Wat kan u doen tegen droge ogen?

Laatst bijgewerkt: februari 2019
123-droge-ogen-oogdrs-02-19.jpg

nieuws

Naar schatting zou ongeveer 1 op de 5 Belgen ouder dan 45 jaar, elke dag last van droge ogen. Ogen worden droog wanneer onvoldoende traanvocht wordt aangemaakt of het traanvocht van slechte kwaliteit is en daardoor sneller verdampt. Vaak speelt een combinatie van beide problemen. 

Als droge ogen onbehandeld blijven, kan dit leiden tot ontsteking van het hoornvlies en het bindvlies van het oog (keratoconjunctivitis sicca).

Wat zijn de klachten?

Droge ogen kunnen hinderlijke klachten veroorzaken. Droge ogen is een chronische aandoening: de klachten verdwijnen nooit helemaal, al wisselt de intensiteit wel. Perioden zonder klachten kunnen afwisselen met perioden waarin de klachten toenemen.

Mogelijke klachten zijn:
  • prikkende ogen;
  • zanderig of branderig gevoel aan de ogen;
  • rode ogen; 
  • vermoeid gevoel aan de ogen; 
  • wisselend wazig zien;
  • slijmvorming in de ogen; 
  • tranende ogen: door de uitdroging van het hoornvlies geeft het oog een signaal aan de traanklier om tijdelijk meer traanvocht aan te maken (paradoxaal droog oog). De traanafvoer kan deze grotere hoeveelheid traanvocht niet aan en het oog begint te tranen. 

Hoe ontstaan droge ogen?

Droge ogen ontstaan doordat de traanklier niet goed werkt en minder traanvocht of traanvocht van slechte kwaliteit produceert. 

Vooral ouderen en mensen met diabetes mellitus hebben vaak last van droge ogen. Ook bij bepaalde bindweefselziekten (zoals de ziekte van Sjögren) komt dit verschijnsel voor.
Ook te weinig of slechte knipperbewegingen, waardoor de traanfilm niet gelijkmatig over het oog wordt verdeeld, kan leiden tot droge ogen. 

De meest voorkomende oorzaken van droge ogen zijn: 
  • Leeftijd
    Hoe ouder u bent, hoe minder traanvocht uw traanklier produceert. Dat is normaal. 
  • Uitdroging door uitwendige oorzaken
    Ogen kunnen uitdrogen door externe factoren zoals wind en droge lucht. Denk aan ruimtes met airconditioning en/of centrale verwarming. Ook (zachte) contactlenzen doen de ogen sneller uitdrogen. 
  • Een laserbehandeling
    Na een laserbehandeling kunnen droge ogen ontstaan.
  • Traanvocht van onvoldoende kwaliteit
    In de ooglidranden zitten kliertjes (meiboomkliertjes) die stoffen aanmaken die belangrijk zijn voor de stabiliteit van de traanfilm. Als de ooglidranden ontstoken zijn (blepharitis), werken deze kliertjes niet goed. Daardoor verdampt het traanvocht heel snel en krijgt men last van geïrriteerde, pijnlijke en rode ogen.
  • Te weinig of onvolledig knipperen met de oogleden
    Bij elke knipperslag, zo om de 20 tot 30 seconden, wordt het traanvocht in een dun laagje gelijkmatig verdeeld over het oog. Dit dunne laagje noemt men de “traanfilm” en het dient om het oog glad te houden en te beschermen tegen de buitenlucht.
    Door ingespannen kijken of staren (lezen, computerscherm, knutselen…) kunt u te weinig of onvolledig met de oogleden knipperen. 
  • Hormonale veranderingen
    Hormonen spelen een rol bij de productie en kwaliteit van het traanvocht. Als uw hormonen veranderen, bijvoorbeeld tijdens de menopauze of tijdens de zwangerschap, kunt u last krijgen van droge ogen. Ook sommige hormonale ziekten, zoals diabetes en schildklierziekten, kunnen droge ogen veroorzaken.
  • Allergie
    Bijvoorbeeld hooikoorts, of allergie voor/reactie op contactlenzen en vloeistoffen. 
  • Medicijngebruik
    Een aantal medicijnen kunnen droge ogen veroorzaken, bijvoorbeeld antihistaminica, betablokkers, diuretica, antidepressiva, anticholinergica en anticonceptiva. 
  • Ongevoelig hoornvlies
    Bij een ongevoelig hoornvlies krijgt de traanklier een minder sterk signaal om traanvocht aan te maken. Een ongevoelig hoornvlies kan ontstaan door lang contactlenzen te dragen of als gevolg van bepaalde oogziekten of neurologische aandoeningen. 
  • Auto-immuunziekten
    Bij auto-immuunziekten richt het afweersysteem zich tegen het eigen lichaam. Een aantal auto-immuunziekten veroorzaakt ook droge ogen, zoals de ziekte van Sjo¨gren, de ziekte van Crohn en andere reumatische aandoeningen. 

Wat kan u er zelf aan doen?

U kunt zelf een aantal dingen doen om de klachten te verminderen.
  • Knipper bewust vaak met uw ogen wanneer u leest of naar een beeldscherm kijkt.
  • Vermijd situaties en omgevingen waar u last heeft van droge ogen, bijvoorbeeld rokerige ruimtes, ruimtes met airconditioning (denk ook aan de auto). Ook het dragen van contactlenzen kan de klachten verergeren. 
  • Verhoog de luchtvochtigheid in huis met een luchtbevochtiger.
  • Draag een beschermende bril wanneer u naar buiten gaat, zoals een fietsbril die aan de zijkanten is afgesloten. Zo vermindert de verdamping en uitdroging. 

Wat kan uw (oog)arts doen?

Droge ogen zijn niet te genezen, omdat de oorzaak meestal niet kan worden weggenomen. Het doel van de behandeling is dus om uw klachten te verminderen.

Kunsttranen of ooggel
Uw oogarts kan oogdruppels, ooggel of zogenaamde kunsttranen voorschrijven. Een kunsttraan is een bevochtigende oogdruppel. Het is een aanvulling bij uw eigen traanvocht. Er bestaan vele soorten kunsttranen, met verschillende stoffen en volumes, varie¨rend van druppels tot gel. Uw arts zal samen met u bekijken welke kunsttranen voor u het meest geschikt zijn. 

U moet deze kunsttranen 4 tot 6 keer per dag in uw ogen druppelen (tenzij uw arts dit anders voor¬ schrijft). De kunsttranen genezen droge ogen niet, maar verzachten en verminderen de klachten. Het is belangrijk dat u de kunsttranen blijft gebruiken, ook wanneer uw klachten minder uitgesproken zijn. 

Behandeling (oog)ziekten
Als het probleem wordt veroorzaakt door een ontsteking van de oogleden of door een andere (oog)ziekte, dan wordt deze eerst behandeld. 

  • Geneesmiddelengebruik
    Als uw droge ogen veroorzaakt worden door medicijnen die u gebruikt, is het soms mogelijk om deze medicijnen te stoppen of om te zetten naar een ander medicijn. Doe dit altijd in overleg met uw huis¬ arts of specialist. 
  • Traanwegplugs
    Bij een zeer lage traanproductie kan uw arts voorstellen om de traanafvoer in uw oogleden af te sluiten met een silicone plugje of ‘punctum plug’. Zo blijft het traanvocht dat er nog is in het oog. Deze ingreep gebeurt poliklinisch. 

Bronnen
www.uzgent.be//nl/home/Lists/PDFs%20patienteninformatiefolders/droge-ogen.pdf
www.azsintjan.be/nl/ziekten/droge-ogen/droge-ogen
www.thuisarts.nl/droge-ogen/ik-heb-droge-ogen
www.oogartsen.nl/oogartsen/overige_oogziekten/droge_ogen/
www.oogheelkunde.org/sites/www.oogheelkunde.org/files/patientenvoorlichting/2014--Droge-ogen.pdf



verschenen op : 20/02/2019 , bijgewerkt op 20/02/2019


pub