Heb jij hooikoorts?

Word je altijd rond dezelfde tijd verkouden, of heb je vooral last van een loopneus nadat je het gras hebt gemaaid? Dan heb je misschien hooikoorts, net als 30% van de bevolking. Christine Breynaert, allergoloog aan de KU Leuven, legt in een online college van Universiteit van Vlaanderen uit hoe je het verschil tussen een gewone verkoudheid en een allergie kunt herkennen, waarom je last krijgt van een loopneus of tranende ogen, en geeft je tips om het pollenseizoen zo goed mogelijk door te komen. Onder het filmpje vind je de samenvatting. 

Veel mensen denken dat een voortdurend verstopte neus, niezen en tranende ogen het gevolg zijn van een hardnekkige verkoudheid. Toch kan er iets anders aan de hand zijn. Wanneer deze klachten weken of zelfs maanden aanhouden, is de kans groot dat het om hooikoorts gaat, ook wel allergische rhinitis genoemd. In België heeft naar schatting tot 30 procent van de bevolking last van hooikoorts. De aandoening wordt niet alleen veroorzaakt door gras- of boompollen, maar ook door onder meer schimmels en huisstofmijten.

De belangrijkste veroorzakers van allergische klachten in België zijn berkenpollen, graspollen en huisstofmijt. Berkenpollen zorgen vooral in het voorjaar voor klachten, terwijl graspollen pieken in mei en juni. Huisstofmijt is het hele jaar aanwezig, maar veroorzaakt vaak meer symptomen tijdens de herfst en winter wanneer mensen meer tijd binnenshuis doorbrengen. Typische klachten zijn een verstopte of lopende neus, niezen, jeukende ogen en ademhalingsproblemen.

Om te achterhalen of het daadwerkelijk om een allergie gaat, onderzoekt een allergoloog niet alleen de klachten, maar ook het patroon waarin ze optreden. Daarbij kunnen pollenkalenders en actuele pollentellingen nuttig zijn. De diagnose wordt vaak bevestigd met huidtesten, waarbij kleine hoeveelheden allergenen op de huid worden aangebracht. Een positieve test alleen is echter niet voldoende: pas wanneer de testresultaten samengaan met klachten op de juiste momenten van het jaar, spreekt men van een echte allergie.

Hooikoorts ontstaat doordat het immuunsysteem overdreven reageert op onschuldige stoffen zoals pollen of huisstofmijt. Daarbij komt histamine vrij, een stof die verantwoordelijk is voor symptomen zoals niezen, jeuk en een verstopte neus. Sommige mensen met een berkenpollenallergie kunnen daarnaast last krijgen van een kruisallergie met bepaalde voedingsmiddelen, zoals appels, peren, perziken, wortelen of noten. Dit kan leiden tot jeuk of een tintelend gevoel in de mond.

De behandeling van hooikoorts bestaat uit verschillende stappen. Het vermijden van blootstelling aan allergenen kan al veel verschil maken, bijvoorbeeld door ramen gesloten te houden tijdens piekmomenten van het pollenseizoen of door huisstofmijten in huis te beperken. Daarnaast worden vaak antihistaminica, neussprays en oogdruppels voorgeschreven om de klachten onder controle te houden. Bij ernstige of langdurige klachten kan immuuntherapie worden overwogen. Hierbij wordt het lichaam geleidelijk gewend gemaakt aan de allergenen, waardoor de gevoeligheid afneemt.

Een goede behandeling is belangrijk, niet alleen om de symptomen te verminderen, maar ook om de levenskwaliteit te verbeteren. Vooral bij kinderen kan onbehandelde hooikoorts gevolgen hebben voor de ademhaling, de mond- en tandgezondheid en zelfs de spraakontwikkeling. Ook volwassenen ervaren vaak concentratieproblemen, vermoeidheid en een verminderde productiviteit. Wie langdurig last heeft van een verstopte neus of andere allergische klachten, doet er daarom goed aan om een arts of allergoloog te raadplegen.