Hyperacusis: overgevoelig voor geluid

In dit artikel

Wat is hyperacusis (overgevoeligheid voor geluid)?
Wat is hyperacusis?
Hoe ontstaat hyperacusis?
Bij welke aandoeningen komt hyperacusis vaker voor?
Behandeling hyperacusis
Wat kan je zelf doen?

dossier

Het scherpe remgeluid van een vrachtwagen, een brommer die voorbijraast of een deur die hard dichtslaat: het zijn geluiden die voor iedereen onaangenaam kunnen zijn. Voor mensen met overgevoeligheid voor geluid, ook wel hyperacusis genoemd, ligt dat anders. Zij ervaren veel alledaagse geluiden als te luid, onaangenaam of zelfs pijnlijk. Geluiden zoals stromend water, het gerammel van servies, spelende kinderen of achtergrondmuziek kunnen dan al te veel worden. Die voortdurende overprikkeling kan een grote impact hebben op het dagelijks leven, zowel thuis als op het werk en in sociale situaties.

Wat is hyperacusis?

Iedereen heeft een bepaalde tolerantie voor geluid. Bij mensen met hyperacusis ligt die tolerantiegrens aanzienlijk lager, waardoor ze gewone geluiden als overweldigend ervaren. Dat heeft te maken met een verstoring van het zogenoemde ‘dynamisch bereik’ van het gehoor. Dit is het vermogen van de oren en de hersenen om zich snel aan te passen aan wisselende geluidssterktes.

Bij een gezond gehoor ligt de gehoordrempel rond 0 dB(A) en de pijngrens rond 120 tot 130 dB(A). Bij hyperacusis ligt de gehoordrempel hoger en de pijngrens lager, waardoor geluiden sneller als te luid of pijnlijk binnenkomen. Uit recent onderzoek blijkt dat hyperacusis niet alleen in het oor zelf ontstaat, maar vooral te maken heeft met een verstoorde geluidsverwerking in de hersenen. Het brein lijkt geluiden als het ware te sterk door te geven.

Hoe ontstaat hyperacusis?

Hyperacusis kan geleidelijk ontstaan maar soms ook plots, bijvoorbeeld na een lawaaitrauma. Meestal treedt de aandoening op aan beide oren, en ze gaat vaak samen met tinnitus (oorsuizen) en/of gehoorverlies.

Mogelijke oorzaken

De precieze oorzaak van hyperacusis is niet altijd duidelijk, maar het wordt in verband gebracht met:

blootstelling aan te hard geluid (bv. concerten, machines, vuurwerk)
hoofdletsels of een klap op het hoofd
oorontstekingen of ooroperaties
aandoeningen van het zenuwstelsel
verstoorde communicatie tussen oor en hersenen (bv. na een hersenbloeding)
gebruik van bepaalde medicijnen

Vandaag beschouwen specialisten hyperacusis steeds vaker als een multifactorieel probleem, waarbij een combinatie van gehoorschade, verstoorde hersenverwerking, stress en angst een rol speelt.

Bij welke aandoeningen komt hyperacusis vaker voor?

Hyperacusis kan ook voorkomen als bijkomend symptoom bij:

migraine
de ziekte van Ménière
aangezichtszenuwverlamming (Bell’s palsy)
fibromyalgie
autisme
aangeboren gehoorproblemen
verhoogde gevoeligheid voor prikkels (hooggevoeligheid)

Behandeling hyperacusis

Er bestaat momenteel geen genezende behandeling, maar er zijn wel manieren om beter met de klachten van hyperacusis om te gaan en de levenskwaliteit te verbeteren.

Geluidsgewenningstherapie (sound therapy): gecontroleerde blootstelling aan zachte geluiden om het gehoor opnieuw te laten wennen.
Tinnitus Retraining Therapy (TRT): kan ook bij hyperacusis helpen, vooral wanneer tinnitus aanwezig is.
Psychologische begeleiding: helpt om om te gaan met stress, angst en vermijdingsgedrag.
Beperkt gebruik van gehoorbescherming: oordoppen kunnen tijdelijk helpen, maar langdurig gebruik kan de gevoeligheid net vergroten. Specialisten raden daarom af om constant oordoppen te dragen, omdat dit de overgevoeligheid kan versterken.

Wat kan je zelf doen?

Vermijd extreme geluidsbelasting, maar sluit je niet volledig af van geluid.
Bouw geluiden geleidelijk opnieuw op.
Zorg voor regelmatige rustmomenten in een stille omgeving.
Probeer stress te beperken: ontspanning helpt het gehoor en de hersenen.
Bespreek je klachten met je huisarts of een NKO-arts.

Lees ook: Oorsuizen en geneesmiddelen

Conclusie

Overgevoeligheid voor geluid kan een grote impact hebben op het dagelijkse leven. Hoewel er geen genezende behandeling bestaat, kunnen goede begeleiding, geleidelijke gewenning en ondersteuning de klachten vaak draaglijker maken. Tijdig advies inwinnen helpt om te voorkomen dat de klachten verergeren.

Bronnen:

https://www.kno.nl
https://www.stichtinghoormij.nl
https://www.uza.be
https://www.uzleuven.be
https://www.who.int

auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist

Laatst bijgewerkt: januari 2026

Delen Whatsapp Tweet Mail