Moet u zich zorgen maken over bloed in de urine (hematurie)?

Laatst bijgewerkt: januari 2016
urine-stick-oz-170_400_03.jpg

nieuws Als de urine rood verkleurd is, komt dit vaak door bloed in de urine (hematurie).
De oorzaak kan variëren van eerder onschuldig (bijvoorbeeld een blaasontsteking) tot ernstig (bijvoorbeeld kanker). Bij jonge mensen gaat het meestal om een eerder onschuldig verschijnsel, bij oudere mensen (+ vijftig) is de kans op een ernstiger probleem groter.
De hoeveelheid bloed in de urine zegt weinig over (de ernst) van de oorzaak. Raadpleeg daarom altijd de huisarts.

Wat kunt u zien?
• Meestal is duidelijk te zien dat er bloed in de urine zit omdat de urine roze tot helderrood of zelfs zwart verkleurt. Ook kunnen er kleine bloedklontertjes in de urine zitten.
Ziet de urine helderrood dan gaat het meestal om een probleem van de urinewegen. Als de urine bruinige kleur gaat het mogelijk om een probleem met de nieren.

• Er kan ook bloed in de urine aanwezig zijn zonder dat u dit zelf merkt. Dit komt meestal aan het licht tijdens een
urineonderzoek. In dat geval spreekt men van onzichtbare of microscopische hematurie.

Rode urine is niet altijd bloed
Als uw urine een beetje rood ziet, betekent dat niet altijd dat het om bloed gaat. Het eten van rode bietjes, bessen, rabarber of kleurstoffen en sommige medicijnen (bv. laxeermiddelen) kunnen een roze verkleuring van de urine veroorzaken. Zo'n roodverkleuring verdwijnt binnen enkele uren tot dagen.

Mogelijke oorzaken van bloed in de urine
Er zijn veel aandoeningen waarbij bloed in de urine kan optreden. Bij ongeveer 50% van de mensen met waarneembaar bloed in de urine en bij 70% van de mensen met een microscopische hematurie wordt geen afwijking gevonden.
De meest voorkomende oorzaken zijn:
• een zware fysieke inspanning (vooral duursporten, bv. een marathon, een roeiwedstrijd...)
• bij een vrouw kan het bloed afkomstig zijn van de menstruaties;
• na seksueel contact kan er wat bloed in de urine voorkomen door kleine wondjes. Bij kinderen kan dit een aanwijzing zijn voor seksueel misbruik;
• geneesmiddelen (bv. pijnstillers);
• een infectie van de urinewegen (bv. door een soa): dit is de meest voorkomende oorzaak: bij ongeveer 40 % van de mensen met bloed in de urine gaat het om een infectie van de urinewegen;
• een nierbekkenontsteking;
• een goedaardige vergroting van de prostaat of een prostaatontsteking;
• stenen in de nier, urineleider of blaas;
• een verwonding aan de urinewegen of de nieren (bv. na een ongeval, bij contactsporten maar ook bij sommige duursporten zoals mountainbiken);
• een nierziekte, bv. een nierontsteking;
• een bloedstollingsstoornis (bv. Sikkelcelziekte);
• kwaadaardige afwijkingen: blaaskanker, nierkanker, prostaatkanker. Dit komt vooral voor boven de leeftijd van 40 jaar.

Geen hematurie door bloedverdunners
Bloedverdunnende middelen of correcter antistollingsmiddelen veroorzaken geen hematurie. Ze kunnen er wel voor zorgen dat de bloeding heviger is en langer duurt.

Wanneer een arts raadplegen?
Al zijn veel gevallen van hematurie niet ernstig, het is toch het best om altijd uw huisarts te raadplegen wanneer u bloed in uw urine ziet, zeker als u ook andere klachten hebt. Ook bloedplassen na een ongeval moet altijd verder onderzocht worden.
• Bij een infectie of ontsteking van de urinewegen of de blaas hebt u meestal ook pijn bij het plassen en plast u minder maar vaker.
• Bij een nierbekkenontsteking kunnen dezelfde klachten optreden, maar ook pijn in de rug of de zij en koorts.
• Een niersteen kan gepaard gaan met plotse, hevige pijn in de rug, zij of onderbuik;
• Bij een nierziekte kunt u ook algemene symptomen hebben zoals moeheid, verlies van eetlust enzovoorts.
Als uw huisarts de oorzaak niet vindt, aanvullend onderzoek nodig acht (bv. een echografie, CT-scan of een kijkonderzoek van de urinewegen of de nieren) of een ernstige oorzaak vermoedt, zal hij/zij u doorverwijzen naar een uroloog (specialist urinewegen) of nefroloog (specialist nierziekten).

De behandeling hangt af van de onderliggende oorzaak.
• Indien geen oorzaak wordt gevonden, zal bij jongere mensen (- 40 jaar) de urine na twee-drie maanden opnieuw worden gecontroleerd.
• Bloed in de urine veroorzaakt door overmatige inspanning, kleine wondjes na seks of door menstruatiebloed, verdwijnt meestal vanzelf binnen enkele dagen.
• Urineweg- en blaasinfecties worden behandeld met antibiotica.
• Bij stenen in de urinewegen of nieren kan de arts een ontstekingsremmer-pijnstiller en een krampwerend middel voorschrijven. Indien nodig kunnen de steentjes operatief worden verwijderd of vergruisd.
Tumoren in de nieren, urineleiders, blaas of prostaat worden behandeld met radiotherapie, chemotherapie of worden chirurgisch verwijderd.
• Een bloedende prostaat kan worden behandeld met medicijnen. Soms is een operatie nodig.

Bronnen
www.ebmpracticenet.be
www.kiesbeter.nl/onderwerpen/hematurie
www.kwaliteitskoepel.nl/assets/structured-files/NVU/Hematurie.pdf



verschenen op : 20/01/2016


pub