Waarop letten als u valproaat gebruikt en zwanger bent of wilt worden?

Laatst bijgewerkt: augustus 2019
123-vr-pil-zw-buik-fe-vit-170-08.jpg

nieuws Geneesmiddelen die valproaat/valproïnezuur bevatten worden gebruikt bij de behandeling van verschillende vormen van epilepsie en van bipolaire stoornissen.

Valproaat kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind wanneer het door een vrouw tijdens de zwangerschap wordt ingenomen. Ongeacht of het middel alleen wordt ingenomen of samen met een ander anti-epilepticum, lijkt valproaat tijdens de zwangerschap een hoger risico met zich mee te brengen dan andere anti-epileptica. Hoe hoger de dosis, hoe groter het risico, maar alle doses gaan gepaard met een risico.

Om die reden hebben de Europese autoriteiten beslist dat zwangere vrouwen en vrouwen in de vruchtbare leeftijd alle nodige informatie moeten krijgen over de risico's van valproaat.

Over welke producten gaat het?
Geneesmiddelen op basis van valproïnezuur/valproaat die in België beschikbaar zijn op de markt: CONVULEX, DEPAKINE, VALPROATE EG, VALPROATE MYLAN en VALPROATE SANDOZ.

Risico's van valproaat

• Aangeboren misvormingen
Uit studies blijkt dat ongeveer 10% van de kinderen van vrouwen die tijdens hun zwangerschap valproaat gebruikten tegen epilepsie, aangeboren misvormingen hebben. Hoe hoger de dosis, hoe groter het risico, maar er bestaat geen veilige dosis (zonder risico). Ter vergelijking: in een normale bevolking bedraagt het risico op aangeboren afwijkingen 2 à 3%.
Het gaat vooral om afwijkingen aan de neurale buis (spina bifida), gespleten lip en verhemelte, afwijkingen aan het gelaat (faciale dysmorfie), gespleten lip en verhemelte, afwijkingen aan de schedel (craniostenose), afwijkingen aan hart, nieren, urinewegen en geslachtsdelen, en afwijkingen aan de ledematen.

• Ontwikkelingsstoornissen
Als de moeder tijdens haar zwangerschap valproaat gebruikt, kan dit ook schadelijke gevolgen hebben voor de mentale en lichamelijke ontwikkeling van het kind. Het gaat onder andere om:
- vertraagde ontwikkeling bij het leren lopen en spreken,
- beperkte taalvaardigheden (praten en begrijpen),
- geheugenproblemen,
- lager intelligentiequotiënt,
- verhoogde kans op een autismespectrumstoornis en mogelijk op ADHD.
Ook hier neemt het risico toe met de dosis, en bestaat er geen veilige drempeldosis.

Voorzorgsmaatregelen bij het nemen van valproaat
• Meisjes en vrouwen die zwanger kunnen worden, worden bij voorkeur behandeld met een geneesmiddel dat geen valproaat bevat. Uw arts mag valproaat alleen voorschrijven als geen enkel ander geneesmiddel helpt.
• Indien u als vrouw in de vruchtbare leeftijd toch valproaat moet nemen, moet uw arts u duidelijk informeren over de mogelijke risico's en moet u tijdens de hele duur van de behandeling een doeltreffend anticonceptiemiddel gebruiken.
Hij/zij moet u een informatiefolder geven en u moet ook een document ondertekenen waaruit blijkt dat u alle informatie hebt ontvangen.
• Meisjes en vrouwen die, ondanks anticonceptie, toch ongepland zwanger worden, moeten zo snel mogelijk hun arts raadplegen om te kijken of een ander geneesmiddel dan valproaat mogelijk is. Blijf in afwachting van uw bezoek aan de arts intussen wel uw geneesmiddelen innemen.

Indien u valproaat moeten blijven nemen, dan moet:
- de dosis zo laag mogelijk zijn;
- de dagelijkse dosis verdeeld worden over verschillende kleine dosissen die in de loop van de dag worden ingenomen;
- bij voorkeur gebruikt gemaakt worden van geneesmiddelen met een vertraagde afgifte;
- ook foliumzuur worden voorgeschreven: dat verlaagt het algemene risico op afwijkingen van de neurale buis, maar het is niet zeker of het ook de specifieke risico's van valproaat vermindert;
- de zwangerschap nauwgezet opgevolgd worden om uw behandeling van epilepsie/bipolaire stoornis te controleren en eventuele afwijkingen vroegtijdig te kunnen opsporen.



verschenen op : 12/08/2015 , bijgewerkt op 29/08/2019


pub