Gerelateerde artikels
Allergietest: welke testen bestaan in België?
In dit artikel
Allergietest: welke testen bestaan in België?
dossier
Heb je last van niezen, jeuk, huiduitslag of benauwdheid en vermoedt je arts een allergie? Dan is een huidtest voor allergie, ook wel huidpriktest, vaak de eerste stap. Het is een eenvoudige en betrouwbare manier om na te gaan waarvoor je allergisch bent. Naast de huidtest bestaan er ook andere allergietesten, zoals een bloedtest, plaktest en provocatietest. Welke test het meest geschikt is, hangt af van je klachten en je situatie.
Lees ook: Hoe herken je een allergie?
Allergietest bij huisarts
Er bestaan verschillende manieren om een allergie op te sporen. Welke test het meest geschikt is, hangt af van je klachten, je medische voorgeschiedenis en het type allergie dat wordt vermoed. De specialist of huisarts kan een allergie vaststellen aan de hand van het klachtenpatroon in combinatie met een huidpriktest of bloedonderzoek (RAST).
Huidpriktest: de eerste stap bij veel allergieën
De huidpriktest is vaak de eerste keuze bij klachten zoals hooikoorts, allergische astma of een vermoeden van allergie voor huisstofmijt, dieren of bepaalde voedingsmiddelen. Kleine hoeveelheden allergenen worden met een prikje oppervlakkig in de huid gebracht. Reageert je lichaam allergisch, dan ontstaat er binnen enkele minuten een rode zwelling of jeukende bult.
Lees ook: Hoe werkt een huidtest voor allergie?
© Getty Images / huidpriktest kan een allergie aantonen
Bloedtest: wanneer een huidtest niet kan
Bij een bloedtest wordt nagegaan of er specifieke antistoffen (IgE) aanwezig zijn tegen bepaalde allergenen. Deze test wordt vaak gebruikt wanneer een huidpriktest niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij ernstige huidproblemen, bij gebruik van bepaalde medicijnen of wanneer er een verhoogd risico is op een sterke reactie. Het resultaat is beschikbaar na analyse van het bloed.
Allergietest bij specialist
Voor allergietesten kan je ook terecht bij een huidarts (dermatoloog), een specialist in allergische ziekten (allergoloog) of eventueel een kinderarts. Zij kunnen bijvoorbeeld deze tests uitvoeren.
Plaktest (patchtest): voor contactallergieën
De plaktest wordt gebruikt bij een vermoeden van contactallergie, zoals allergie voor nikkel, parfumstoffen, bewaarmiddelen, rubber of cosmetica. Hierbij worden kleine hoeveelheden allergenen op pleisters aangebracht en gedurende 48 uur op de rug gekleefd. Daarna controleert de arts of er een huidreactie is ontstaan. Vaak volgt nog een extra controle na enkele dagen, omdat sommige reacties pas later zichtbaar worden.
© Getty Images / patchtest kan een contactallergie aantonen
Provocatietest: alleen in specifieke gevallen
De provocatietest is de meest intensieve allergietest en wordt alleen uitgevoerd wanneer alle andere testen geen duidelijk antwoord geven. Hierbij wordt de patiënt onder strikte medische begeleiding blootgesteld aan een mogelijk allergeen, bijvoorbeeld via voeding of inhalatie. Omdat deze test risico’s inhoudt, gebeurt hij uitsluitend in gespecialiseerde centra.
Geautomatiseerde huidpriktest bij allergie
© Journalallergy.com
Bij een vermoeden van allergie maken steeds meer ziekenhuizen gebruik van een geautomatiseerde huidpriktest, het zogenaamde SPAT-toestel (Skin Prick Automated Test). Dit toestel, ontwikkeld in België, kan tot 12 allergenen tegelijk aanbrengen en maakt nadien gedetailleerde foto’s van de huidreacties.
Voor jou als patiënt voelt de test grotendeels hetzelfde aan als een klassieke huidpriktest. Het verschil zit vooral in de uitvoering. De prikjes gebeuren gelijkmatiger, de metingen zijn consistenter en de kans op variatie tussen zorgverleners wordt kleiner. In België wordt het SPAT-toestel onder andere gebruikt in UZ Leuven.
|
AI bij de huidtestDe foto’s van de huidreacties kunnen automatisch geanalyseerd worden met artificiële intelligentie (AI). In een internationale studie werd de AI-analyse vergeleken met de beoordeling door ervaren artsen. Daarbij kwamen de AI-resultaten in 99,5 procent van de gevallen overeen met de menselijke beoordeling. Dat betekent niet dat AI zelfstandig diagnoses stelt: de finale interpretatie blijft altijd bij de arts. De tijdswinst door automatisering en AI zorgt er vooral voor dat er meer ruimte is voor overleg, uitleg en opvolging. Dat komt zowel de patiëntenzorg als de werking in het ziekenhuis ten goede. |
Is een allergietest betrouwbaar?
Allergietesten zijn al jarenlang een betrouwbaar hulpmiddel om allergieën op te sporen, maar geen enkele test staat op zichzelf. De huidpriktest, bloedtest, plaktest en provocatietest meten elk een ander type allergische reactie en hebben hun eigen sterktes en beperkingen.
Belangrijk om te weten:
- Een positieve allergietest wijst op een gevoeligheid, maar betekent niet automatisch dat je ook klachten krijgt.
- Een negatieve allergietest sluit niet elke allergie uit.
- De testresultaten worden altijd beoordeeld in het licht van je klachten en je medische voorgeschiedenis.
- Nieuwe technologie, zoals geautomatiseerde huidpriktesten en AI-ondersteunde analyse, helpt vooral om metingen consistenter en efficiënter te maken. De medische interpretatie blijft altijd mensenwerk.
Doet een allergietest pijn?
De meeste allergietesten zijn goed te verdragen.
- Bij een huidpriktest voel je kleine, oppervlakkige prikjes die meestal niet pijnlijk zijn, al kan er tijdelijk wat jeuk of roodheid optreden.
- Een bloedtest vraagt enkel een bloedafname.
- Een plaktest veroorzaakt doorgaans geen pijn, maar kan wel jeuk of huidirritatie geven op de plaatsen waar de pleisters zitten.
- Een provocatietest kan klachten uitlokken en gebeurt daarom altijd onder strikte medische begeleiding.
Welke allergietest ook wordt gebruikt, je arts bespreekt vooraf wat je mag verwachten.
Conclusie
Er bestaan verschillende allergietesten, elk met een eigen doel. De huidpriktest, bloedtest, plaktest en provocatietest vullen elkaar aan en worden gekozen op basis van je klachten en je situatie. Dankzij technologische vooruitgang, zoals het SPAT-toestel en AI-ondersteunde analyse, verlopen sommige testen vandaag consistenter en sneller. De arts blijft altijd verantwoordelijk voor de interpretatie en bespreekt samen met jou wat de resultaten betekenen.
Bronnen:
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
