Homeopathie voor beginners

Laatst bijgewerkt: september 2019

dossier

Homeopathie is geen nieuwe ‘discipline’. Het bestaat als sinds het einde van de 18e eeuw en werd ontwikkeld door de Duitse arts Samuel Hahnemann. 
Het woord ‘homeopathie’ is afgeleid van het Griekse ‘homoios’ wat ‘gelijksoortig’ betekent en ‘pathos’ wat ‘ziekte’ of ‘lijden’ betekent. Daarmee wordt meteen een van de belangrijkste principes van deze ‘alternatieve behandelingswijze’ voor fysieke en psychische klachten ontrafeld: het principe van de gelijksoortigheid. 
Maar hoe zit het nu eigenlijk met de geloofwaardigheid van de homeopathische aanpak? Wat is feit en fictie? Welk label plak je op deze druppels, 'granules' of capsules?

‘Hoe werkt homeopathie?’ versus ‘Homeopathie werkt niet’

123-h-homeo-varia-09-19.jpg
Het is een verhaal van believers en non believers: de fervente aanhangers van homeopathie enerzijds en de sceptici die het afvoeren als je reinste kwakzalverij anderzijds. Welk van beide kampen 'jan met de pet' ook inneemt, vaak weet hij niet wat homeopathie precies inhoudt en waarop deze leer gebaseerd is. 
Een woordje uitleg daarover is dus zeker op zijn plaats.

De homeopathische behandelingsmethode van Hahnemann is gestoeld op twee principes:
1. het principe van de gelijksoortigheid of de similia-regel en 2. het principe van de individualisatie, en die beweren het volgende:

1. Een specifieke stof die bij gezonde mensen bepaalde symptomen kan veroorzaken, kan patiënten met diezelfde symptomen ook genezen, als ze wordt toegediend in extreem verdunde doses die bij elke verdunningsfase gepotentieerd of gedynamiseerd werden door ze te schudden. Potentiëren is een term die homeopathische aanhangers vaak in de mond nemen en het betekent zoveel als: door de werkzame stof krachtig en intensief te schudden bij elke verdunningsfase wordt haar potentie of geneeskracht overgedragen op de oplossing. Die stof wordt zelfs krachtiger naarmate ze meer verdund is.
In mensentaal: een (toxische) stof die bij een gezonde persoon bepaalde ziekteverschijnselen oproept, kan diezelfde verschijnselen bij een zieke mens genezen als ze extreem verdund wordt toegediend.
Zo wordt bijvoorbeeld een ultraverdunde oplossing van sabadilla, het ‘nieskruid', voorgeschreven bij hooikoorts. Die hyperverdunning van de werkzame stof heeft als doel om het zelfherstellend vermogen van het lichaam te activeren.

2. De homeopathische behandelingswijze wordt gebaseerd op de reactie van de patiënt als individu in plaats van op het ziektebeeld dat hij/zij vertoont. Een homeopathische arts moet dus rekening houden met alle specifieke symptomen van de patiënt en die aftoetsen op de therapie die hij voorschrijft. Dat is de reden waarom er meestal ook geen indicatie staat op de verpakking van homeopathische middelen.
In mensentaal: homeopathie behandelt een ‘zieke’ in plaats van een ‘ziekte’. Het achterliggende idee daarbij is: Mensen verschillen onderling van elkaar en reageren bijgevolg ook anders op de werkzame bestanddelen van homeopathische producten. Het kan dus zijn dat twee personen die aan dezelfde ziekte lijden, baat vinden bij een verschillend homeopathisch product. Bijvoorbeeld: het homeopathisch middel dat een keelontsteking geneest bij persoon A werkt niet noodzakelijk voor een keelontsteking bij persoon B.

Deze principes liggen nog steeds aan de basis van de homeopathische behandelingsmethode anno 2019.
Volgens de Nederlandse Homeopathie Vereniging kan deze alternatieve discipline gedefinieerd worden als ‘een holistische geneeswijze die het zelfherstellend vermogen van het lichaam prikkelt en activeert. De mens als geheel staat centraal. Als zijn lichaam en geest niet in evenwicht zijn, kan hij ziek worden of kwalen krijgen’. Daarom stelt de homeopathische arts tijdens de consultaties altijd een hele resem vragen. Zo kan hij zich een beeld te vormen van de fysieke, mentale en emotionele gezondheid van zijn patiënt. 

Wat zijn de argumenten van de sceptici en non believers?

123-h-homeop-tong-09-19.jpg
  • De academische wereld staat over het algemeen zeer sceptisch tegenover de homeopathie omdat het haaks staat tegenover of zelfs indruist tegen de principes die de moderne geneeskunde onderschrijft, namelijk die van de ‘evidence-based medicine’ of geneeskunde die gebaseerd is op bewijs.
    Evidence-based betekent zoveel als:
    - er wordt gezocht naar een logisch verband tussen oorzaak en gevolg;
    - de onderzoeken moeten identiek kunnen worden herhaald en ze moeten identieke resultaten geven in identieke omstandigheden;
    - de behandeling gebeurt met een bewezen werkzame therapie.

    En daar schort het precies bij de homeopathie. ‘Ze slaat de klassieke diagnose helemaal over en is remedie-georiënteerd’, citeert Skepp. Volgens de academische wereld is er tot nu toe geen enkel wetenschappelijk bewijs gevonden dat homeopathische producten effectief zijn en dat ze werken. Behalve als placebo en in die context kunnen ze dus wel enig nut hebben.
    Tot die conclusie kwam ook de Vereniging van Europese wetenschapsacademies (EASAC) in 2017. Die voegde er nog aan toe dat de veronderstelde werking van homeopathische producten onverenigbaar is met de gangbare ‘wetenschappelijke concepten’ en dat de patiënt vaak onvoldoende op de hoogte is van de eventuele risico’s van een homeopathische behandeling. Hetzelfde advies geldt trouwens voor homeopathie bij dieren.

zie ook artikel : Geen bewijs voor werking homeopathie

  • Een tweede heikel punt zijn de extreme verdunningen van (toxische) stoffen die bij homeopathie worden gebruikt. Het verdunningsproces gaat vaak zo ver dat er scheikundig gezien geen actieve stof meer in de oplossing kan zitten, dat ze geen moleculen meer bevat van de verdunde stof.
    De verdunningsgraad wordt aangeduid met een letter en een cijfer. Een D of DH (decimale Hahnemann-verdunning), een C of CH (centimale Hahnemann-verdunning) en er bestaat zelfs een MC-waarde (1000 keer 1op 100 verdund). Na de letter staat een cijfer dat weergeeft hoeveel keer het product verdund en geschud werd. Bijvoorbeeld C200 of CH200: dat betekent dat het geneesmiddel 200 keer verdund werd tot 1 op 100.
    Een verdunning van C6 zou dan bijvoorbeeld overeenkomen met 1 druppel die is opgelost in het water van 20 Olympische zwembaden.

  • Een andere doorn in het oog is dat homeopathische producten het predicaat ‘geneesmiddel’ opgespeld krijgen hoewel ze niet aan dezelfde eisen inzake werkzaamheid, kwaliteit en veiligheid worden onderworpen als de erkende klassieke geneesmiddelen. In die context zijn ze volgens de sceptici misleidend voor de patiënt en krijgen ze veel meer aura dan ze verdienen.
    Homeopathische middelen worden bereid op basis van een zogenaamde oertinctuur van dierlijke, plantaardige, minerale of chemische oorsprong. Die oertinctuur wordt eerst opgelost in alcohol en dan steeds verder verdund met water. Volgens EASAC mogen dergelijke producten enkel het predicaat ‘geneesmiddel’ krijgen als hun werkzaamheid kan worden aangetoond op basis van evidentie uit degelijk uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek.
    Lees ook: https://www.test-aankoop.be/gezond/ziekten-en-geneesmiddelen/geneesmiddelen/nieuws/homeopathie-en-traditionele-kruiden

    Los van dat aspect zijn homeopathische geneesmiddelen wel degelijk gebonden aan een strenge normering. Ze moeten worden gefabriceerd door erkende bedrijven of door een apotheker en ze mogen alleen in apotheken verkocht worden. Voor ze op de Belgische markt komen, moeten ze worden goedgekeurd door het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten.

Wat zijn de argumenten van de believers?

123-h-homeop-gran-09-19.jpg
Volgens het jaarrapport van Echamp, de Europese Coalitie voor Homeopathische en Antroposofische Geneesmiddelen, draait de homeopathische industrie een omzet van bijna 1,5 miljard euro per jaar. Er worden dus aardig wat van die globulen en granulen geslikt…
Desondanks de scepsis van de academische wereld en het gebrek aan wetenschappelijk bewijs blijven de aanhangers geloven in de werking van homeopathie omdat ze er baat bij vinden of omdat ze resultaten zien. Het placebo-effect lachen ze weg met het argument dat homeopathische middelen ook werken bij baby’s en jonge kinderen en zelfs bij dieren.

Enkele getuigenissen:
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/02/homeopathie-werkt-wel-13286518-a1575581
https://www.vereniginghomeopathie.nl/ervaringsverhalen

f123-h-homeo-granul-09-19.jpg
Volgens de Vereniging Homeopathie Nederland hebben ruim 50 betrouwbare studies het specifieke effect van hoge verdunningen in de homeopathie aangetoond. Ze verwijzen onder andere naar een onderzoek aan de Universiteit van Bern. Alleen de vraag HOE homeopathie dan precies werkt, blijft nog onbeantwoord.
Ook de Nederlandse Artsenvereniging voor Integrale Geneeskunde (AVIG) zegt dat er wel degelijk bewijs is dat homeopathie effectief is en beweert dat de EASAC zich baseert op onbetrouwbare en zelfs frauduleuze rapporten. Alle onderzoeken zouden trouwens uitwijzen dat homeopathie ook veilig is en geen bijwerkingen heeft. 

Een ander geluid dat opgang maakt binnen dit ‘kamp’ is dat de kwantumfysica in de buurt komt van de wetenschappelijke discipline die homeopathie (nu al) zou kunnen verklaren. Volgens die theorie is het homeopathische middel veel meer dan zijn fysieke verschijning, het is vooral energie. De werkzame stof die extreem verdund wordt toegediend gaat een energetische fusie aan met de energie van de mens en die uitwisseling doet het werk. Het fysieke middel (de druppels bijvoorbeeld) is niet meer dan een ‘voertuig’. Zij beweren dat de homeopathie werkt via het gebied van de etherische stoffen en dat de wetenschap nog niet zo ver is om dat wetenschappelijk aantoonbaar te maken. 

Conclusie

Volgens de academici is er tot nu geen enkel wetenschappelijk bewijs dat homeopathische middelen werkzaam en effectief zijn. En toch is het een florerende industrie! Hoewel de homeopathische theorie indruist tegen alle wetenschappelijke kennis van geneeskunde en chemie samen, zijn er heel wat mensen die hun toevlucht zoeken tot deze behandelingswijze en die voor bepaalde kwalen soelaas vinden in een homeopathische behandeling. Ook onder de (huis)artsen duikt er hier en daar al eens een adept op die homeopathie ziet als een aanvulling van de moderne geneeskunde en die voor niet ernstige of niet evolutieve pathologieën een homeopathische behandeling durft voorschrijven. 
Zoals andere alternatieve geneeswijzen kan homeopathie sowieso in bepaalde gevallen klachten verminderen of het comfort van de patiënt verhogen, daarover zijn de meeste bronnen het eens. Het is uiteraard belangrijk dat er altijd eerst een diagnose gesteld wordt door een gediplomeerde arts. 

Bronnen

https://www.belgium.be/nl/gezondheid/geneesmiddelen/homeopathie
http://www.standaard.be/cnt/dmf20170921_03085350?_section=60738592 
https://www.vereniginghomeopathie.nl/wetenschap/onderzoek-werkzaamheid-van-hoge-verdunningen-in-de-homeopathie
https://www.knack.be/nieuws/gezondheid/10-redenen-waarom-mensen-in-homeopathie-blijven-geloven/article-longread-1377085.html?cookie_check=1567612541
http://www.boiron.be/Homeopathie/faq.aspx
https://www.gezondheidsnet.nl/gezondheid-en-medicijnen/4-alternatieve-geneeswijzen
https://www.webmd.com/balance/what-is-homeopathy#2
https://skepp.be/nl/gezondheid/alternatieve-behandelingen/homeopathie/logische-en-tactische-problemen-van-de-homeopathie
https://www.helloaquarius.org/de-koppige-denkfout-binnen-geneeskunde/
‘200 jaar homeopathie: een onverdund kritische bespreking’ van Filip Van Beurden in samenwerking met SKEPP.


bron: Hilde Deweer, lifestyleredactrice
verschenen op : 16/09/2019


pub