Orale spruw bij volwassene: symptomen en behandeling

dossier

Orale spruw is een schimmelinfectie in de mond die kan ontstaan bij een slechte mondhygiëne, een verzwakt immuunsysteem of door bepaalde geneesmiddelen (zoals antibiotica of inhalatiecorticosteroïden). De aandoening komt vaak voor bij baby’s, maar kan ook kinderen en volwassenen treffen. Zo herken je de symptomen van orale spruw.

Wat is orale spruw?

De verspreiding van Candida albicans in de mond veroorzaakt een infectie die spruw wordt genoemd.

Een overmatige groei van de schimmel Candida albicans in de mond veroorzaakt een infectie die orale spruw wordt genoemd.

Deze gist komt normaal in kleine hoeveelheden voor in de mond en het spijsverteringsstelsel, waar ze samenleeft met bacteriën zonder klachten te veroorzaken.

Dat evenwicht kan echter verstoord raken door factoren zoals een verzwakt immuunsysteem, bepaalde geneesmiddelen (vooral antibiotica of corticosteroïden) of een onvoldoende mondhygiëne. De schimmel kan zich dan sterk vermenigvuldigen en een infectie veroorzaken.

Orale spruw komt vooral voor bij baby’s, omdat hun immuunsysteem nog niet volledig ontwikkeld is. Bij volwassenen wordt de aandoening vooral gezien bij mensen met een verminderde weerstand of bepaalde chronische ziekten.

Orale spruw is niet besmettelijk.

Symptomen van orale spruw bij volwassenen

© Getty Images -Orale spruw uit zich vaak door witachtige plekken op tong, tandvlees of binnenkant van de wangen.

Ernstige vormen van orale spruw

Deze complicatie kan pijn veroorzaken bij het slikken of het gevoel geven dat voedsel blijft steken in de keel. Zonder behandeling kan de infectie zich verder verspreiden in het spijsverteringsstelsel.

Wanneer naar de dokter met spruw?

Raadpleeg een arts of tandarts wanneer je symptomen hebt die op orale spruw wijzen, vooral als:

• de klachten blijven aanhouden;
• eten of drinken pijnlijk wordt;
• je een chronische ziekte hebt of een verzwakt immuunsysteem.
  
  

Wat zijn de oorzaken van orale spruw bij volwassenen?

Verschillende factoren kunnen de groei van Candida in de mond bevorderen, zoals:

• langdurig of hooggedoseerd gebruik van antibiotica;
• verkeerd gebruik van inhalatiecorticosteroïden zonder de mond nadien te spoelen;
• het dragen van tandprotheses, vooral wanneer ze slecht passen of onvoldoende gereinigd worden;
• onvoldoende mondhygiëne;
• een droge mond door ziekte of medicatie;
• roken;
• chemo- of radiotherapie.

Bepaalde groepen lopen meer risico, zoals ouderen, baby’s en volwassenen met diabetes, voedingstekorten, hypothyreoïdie of hiv.

Diagnose van orale spruw

In de meeste gevallen stelt de arts de diagnose via een eenvoudige inspectie van de mond. Soms wordt een klein staal van de witte plekjes genomen voor analyse.

Indien nodig kunnen bloedonderzoeken worden uitgevoerd om een onderliggende oorzaak op te sporen, zoals diabetes, ijzer- of vitamine B12-tekort of hormonale stoornissen.

Bij vermoeden van aantasting van de slokdarm kan aanvullend onderzoek gebeuren, zoals een endoscopie, soms met biopsie.

Behandeling van orale spruw

De behandeling heeft als doel de schimmelgroei te stoppen en herval te voorkomen.

Antischimmelmedicatie

Orale spruw wordt behandeld met antischimmelmiddelen die de groei van de schimmel remmen.

• Lokale behandeling: gels, oplossingen of suspensies die rechtstreeks in de mond worden aangebracht.
• Orale behandeling: tabletten of capsules, vooral bij uitgebreide of terugkerende infecties.
  
  

In België is fluconazol via de mond momenteel de meest gebruikte behandeling.

Miconazolgel (Daktarin) of nystatine (Mycostatine) worden vaak lokaal voorgeschreven bij mildere infecties of volgens keuze van de arts.

Onderliggende oorzaak behandelen

Om herval te voorkomen, moet ook de oorzaak aangepakt worden:

• De arts kan antibiotica- of cortisonebehandeling aanpassen. Stop nooit medicatie zonder medisch advies.
• Zorg voor een goede reiniging en bewaring van tandprotheses en vervang beschadigde protheses.
• Een droge mond moet behandeld worden indien mogelijk.
• Chronische ziekten, zoals diabetes, moeten goed onder controle blijven.
  
  

Hoe orale spruw voorkomen?

Enkele eenvoudige maatregelen kunnen het risico verkleinen:

• tanden minstens twee keer per dag poetsen met fluoridetandpasta;
• regelmatig tandfloss gebruiken;
• de mond spoelen na de maaltijd;
• de mond spoelen na gebruik van een inhalator met corticosteroïden;
• tandprotheses ’s nachts verwijderen en reinigen;
• regelmatig een tandarts bezoeken;
• stoppen met roken;
• suikerinname beperken;
• chronische ziekten, zoals diabetes, goed opvolgen.

Bij mensen met een hoog risico kan soms een preventieve antischimmelbehandeling worden overwogen op advies van een arts.

Bronnen:
https://www.nhsinform.scot
https://www.mayoclinic.org
https://www.msdmanuals.com
https://www.medecindirect.fr
https://www.cbip.be