print 10 reacties |300.309x gelezen

Longontsteking of pneumonie

Een longontsteking of pneumonie is een ernstige infectieziekte die het longweefsel aantast. Pneumonie wordt zowel door virussen als door bacteriën veroorzaakt. Een longontsteking moet u altijd ernstig nemen. De meeste mensen genezen probleemloos door een korte behandeling met een antibioticum, maar sommigen moeten opgenomen worden in het ziekenhuis. Het kan zelfs fataal aflopen. Vooral ouderen en mensen met een chronisch gezondheidsprobleem of een verzwakt immuunsysteem zijn kwetsbaar. Neem onmiddellijk contact op met een arts als u symptomen van longontsteking bespeurt.

Longontsteking was vroeger een belangrijke doodsoorzaak bij jongvolwassenen, maar gezonde mensen herstellen tegenwoordig binnen twee tot drie weken. Het herstel van het bacteriële type begint binnen een paar uur na het begin van de antibioticabehandeling.
Longontsteking kan echter fataal zijn bij hele jonge kinderen, ouderen en mensen die al ziek zijn of met een verzwakt immuunsysteem. Sommige vormen van longontsteking worden bovendien steeds moeilijker te behandelen door de toenemende resistentie van de ziekteverwekkers tegen antibiotica. Hierdoor is longontsteking de meest voorkomende fatale ziekenhuisinfectie.

Oorzaken

Pneumonie kent vele vormen, waarbij elke vorm door een ander micro-organisme (bacteriën, virussen, schimmels) wordt veroorzaakt. Vaak lopen mensen een longontsteking op nadat ze eerst een verkoudheid of een griep hebben gehad, waardoor het slijmvlies is aangetast en het verdedigingssysteem van onze luchtwegen is verzwakt, maar dat is niet altijd het geval.

Een pneumonie ontstaat meestal nadat micro-organismen door inademing in de longen zijn terechtgekomen. Het kan gaan om micro-organismen afkomstig van andere mensen die drager zijn van het virus of de bacterie. Maar sommige van die micro-organismen (zoals de pneumokok en de stafylokok) bevinden zich van nature on onze mond en keel. Ze doen daar geen kwaad, tenzij in geval van een verminderde weerstand. Soms wordt de infectie door het bloed naar de longen gevoerd of verspreidt de infectie zich rechtstreeks uit een nabijgelegen ontsteking naar de longen.

--> Bacteriële longontsteking
De meeste longontstekingen worden veroorzaakt door een bacterie.
De belangrijkste bacteriën zijn de volgende.

Pneumokokken zijn de voornaamste oorzaak van een bacteriële pneumonie, die in 10-20% van de gevallen dodelijk verloopt als ze niet behandeld wordt met efficiënte antibiotica. Deze soort longontsteking kan zich voordoen als complicatie bij een virusinfectie van de bovenste luchtwegen, zoals een verkoudheid.

zie ook artikel : Pneumokokken- De pneumokok: een gevreesde bacterie

Stafylokokken (Staphylococcus aureus) zijn een van de voornaamste oorzaken van een longontsteking die in het ziekenhuis wordt opgelopen. Deze soort longontsteking kan zich ook als ernstige complicatie bij griep ontwikkelen. Ze treft meestal zeer jonge kinderen, ouderen, zwaar zieke patiënten en mensen met een verzwakt immuunsysteem.
Een groot probleem is de zg. meticillineresistente stafylokok (MRSA) die resistent is tegen de meeste antibiotica en die in vele ziekenhuizen en rusthuizen voorkomt.

zie ook artikel : Antibioticaresistentie

Legionella pneumophila is de bacterie die de zg. veteranenziekte veroorzaakt. Deze bacteriën zijn normaal aanwezig in het oppervlaktewater. Omstandigheden die een groei van de Legionella-bacteriën bevorderen zijn: stagnerend water en watertemperatuur tussen 20° C en 50° C. Vooral in (leiding)water met temperaturen tussen de 30 en 40 graden Celsius gedijen deze bacteriën goed. Via warmwatercircuits en via de kraan, douches, whirlpools, airconditioning enz. kunnen ze door verneveling verspreid worden.

zie ook artikel : Legionella of veteranenziekte

Mycoplasma pneumoniae is een veel voorkomende oorzaak van pneumonie bij schoolgaande kinderen (4-10 jaar) en jongvolwassenen (30-40 jaar). Epidemieën komen regelmatig voor bij in gesloten gemeenschappen, bv. op kostscholen en zomerkampen en in instellingen voor (verstandelijk) gehandicapten.
De infectie veroorzaakt meestal een mild, griepachtig ziektebeeld (hoesten en lichte koorts en spierpijn). De symptomen ontstaan meestal geleidelijk, in meerdere dagen tot een week, in tegenstelling tot het acute beeld bij andere luchtweginfecties zoals influenza. De ziekte gaat over het algemeen vanzelf over.

Chlamydophila pneumoniae is verantwoordelijk voor zowat 10% van de longontstekingen, vooral bij adolescenten, jong volwassenen en ouderen. Bij jongeren verloopt ze meestal mild, bij ouderen kan ze echter zeer ernstig zijn. Ook bij een mild verloop kan het herstel langzaam optreden. De patiënt kan nog lang hoesten en moe zijn. Bovendien is deze bacterie slechts gevoelig voor enkele antibiotica-groepen (tetracyclinen, zoals doxycycline, en macroliden, zoals erytromycine, azitromycine en claritromycine).

--> Virale longontsteking
Een virale pneumonie (door bv. het griepvirus, het respiratoir syncitiaal virus – RSV, het waterpokkenvirus...) is meestal tamelijk goedaardig en geneest meestal spontaan zonder restletsels.

zie ook artikel : Het verkoudheidsvirus (RSV) - Respiratoir Syncytiaal virus

--> Schimmels
Bepaalde schimmels, zoals Mycobacterium avium, veroorzaken soms pneumonie, en komen meestal voor bij mensen met immuunstoornissen zoals AIDS, chemo-patiënten en bij intraveneuze drugsgebruikers.

--> Aspiratiepneumonie
Minder vaak is het inademen van bepaalde stoffen, zoals chemicaliën (zoals pesticiden) of het inslikken van braaksel, wat tot shocklong kan leiden, de oorzaak.

Risicogroepen

Sommige mensen zijn vatbaarder voor pneumonie dan andere en/of lopen in geval van een longontsteking een grotere kans op ernstige complicaties en zelfs de dood.

- Jonge kinderen;
- Ouderen;
- verzwakte, bedlegerige, verlamde of bewusteloze patiënten;
- mensen die ernstig of chronisch ziek zijn, zoals diabetici, nierinsufficiëntie, levercirrose, mucoviscidose of COPD;
- mensen met een verzwakt immuunsysteem, zoals bij aids (Hiv-infectie en aids). Verminderde immuniteit kan ook optreden bij behandeling met een immunosuppressivum of bij chemotherapie;
- Mensen die roken, zwaar drinken of ondervoed zijn. Rokers lopen tweemaal meer risico als niet-rokers.

Ziekenhuispatiënten zijn bijzonder kwetsbaar. Niet alleen omdat ze, zeker bij een langdurige opname, verzwakt zijn. In een ziekenhuis zijn ook meer bronnen (dragers en geïnfecteerden) en meer potentiële besmettingswegen (wonden, katheters en dergelijke) aanwezig.
Ook mensen die een operatie aan de buik ondergaan of die na een ongeval minder diep kunnen ademen en moeilijker kunnen hoesten, lopen een verhoogd risico
Mensen die beademd moeten worden, hebben eveneens een verhoogde kans op een pneumonie (ventilator associated pneumonia of VAP). Zo’n longontsteking is een combinatie van verschillende factoren: de buis in je luchtpijp maakt het gemakkelijker voor de kiemen in keel en mond om af te dalen naar de longen. Bovendien kunt u dan niet hoesten, wat een natuurlijk verdedigingsmechanisme is om het slijm af te voeren.

Symptomen

Bij een longontsteking ontwikkelen zich meestal al na enkele uren ernstige symptomen. De symptomen kunnen variëren naargelang de preciese verwekker.

De belangrijkste symptomen zijn:
- Pijnlijke hoest
- fluimen, soms geelgroen of bloederig
- koorts of een te lage temperatuur
- borstpijn, die erger wordt bij het inademen
- kortademigheid,
- moeizame ademhaling
- versnelde polsslag
- soms hoofdpijn
- delirium of verwardheid

Bij bejaarden kunnen de typische symptomen ontbreken. Bij bejaarden kunnen verwardheid of sufheid op een longontsteking wijzen.

Sommige van deze symptomen kunnen ook bij andere ziekten voorkomen (bv. griep, bronchitis, bronchiolitis, astma, longembolie, tuberculose...). Wanneer de arts een longontsteking vermoedt, zal hij dan ook meestal een longfoto of een CT-scan laten maken. Ook zullen fluimen en bloed in het labo worden onderzocht om vast te stellen welk micro-organisme pneumonie veroorzaakt. Bij de helft van de patiënten met pneumonie kan echter niet precies worden vastgesteld welk micro-organisme de ziekteverwekker is.

Risico’s

Een longontsteking, en dan vooral een bacteriële longontsteking, is een zeer ernstige ziekte. Er bestaan bovendien levensgevaarlijke verwikkelingen.

• De ontsteking kan zich van de longblaasjes naar het longvlies verspreiden, waardoor pleuritis ontstaat. Er kan zich vocht tussen de beide vliezen van de pleura ophopen, waardoor de long wordt ingedrukt en de ademhaling bemoeilijkt wordt.

• Empyeem, eigenlijk een verwikkeling van de longvliesontsteking. Er ontstaat etter tussen de longvliezen, die door een buisje tussen de vliezen weggedraineerd moet worden.

• Bij jonge kinderen, ouderen of mensen met een verzwakt immuunsysteem kan de ontsteking zich in de longen verspreiden en ademhalingsinsufficiëntie veroorzaken.

• Sepsis of bloedvergiftiging, wanneer de pneumokok in de bloedbaan terechtkomt. Dat veroorzaakt een sterke bloeddrukdaling, shock en schade aan belangrijke organen.

• Meningitis of hersenvliesontsteking. Bij bejaarden is de longontsteking de belangrijkste oorzaak van hersenvliesontsteking.

Behandeling

Rust
Werkonbekwaamheid (voldoende lang), hulp in huis;

Eten en drinken
Voldoende (extra) vochtinname en voldoende voedselinname.

Pijn en koorts
Pijnbestrijding is essentieel om doorademen en ophoesten te bevorderen.
Een pneumonie kan gepaard gaan met hoge koorts. De arts zal een koortswerend middel voorschrijven, zoals paracetamol. Liever geen pijnstillers met codeïne omdat die de hoest kunnen onderdrukken.

Geen hoestwerende middelen
Hoestwerende middelen onderdrukken de hoest, wat in het geval van een longontsteking contraproductief is.

Antivirale middelen
Ernstige longontsteking die door een virus is veroorzaakt, zoals het waterpokkenvirus, varicella zoster, kan worden behandeld met aciclovir.

Antibiotica
Als een bacterie de oorzaak is, wordt altijd een antibioticum voorgeschreven. Bij een virale longontsteking zijn antibiotica zinloos.
Welke antibiotica zullen voorgeschreven worden, is ondermeer afhankelijk van het type bacterie, de leeftijd van de patiënt en de ernst van de ziekte.
De antibioticakuur duurt klassiek acht dagen. In elk geval wordt behandeld tot twee dagen na het verdwijnen van de koorts. In sommige gevallen is een langere behandeling nodig. U moet de volledige dosis van het antibioticum innemen.
Bent u na 48 uur niet merkelijk beter, dan moet u zeker uw huisarts opnieuw contacteren. Dan moet de dokter van antibioticum veranderen of er een tweede geneesmiddel aan toevoegen.

Een groeiend aantal bacteriën die pneumonie veroorzaken, ontwikkelt resistentie tegen antibiotica. Veel stafylokokken en pneumokokken worden steeds meer resistent tegen antibiotica. Resistentie tegen antibiotica vormt, vooral bij ziekenhuisinfecties, een ernstig probleem.

Zuurstof
Als het zuurstofgehalte van het bloed laag is of als u het benauwd hebt, wordt zuurstof door een masker toegediend. Soms is het nodig om op de intensive care mechanische beademing te geven.

Ademhalingskine
In het ziekenhuis kan een revalidatiebehandeling worden gegeven om het slijm in de borst los te maken.

Wanneer naar het ziekenhuis?

Uw arts beslist waar u behandeld wordt.

Waarschijnlijk zal u thuis kunnen behandeld worden als antibiotica in pilvorm kunnen worden toegediend en indien u:
- jonger dan 65 jaar bent, in goede gezondheid verkeert en geen bijkomende risicofactoren hebt zoals een chronische ziekte.
- een gezonde 65+-er bent zonder bijkomende risicofactoren.

In dat geval zal uw arts uw toestand op de voet volgen en elke dag controleren (eventueel telefonisch). Er zullen ook geregeld bloedafnames gebeuren.
Waarschuw alleszins uw arts in volgende omstandigheden:
• bij achteruitgang van de algemene toestand;
• als de hoestklachten, koorts of kortademigheid toenemen;
• bij nieuwe klachten zoals kortademigheid, koorts, pijn in de borst of bloedfluimen;
• als eventueel reeds aanwezige koorts langer dan een week aanhoudt.

U zal waarschijnlijk naar het ziekenhuis worden overgebracht:
• Bij ernstige longontsteking door een bacterie of een schimmel, bijvoorbeeld in geval van zuurstoftekort, verwardheid, beide longen aangetast, hartslag en ademhaling heel snel, bloeddruk te laag... ;
• ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem;
• kinderen jonger dan 6 maand is bij vermoeden van een bacteriële pneumonie hospitalisatie altijd aangewezen;
• Bij kinderen tussen 6 maand en 5 jaar oud kan een behandeling thuis overwogen worden voor zover de algemene toestand niet te sterk is aangetast, en het kind van dichtbij kan worden gevolgd.
• Indien na 48 tot 72 uur behandeling onvoldoende verbetering optreedt;
• Indien de antibiotica intraveneus (via een infuus) moet toegediend worden.

Preventie

Tegen een aantal ziekteverwekkers die een longontsteking veroorzaken of die aan de basis kunnen liggen van een longontsteking, kan men zich laten vaccineren.
Dat geldt met name voor
- Pneumokokken
- Griep
- Haemophilus influenzae

Vaccinatie tegen Pneumokokken en Haemophilus influenzae wordt aangeraden voor alle jonge kinderen. Vaccinatie tegen pneumokokken en griep wordt aangeraden voor ouderen en risicopersonen.

Pneumokokken

De pneumokok (Streptococcus pneumoniae) is een bacterie die de belangrijkste oorzaak is van longontsteking (pneumonie) en na de meningokok de belangrijkste oorzaak van bacteriële meningitis (hersenvliesontsteking). De pneumokok kan, zowel bij kinderen als bij ouderen, ook verantwoordelijk zijn voor een middenoorontsteking (otitis), of een algemene bloedvergiftiging (sepsis).

Een hersenvliesontsteking door pneumokokken leidt in ongeveer een kwart van de gevallen tot blijvende beschadiging van het zenuwstelsel, waaronder bv. gehoorsverlies. 1 op 10 kinderen die een pneumokokkeninfectie doormaken als ze jonger zijn dan 5 jaar bezwijkt aan de aandoening. Sommige kinderen lopen een verhoogd risico op pneumokokkeninfecties (bv. bij een verzwakte weerstand, een chronische ziekte, enz.). Ook mensen zonder milt of met een niet-functionerende milt en mensen met een chronische ziekte (van hart, longen, nieren, lever, diabetes...) of een verzwakt immuunsysteem lopen een verhoogd risico.

Besmetting
De pneumokok is een normale bewoner van de bovenste luchtwegen, ook bij gezonde personen. Ze wordt overgedragen via door direct persoonlijk contact via druppeltjes. Pneumokokkeninfecties komen meer voor tijdens de winter en in de vroege lente, wanneer ook meer luchtweginfecties voorkomen.
Uitbraken van pneumokokkenpneumonie kunnen zich voordoen in scholen, ziekenhuizen en op plekken waar mensen dicht op elkaar wonen, zoals opvangcentra voor daklozen.
De ziekte evolueert heel snel en kan op enkele uren dringende behandeling noodzakelijk maken.

Behandeling
Pneumokokkeninfecties worden behandeld met antibiotica. Maar het probleem is dat de bacterie voor een aantal van deze producten ongevoelig is geworden. Bovendien kunnen antibiotica de sterfte tijdens de eerste ziektedagen niet tegengaan.

Vaccinatie
Gelukkig bestaat er een vaccin tegen pneumokokken.

Wie moet zich laten vaccineren?

- Alle kinderen beneden 2 jaar.
- Sommige volwassenen en ouderen. De Hoge Gezondheidsraad raadt de vaccinatie aan voor patiënten met een hoog risico op ernstige pneumokokkeninfecties zoals patiënten met functionele asplenie (slecht werkende milt) of na splenectomie (wegname van de milt).

Verder raadt de Hoge Gezondheidsraad de vaccinatie tegen pneumokokken aan voor:

- alle personen ouder dan 65 jaar

- patiënten ouder dan 50 jaar met:
 •  chronische longaandoening
 •  chronische hartziekten
 •  chronische leverziekte met of zonder cirrose

- HIV-geinfecteerde patiënten

Vaccinatie kan overwogen worden voor patiënten met:
- orgaantransplantatie
- lymfoom, chronisch lymfatische leukemie, multipel myeloom
- lek van cerebrospinaal vocht
- andere chronische aandoeningen zoals chronische nierziekten of hart- en vaatziekten

Vaccinatieschema:

Kinderen
Er worden drie dosissen van het vaccin (Prevenar) toegediend op de leeftijd van 2 maand, 4 maand en 12 maanden.
Dit vaccin wordt gratis ter beschikking gesteld door de Vlaamse Gemeenschap.

Volwassenen
Hiervoor wordt een ander vaccin (Pneumo23) gebruikt dan hetgeen bij zuigelingen wordt gebruikt.

Na een eerste vaccinatie wordt hervaccinatie om de 3 tot 5 jaar aanbevolen voor patiënten met functionele asplenie of na splenectomie. Bij patiënten met chronische aandoeningen is hervaccinatie om de 5 tot 7 jaar aangewezen. Bij personen ouder dan 65 jaar wordt aanbevolen om éénmalig te hervaccineren na 5 tot 7 jaar.

verschenen op : 22-04-2010   |  bijgewerkt op : 19-10-2012

 

Meer over:   bacteriële infecties     infecties     longziekten     luchtweginfecties     antibiotica     vaccinatie     ouderen     symptomen ademhalingsproblemen     levensbedreigend    

Vind je deze informatie nuttig? Deel deze dan nu:
print 10 reacties |300.309x gelezen

Reacties

Longontsteking of pneumonie

door marco , 08 september 2014 om 14:26

Mijn schoonvader ligt momenteel ernstig met deze verschijnselen in ziekenhuis. Familie ten einde raad... Graag meer info! ...

lees verder »

Longontsteking of pneumonie

door anoniem , 29 augustus 2014 om 21:34

Overleg met de dokter of hij cotrimaxazol kan krijgen , want daar is deze schimmel gevoelig voor. Prednison wil de algehele conditie verbeteren, vraag dit ook ...

lees verder »

Longontsteking en codeine

door anoniem , 09 maart 2014 om 15:55

Mijn zus heeft longontsteking en heeft zowel antibiotica als codeine voorgeschreven gekregen. Zij heeft echter een productieve hoest, weliswaar met pijn in haar ...

lees verder »

Longontsteking of pneumonie

door anoniem , 25 februari 2014 om 13:04

In 2012/6 had ik 'n longinfectie. Twee kuren antibitoica hielpen me erdoor.Ik bleef maanden kapot-moe. Februari'14 dezelfde symptonen,na bloedafname: chlamydop ...

lees verder »

Longontsteking of pneumonie

door anoniem , 27 oktober 2013 om 22:36

Mijn man heeft de schimmel PJP en ligt in het ziekenhuis heeft een dubbele zware longontsteking hij heeft weinig weerstand door de. Reuma medicijnen. Mijn vraa ...

lees verder »

COP

door anoniem , 02 september 2013 om 19:08

Ik heb cop, maar niet behandelbaar, tot nu prednison slaat niet aan, en nu? waarschijnlijk chemo. 25 procent overleefd het niet maar er is geen verslag van het ...

lees verder »

Longontsteking of pneumonie

door gert-jan , 24 maart 2013 om 10:49

tja momenteel griep met een longontsteking(luchtweginfectie)antibiotica voorgeschreven gekregen,2 jaar gelden het zelfde ik werk in modern ziekenhuis (ggz) afd ...

lees verder »

Reageer op dit artikel

email:
naam:
verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
onderwerp:
bericht: tekens over.
terug naar begin artikel »
pub
pub
pub