Moet je je zorgen maken over bloed in de urine (hematurie)?

Laatst bijgewerkt: juli 2021
123-urine-oz-labo-09-15.jpg

nieuws Als de urine rood verkleurt, komt dat vaak doordat er bloed in zit (hematurie). De oorzaak kan variëren van eerder onschuldig (bijvoorbeeld een blaasontsteking) tot ernstig (bijvoorbeeld kanker). Bij jonge mensen gaat het meestal om een eerder onschuldig verschijnsel, bij oudere mensen (+ vijftig) is de kans op een ernstiger probleem groter. De hoeveelheid bloed in de urine zegt weinig over (de ernst) van de oorzaak. Raadpleeg daarom altijd de huisarts.

Lees ook: Wat zegt je urine over je gezondheid?

Wat kan je zien?

• Meestal is duidelijk te zien dat er bloed in de urine zit omdat de urine roze tot helderrood of zelfs zwart verkleurt. Ook kunnen er kleine bloedklontertjes aanwezig zijn. Ziet de urine helderrood, dan gaat het meestal om een probleem van de urinewegen. Als de urine een bruinige kleur heeft, gaat het mogelijks om een probleem met de nieren.
• Er kan ook bloed in de urine aanwezig zijn zonder dat je het zelf merkt. Dit komt meestal aan het licht tijdens een urineonderzoek. In dat geval spreekt men van onzichtbare of microscopische hematurie.

Let op: Rode urine is niet altijd bloed
Als je urine een beetje rood ziet, betekent dat niet altijd dat het om bloed gaat. Het eten van rode bietjes, bessen, rabarber of kleurstoffen en sommige medicijnen (bv. laxeermiddelen) kunnen een roze verkleuring van de urine veroorzaken. Zo'n roodverkleuring verdwijnt binnen enkele uren tot dagen.

Lees ook: 10 dingen die je moet weten over een blaasontsteking

Mogelijke oorzaken van bloed in de urine

Er zijn veel aandoeningen waarbij bloed in de urine kan optreden. Bij ongeveer 50% van de mensen met waarneembaar bloed in de urine en bij 70% van de mensen met een microscopische hematurie worden geen afwijking gevonden.

De meest voorkomende oorzaken zijn:
• een zware fysieke inspanning (vooral duursporten, bv. een marathon, een roeiwedstrijd...)
• bij een vrouw kan het bloed afkomstig zijn van de menstruaties;
• na seksueel contact kan er wat bloed in de urine voorkomen door kleine wondjes. Bij kinderen kan dit een aanwijzing zijn voor seksueel misbruik;
• geneesmiddelen (bv. pijnstillers);
• een infectie van de urinewegen (bv. door een soa): dit is de meest voorkomende oorzaak. Bij ongeveer 40 % van de mensen met bloed in de urine gaat het om een infectie van de urinewegen;
• een nierbekkenontsteking;
• een goedaardige vergroting van de prostaat of een prostaatontsteking;
nierstenen, of stenen in de urineleider of blaas;
• een verwonding aan de urinewegen of de nieren (bv. na een ongeval, bij contactsporten maar ook bij sommige duursporten zoals mountainbiken);
• een nierziekte, bv. een nierontsteking;
• een bloedstollingsstoornis (bv. sikkelcelziekte);
• kwaadaardige afwijkingen: blaaskanker, nierkanker, prostaatkanker. Dit komt vooral voor boven de leeftijd van 40 jaar.

Geen hematurie door bloedverdunners
Bloedverdunnende middelen, of correcter: antistollingsmiddelen, veroorzaken geen hematurie. Ze kunnen er wel voor zorgen dat de bloeding heviger is en langer duurt.

Lees ook: Trichomoniasis: de meest voorkomende maar minst bekende soa ter wereld?

Wanneer een arts raadplegen?

Al zijn veel gevallen van hematurie niet ernstig, je kan toch beter altijd je huisarts raadplegen wanneer je bloed in je urine ziet, zeker als je ook andere klachten hebt. Ook bloedplassen na een ongeval moet je altijd verder laten onderzoeken.

• Bij een infectie of ontsteking van de urinewegen of de blaas heb je meestal ook pijn bij het plassen en plas je minder maar vaker.
• Bij een nierbekkenontsteking kunnen dezelfde klachten optreden, maar ook pijn in de rug of de zij en koorts.
• Een niersteen kan gepaard gaan met plotse, hevige pijn in de rug, zij of onderbuik;
• Bij een nierziekte kan je ook algemene symptomen hebben zoals moeheid, verlies van eetlust enzovoorts.

Als je huisarts de oorzaak niet vindt, aanvullend onderzoek nodig acht (bv. een echografie, CT-scan of een kijkonderzoek van de urinewegen of de nieren) of een ernstige oorzaak vermoedt, zal hij/zij je doorverwijzen naar een uroloog (specialist urinewegen) of nefroloog (specialist nierziekten).

Lees ook: Laparoscopie

De behandeling

De behandeling hangt af van de onderliggende oorzaak.

• Als er geen oorzaak wordt gevonden, zal bij jongere mensen (- 40 jaar) de urine na twee-drie maanden opnieuw worden gecontroleerd.
• Bloed in de urine veroorzaakt door overmatige inspanning, kleine wondjes na seks of door menstruatiebloed, verdwijnt meestal vanzelf binnen enkele dagen.
• Urineweg- en blaasinfecties worden behandeld met antibiotica.
• Bij stenen in de urinewegen of nieren kan de arts een ontstekingsremmer, pijnstiller en een krampwerend middel voorschrijven. Indien nodig kunnen de steentjes operatief worden verwijderd of vergruisd.
• Tumoren in de nieren, urineleiders, blaas of prostaat worden behandeld met radiotherapie, chemotherapie of worden chirurgisch verwijderd.
• Een bloedende prostaat kan worden behandeld met medicijnen. Soms is een operatie nodig.

Lees ook: Prostaatklachten: deel 4. Prostatitis (ontsteking van de prostaat)

Bronnen:
www.ebmpracticenet.be
www.kiesbeter.nl
https://urologenvooru.nl





Wil je onze artikels graag ontvangen in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Gezondheid NV / Mediahuis.
volgopfacebook

volgopinstagram