Ziekte van Lyme: opgelet voor een tekenbeet

Laatst bijgewerkt: augustus 2019
teek-huid-170_400_03.jpg

nieuws In Nederland start vandaag de Week van de Teek. Daarmee wil men de aandacht vestigen op de gevaren van een tekenbeet. Teken kunnen namelijk een aantal ziekten overbrengen. Bij ons gaat het om de ziekte van Lyme (of Lyme-borreliose) die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Teken besmet met deze bacterie komen voor in heel Europa en in Noord-Amerika. Teken kunnen in ons land ook besmet zijn met een andere bacterie, Anaplasma phagocytophilum, die anaplasmose of Human granulocytic anaplasmosis (HGA) kan veroorzaken.

Toenemend probleem
Tekenbeten en infecties met Borrelia burgdorferi komen steeds meer voor in Europa. In Europa zouden elk jaar meer dan 100.000 mensen de ziekte van Lyme krijgen. Het probleem is het grootst in Duitsland, Oostenrijk en Centraal-Europese landen. Ook in Nederland wordt de laatste jaren een sterke toename gezien. In ons land is de toestand minder duidelijk, maar alles wijst ook op een toename van het aantal besmettingen, maar veel minder sterk dan in andere Europese landen.

Uit recent onderzoek blijkt dat in ons land jaarlijks ongeveer 19.000 mensen naar de huisarts gaan met een tekenbeet, dat ongeveer 9.000 mensen na een tekenbeet een huiduitslag krijgen waarvoor ze naar de huisarts gaan, en dat ongeveer evenveel mensen naar de huidarts gaan omdat ze klachten hebben die kunnen wijzen op de ziekte van Lyme. Het hoogste aantal besmettingen in ons land wordt vastgesteld in de provincies Luxemburg en Limburg.

Dat is bijzonder weinig in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland waar 93.000 patiënten met een tekenbeet en 22.000 met huiduitslag hun huisarts raadpleegden.

tek-incidentie-tekenbeten.jpg

Het aantal gevallen van anaplasmose vastgesteld in België ligt laag maar toch hoog in vergelijking met de rest van Europa: tussen 2000 en 2008 werden 366 gevallen vastgesteld, terwijl voor dezelfde periode alle andere Europese landen samen slechts een honderdtal gevallen rapporteerden. Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme of Lyme borreliose is de meest frequente door teken overgebrachte aandoening. Meestal geneest de ziekte vanzelf, maar soms kunnen ernstige complicaties optreden. Er kunnen drie stadia worden onderscheiden maar het is mogelijk dat ze niet alle drie worden doorlopen. Ook komen niet altijd alle verschijnseln voor. • 1e stadium : 3 dagen tot 3 maanden na de beet : - op de plaats of in de buurt van de beet een rode, ringvormige vlek die geleidelijk groter wordt (erythema migrans); - griepachtige symptomen zoals hoofdpijn, spier- en gewichtspijn, vermoeidheid, matige koorts, enz. Deze klachten kunnen spontaan verdwijnen, maar dat betekent niet dat de ziekte is genezen. Daarom wordt aangeraden om een korte antibioticakuur (10-14 dagen) te volgen indien deze symptomen optreden. • 2e stadium : enkele weken tot maanden na de beet : - sterke vermoeidheid - hevige pijn ter hoogte van armen of benen - pijnlijke en gezwollen gewrichten; - scheefstaand gezicht door gelaatsspierverlamming; - dubbel zien - hevige hoofdpijn - Bij kinderen: hoofdpijn, nekstijfheid, sufheid - hartritmestoornissen (arythmie ). Ook in dit stadium wordt een antibioticakuur aangeraden. • 3e stadium : maanden en soms zelfs jaren na de beet : - pijn en zwelling in één of meerdere gewrichten (artritis), vaak van de knie; - chronische neurologische stoornissen (zelden); - huidletsels op armen en/of benen. In dit stadium is vaak intraveneuze toediening van antibiotica noodzakelijk. Het kan lang duren eer de klachten verdwijnen, en sommige klachten kunnen blijven bestaan. • Post-Lyme syndroom Bij sommige mensen kan, zelfs met een aangepaste antibioticakuur, een zogenaamd post-Lyme syndroom ontstaan. Dit is een zeldzame chronische aandoening die kan gepaard gaan met blijvende zenuwpijn, verlammingsverschijnselen, gewrichtsontstekingen (artritis), hardnekkige huiduitslag, geheugen- en concentratieproblemen enz. Hiervoor bestaat geen specifieke behandeling. Antibiotica zijn in deze fase zinloos. Wat is anaplasmose? Anaplasmose is een ehrlichia-infectie. De symptomen verschijnen 5 à 15 dagen na de tekenbeet op en lijken op die van griep: hoge koorts (39°C of meer), spierpijn, hoofdpijn, soms gewrichtspijn. In tegenstelling tot de ziekte van Lyme is er meestal geen huiduitslag. Meestal is er na enkele dagen een spontaan herstel. Ernstige complicaties (zoals een aantasting van het centraal zenuwstelsel, een verstoring van de bloedstolling en lever- of nierschade) komen in ons land zelden voor. Ouderen en mensen met een verminderde immuniteit lijken een verhoogd risico te hebben op een ernstig beloop. Net zoals de ziekte van Lyme kan anaplasmose goed behandeld worden met een korte antibioticakuur (10-14 dagen).

Meer info:

www.zorg-en-gezondheid.be

www.wiv-isp.be/epidemio

www.rivm.nl/Onderwerpen

www.weekvandeteek.nl

www.hpa.org.uk



verschenen op : 16/04/2013 , bijgewerkt op 28/08/2019


pub