Gerelateerde artikels
Hoe ongezond is rood vlees echt?
In dit artikel
Hoe ongezond is rood vlees echt?
dossier
Rood vlees, zoals rundsvlees, wordt vaak genoemd als een boosdoener voor hart- en vaatziekten. Epidemiologisch onderzoek toont aan dat een hoge consumptie van rood vlees geassocieerd kan worden met een hoger risico op hartproblemen. Maar klopt dit helemaal? Recent onderzoek nuanceert dit beeld en laat zien dat niet alleen de hoeveelheid vlees telt, maar vooral het algemene voedingspatroon. Dr. Eric De Maerteleire, auteur van verschillende boeken rond gezonde voeding en gezond ouder worden, geeft uitleg.
Is rundsvlees slecht voor hart- en bloedvaten?
© Getty Images
"Observaties laten zien dat mensen die veel rood vlees eten vaker hart- en vaatproblemen ontwikkelen. Het is echter lastig om direct vast te stellen of het vlees zelf de boosdoener is, omdat veel factoren meespelen: de rest van het dieet, leefstijl en genetische aanleg. Belangrijk is dat niet-bewerkt rundsvlees, zoals magere biefstuk of rosbief, anders kan werken dan bewerkte vleeswaren zoals worst of salami. De Belgische Hoge Gezondheidsraad adviseert daarom om niet-bewerkt rood vlees te beperken tot maximaal 300 gram per week en bewerkte vleeswaren zo laag mogelijk te houden (<30 gram per week).
Een van de stoffen die in verband wordt gebracht met hartproblemen is TMAO (trimethylamine N-oxide). TMAO ontstaat in het lichaam na de afbraak van bepaalde voedingsstoffen in dierlijke producten, zoals rundsvlees, eieren, vis en gevogelte."
Wat is TMAO en waarom is het belangrijk voor hartgezondheid?
"In de dikke darm breken darmbacteriën choline, carnitine, betaïne en fosfatidylcholine af tot trimethylamine (TMA), een gas met een sterke visgeur. Dit TMA wordt in de lever omgezet in TMAO. Observaties bij mensen laten zien dat hogere TMAO-niveaus in het bloed samenhangen met een groter risico op hartziekten en overlijden."
|
TMAO en het risico op hart- en vaatziektenUit studies blijkt dat TMAO op verschillende manieren kan bijdragen aan hart- en vaatproblemen:
|
Kunnen we met ons dieet TMAO-niveaus verlagen?
"Absoluut. Uit grote bevolkingsstudies blijkt dat een gezond dieet de negatieve effecten van TMAO kan verminderen, terwijl een ongezond dieet deze versterkt. Het zijn de darmbacteriën die bepalen hoeveel TMAO ontstaat uit dezelfde hoeveelheid vlees. Gezonde voedingsmiddelen, zoals noten, groenten en plantaardige eiwitten, kunnen het microbioom zo beïnvloeden dat er minder TMAO wordt geproduceerd. Een gevarieerd, mediterraan voedingspatroon helpt zo het evenwicht in de darmen te behouden en het hart te beschermen."
|
Invloed van mediterraan dieet op TMAO-niveausEen recente studie van Penn State University onderzocht hoe verschillende hoeveelheden en soorten rundsvlees in een mediterraan dieet de TMAO-niveaus beïnvloeden. In de studie volgden 30 jonge, gezonde volwassenen vier periodes van telkens vier weken, waarin ze gecontroleerde maaltijden kregen met verschillende dieetvarianten: een mediterraan dieet met 14, 71 of 156 gram mager rundsvlees per dag, en een gemiddeld Amerikaans dieet met 71 gram niet-mager rundsvlees per dag. Door dit cross-over ontwerp kreeg elke deelnemer alle dieetvarianten, waardoor individuele verschillen geen invloed hadden op de resultaten. De studie liet zien dat TMAO-niveaus laag bleven bij het mediterraan dieet met 14 of 71 gram mager rundsvlees, terwijl het Amerikaanse dieet met niet-mager rundsvlees hogere TMAO-spiegels gaf. Bovendien verhoogden alle mediterrane dieetvarianten de diversiteit van het darmmicrobioom, wat belangrijk is voor een gezonde darm en hartgezondheid. De onderzoekers concludeerden dat de kwaliteit van het dieet belangrijker is dan de hoeveelheid rundsvlees, en dat matige consumptie van mager, onbewerkt rundsvlees binnen een mediterraan voedingspatroon veilig is voor het hart.
|
Kan je rundsvlees veilig opnemen in een gezond dieet?
"Dat kan zeker. Magere, onbewerkte stukken rundsvlees zoals biefstuk, rosbief of extra mager gehakt passen binnen een hart-gezond dieet, tot ongeveer 500 g per week. Vooral in combinatie met veel fruit, groenten, peulvruchten, volkoren producten en gezonde vetten zoals olijfolie, noten en avocado. Niet-mager of bewerkt vlees zoals worst en salami kan je wel beter beperken. Ga dus voor een gevarieerd mediterraan dieet, want dat helpt het microbioom in balans te houden, wat cruciaal is voor een goede hartgezondheid. Zodra dit evenwicht bereikt is, kan een normale dagelijkse opname van mager rundsvlees het risico op hart- en vaatziekten niet verhogen."
Conclusie: rundsvlees en hartgezondheid
Rood vlees is niet per se slecht voor het hart. Het algemene voedingspatroon en de kwaliteit van je voeding zijn belangrijker dan de hoeveelheid mager rundsvlees die je eet. Matige consumptie van mager, onbewerkt rundsvlees binnen een mediterraan dieet past veilig binnen een hart-gezonde levensstijl.
Bronnen:
Zeraatkar D, Han MA, Guyatt GH, Vernooij RWM, El Dib R, Cheung K, et al. Red and processed meat consumption and risk for all-cause mortality and cardiometabolic outcomes: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Ann Intern Med. 2019;171:703–710.
Micha R, Wallace SK, Mozaffarian D. Red and processed meat consumption and risk of incident coronary heart disease, stroke, and diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Circulation. 2010;121:2271–2283.
Lee Y, Nemet I, Wang Z, Lai HTM, de Oliveira Otto MC, Lemaitre RN, et al. Longitudinal plasma measures of trimethylamine N-oxide and risk of atherosclerotic cardiovascular disease events in community-based older adults. J Am Heart Assoc. 2021;10:e020646.
Lee Y, Nemet I, Wang Z, Lai HTM, de Oliveira Otto MC, Lemaitre RN, et al. Longitudinal plasma measures of trimethylamine N-oxide and risk of atherosclerotic cardiovascular disease events in community-based older adults. J Am Heart Assoc. 2021;10:e020646.
Wang M, Li XS, Wang Z, de Oliveira Otto MC, Lemaitre RN, Fretts A, et al. Trimethylamine N-oxide is associated with long-term mortality risk: the multi-ethnic study of atherosclerosis. Eur Heart J. 2023;44:1608–1618.
Zachary S DiMattia et al. (2025). Effect of Varying Quantities of Lean Beef as Part of a Mediterranean-Style Dietary Pattern on Gut Microbiota and Plasma, Fecal, and Urinary Metabolites: A Randomized Crossover Controlled Feeding Trial. J Am Heart Assoc.; Oct 7;14(19):e041063.
Jennifer A Fleming, Kristina S Petersen, Penny M Kris-Etherton, David J Baer (2025). A Mediterranean-Style Diet with Lean Beef Lowers Blood Pressure and Improves Vascular Function: Secondary Outcomes from a Randomized Crossover Trial. Curr Dev Nutr.; Feb 22;9(4):104573.
Guasch-Ferre M, Satija A, Blondin SA, Janiszewski M, Emlen E, O'Connor LE, et al. Meta-analysis of randomized controlled trials of red meat consumption in comparison with various comparison diets on cardiovascular risk factors. Circulation. 2019;139:1828–1845.
auteur:
Sofie Van Rossom,
gezondheidsjournalist
