Wat is zwangerschapsdiabetes?

Laatst bijgewerkt: december 2019

dossier

Zwangerschapsdiabetes is een veel voorkomende aandoening waarbij tijdens de zwangerschap abnormaal hoge bloedsuiker- of glucosewaarden (‘hyperglycemie’) worden vastgesteld. Naar schatting zou dit voorkomen bij 1 op 8 zwangere vrouwen in Vlaanderen.

Diabetes kan tijdens de zwangerschap ontstaan, zelfs bij vrouwen die voordien nooit een verhoogd bloedsuikergehalte hebben gehad. 

Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes ?

De placenta produceert hormonen die ervoor dat de baby zich normaal kan ontwikkelen. Die hormonen hebben ook een keerzijde: ze werken de normale stofwisselingsprocessen tegen, vooral in de tweede helft van de zwangerschap. Zo verhinderen ze in beperkte mate de werking van insuline (insulineresistentie). Insuline is nodig om suiker of glucose, de brandstof van het lichaam, op te nemen in de weefsels. Er moet dus veel meer insuline worden geproduceerd om te zorgen dat de bloedsuikerwaarden niet te hoog worden. Normaal zullen de bètacellen in de pancreas hierop reageren door meer insuline te produceren, maar in sommige gevallen kunnen de bètacellen de toegenomen vraag naar insuline niet volgen. Glucose kan hierdoor niet meer vlot in de weefsels worden opgenomen en stapelt zich sneller op in het bloed: dit heet hyperglycemie. 

In welke mate zangerschapsdiabetes zich voordoet, hangt af van de hoeveelheid bètacelreserves bij de moeder. Is de reserve niet groot genoeg (bijvoorbeeld omdat er een genetische aanleg is voor diabetes in de familie, of door overgewicht en obesitas), dan ontstaat zwangerschapsdiabetes.

In de meeste gevallen verdwijnt de insulineresistentie enkele dagen na de bevalling en herstelt het bloedsuikergehalte zich. Dat valt samen met het verwijderen van de placenta en dan verdwijnt ook de diabetes.

Risico's voor de moeder

De mogelijke gevolgen van (onbehandelde) zwangerschapsdiabetes op korte termijn voor de moeder zijn:
• Keizersnede en problemen bij de bevalling 
• Een grotere moederkoek en teveel vruchtwater (polyhydramnie). Hierdoor kan de baby te vroeg worden geboren.
• Problemen met hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap, wat kan leiden tot preeclampsie (‘zwangerschapsvergiftiging’). Dit is een belangrijke oorzaak van overlijden van vrouwen tijdens de zwangerschap. Uiteraard vormt deze aandoening ook een bedreiging voor het ongeboren kind.
• Urineweginfecties

Ook na de bevalling kan zwangerschapsdiabetes op langere termijn ernstige gevolgen hebben voor de moeder:
• Verhoogde kans (30-50%) om bij een volgende zwangerschap opnieuw zwangerschapsdiabetes te krijgen.
• Sterk verhoogde kans (+50%) om in de 5 à 10 jaar na de zwangerschap blijvende diabetes type 2 te krijgen. 

Risico's voor het kind

Mits een goede opvolging en behandeling brengt zwangerschapsdiabetes geen ernstige verwikkelingen teweeg bij je baby. De bloedglucosewaarden zijn immers meestal pas te hoog na de 20ste week van de zwangerschap. Aangezien de organen van je baby dan al gevormd zijn, is er geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.
De mogelijke gevolgen van (onbehandelde) zwangerschapsdiabetes voor het kind zijn:
• Een te zware baby (macrosomie). Dit vergroot de kans op problemen bij de bevalling (zoals keizersnede en schouderontwrichting).
• Te lage suikerwaarden in het bloed bij de baby kort na de bevalling (neonatale hypoglycemie). Soms moet de baby daarvoor op de afdeling neonatologie opgenomen worden.
• Onrijpheid van organen. Onrijpheid van de lever van de baby kan leiden tot geelzucht.
• Verhoogd risico op overgewicht en de ontwikkeling van diabetes op latere leeftijd. 

zie ook artikel : Hoe word je getest op zwangerschapsdiabetes?

Meer info? Bekijk dan deze video.

zie ook artikel : Wat doen bij zwangerschapsdiabetes?

Bronnen:

www.kindengezin.be
https://zoetzwanger.diabetes.be/
www.azmol.be
https://www.zol.be
https://www.goedgezind.be
www.uzleuven.be






pub