Wat is slaapverlamming en wat kan je dan doen?

Laatst bijgewerkt: januari 2022
In dit artikel
Wat is slaapverlamming en wat kan je dan doen?

dossier

Slaapverlamming is een fenomeen dat optreedt tijdens je slaap: je bent enkele minuten helder wakker, maar je kan je niet bewegen en je ogen niet openen. Soms gaat het gepaard met hallucinaties. Dit kan beangstigend zijn, maar de aandoening is gelukkig wel onschuldig. Naar schatting acht procent van de bevolking krijgt te maken met slaapverlamming. 

Lees ook: Wat zijn die spiertrekkingen tijdens je slaap?

Wat is slaapverlamming?

Tijdens slaapverlamming ben je wakker maar kan je niet bewegen, spreken of je ogen openen. Het kan lijken alsof er iemand in je kamer is, of dat iets je beklemt. Dit gevoel kan enkele minuten duren. Hoewel dit heel beangstigend kan zijn, is slaapverlamming geen echte ziekte. Je bent niet volledig verlamd, want je ademhalingsspieren blijven bijvoorbeeld wel werken. Je kan dus blijven ademhalen.
Er bestaan nog niet veel wetenschappelijke studies over dit fenomeen, maar onderzoekers vermoeden dat slaapverlamming optreedt wanneer je even wakker wordt tijdens de remslaap, de fase waarin je brein het meest actief is.

Tijdens de slaap wisselt je lichaam tussen REM- (rapid eye movement) en NREM- (non-rapid eye movement) slaap. De NREM-slaap komt het eerst voor. Tijdens die fase ontspant en herstelt je lichaam zich. Aan het einde van de NREM-fase gaat je slaap over in de REM-slaap. Je ogen bewegen snel en er ontstaan dromen, maar de rest van je lichaam blijft zeer ontspannen. Je spieren zijn "uitgeschakeld" tijdens de REM-slaap. Als je een moment van bewustzijn ervaart voordat de REM-cyclus is afgelopen, kan slaapverlamming optreden.

Lees ook: Hoe raak je af van angstdromen?

Bij wie komt het voor?

123_slaap_man_nacht_bed_2022.jpg
De precieze oorzaak van slaapverlamming is niet duidelijk, maar er zou wel een link zijn met:

Lees ook: Hoe helpt een verzwaringsdeken tegen stress?

Hoe behandel je slaapverlamming?

Je huisarts zal kijken of er een onderliggende aandoening aan de basis ligt, zoals slapeloosheid of een posttraumatische stressstoornis, en hij zal een gepaste behandeling voorstellen. Eventueel kan hij een lage dosis van een antidepressivum voorschrijven.

Als er geen onderliggende oorzaak is, kan je misschien baat hebben bij cognitieve gedragstherapie, vooral als de aandoening angst en spanning veroorzaakt.

Ook een goede slaaphygiëne kan helpen: probeer een regelmatig slaappatroon aan te houden met zes tot acht uur slaap per nacht. Doe regelmatig aan lichaamsbeweging. Roken, alcohol en koffie voor het slapengaan, kan je beter vermijden. Je slaapt bovendien beter niet op je rug, want dat zou slaapverlamming bevorderen.

Lees ook: Wat is de oorzaak van een slapende of verlamde arm?

Bronnen:
https://www.gezondheidenwetenschap.be
https://www.nhs.uk
https://www.webmd.com


auteur: Sara Claessens, gezondheidsjournalist

Wil je onze artikels graag ontvangen in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Gezondheid NV / Mediahuis.
volgopfacebook

volgopinstagram