is er nauwelijks hinder.
Wanneer de floaters erg hinderlijk zijn en niet verdwijnen, kan een operatie worden overwogen. Hierbij worden de ooggelei en troebelingen verwijderd tijdens een vitrectomie.
Indien de floaters veroorzaakt worden door een ander probleem (bijvoorbeeld een netvliesscheur of –loslating, een inwendige oogontsteking) dan moet uiteraard dàt probleem aangepakt worden.
Bronnen:
www.oogartsen.nl
www.thuisarts.nl
www.oogheelkunde.org
