Komt een blaasontsteking vaker voor in de zomer?

Laatst bijgewerkt: augustus 2019
123-h-vrouw-blaas-ontsteking-08-19.jpg

dossier

Ongeveer 40 % van de vrouwen heeft wel eens (of zelfs frequent) last van een blaasontsteking en er wordt al eens gesuggereerd dat dit probleem meer voorkomt in de zomer. Is deze theorie een hoax of is het inderdaad de realiteit? 

Over het feit of een blaasontsteking al dan niet seizoensgebonden is, is weinig wetenschappelijke literatuur terug te vinden. Een onderzoek over de verkoop van antibiotica ter behandeling van urineweginfecties en over het aantal google zoekfuncties op de term ‘urineweginfecties’ laat evenwel een duidelijk licht schijnen op deze kwestie. Het betreft een studie die in 2013 door een team van Sentinel Network werd uitgevoerd in zeven verschillende landen. Zij kwamen tot de ontdekking dat er in de zomer 8 tot 20 % meer van deze producten werden verkocht en formuleerden hun conclusie als volgt: ‘Deze studie, die gebaseerd is op specifieke niet-klinische indicatoren, toont aan dat infecties van de urinewegen beïnvloed worden door de seizoenen’. 
In de zomer komen blaasontstekingen* dus wel degelijk vaker voor dan in de winter. De verklaring hiervoor laat zich deduceren bij het bekijken van een aantal oorzaken van deze vervelende aandoening, maar blijft sowieso hypothetisch.
Een woordje toelichting.  

* Een blaasontsteking of cystitis is een lage urineweginfectie die zich situeert in het slijmvlies van de urineblaas, maar soms ook in de urineleiders en de -buis. Ze wordt meestal veroorzaakt door organismen uit de fecale flora, dat zijn bacteriën die in de dikke darm leven en daar niet schadelijk zijn. 

zie ook artikel : 10 vragen over blaasontsteking (cystitis)

Enkele oorzaken van blaasontsteking onder de loep genomen

Er zijn inderdaad een aantal bekende oorzaken die aan het zomerseizoen en de warmere temperaturen kunnen worden gelinkt. 

1. Besmetting door de E. coli-bacterie 
Een urineweginfectie wordt beschouwd als de meest voorkomende bacteriële infectie en in 70 à 80 % van de gevallen ligt een besmetting met de E.coli of Escherichia coli-bacterie aan de basis ervan. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen omdat hun anus en vagina zeer dicht bij hun plasbuis liggen en omdat die plasbuis ook veel korter is. Daardoor komen allerlei bacteriën of kiemen uit het rectum (endeldarm) gemakkelijk in de andere ‘gaatjes’ terecht. 

Welke invloed heeft de zomer?
Uit eerder onderzoek bleek ook al dat bloedvergiftiging met de E. coli-bacterie 12 tot 35 % meer voorkomt in de zomer. En een urineweginfectie is de belangrijkste oorzaak van een dergelijke vergiftiging.
Er is dus wel degelijk een link tussen een dergelijke vergiftiging en warme temperaturen, maar een wetenschappelijke verklaring werd hiervoor nog niet gevonden. 

Welke voorzorgen kun je nemen?
  • Veenbessensap wordt vaak in verband gebracht met het voorkómen van een blaasontsteking veroorzaakt door de E.coli-bacterie en kan zodoende een rol spelen als ‘preventiemiddel’.  Het doet de zuurtegraad van de urine toenemen en verhindert zodoende dat de bacteriën zich aan het slijmvlies van de blaas vasthechten. Andere bronnen trekken het effect van veenbessensap dan weer in twijfel of hechten er helemaal geen geloof aan omdat er nog steeds geen wetenschappelijk bewijs werd gevonden dat het de groei van bacteriën afremt.
  • Een vochtig warm milieu en strakke kledij zijn de ideale habitat voor de ontwikkeling van bacteriën, ook voor de E. coli-bacterie. Daarom wordt er vaak aanbevolen om niet te blijven liggen of rondlopen in een nat badpak of bikini. Wetenschappelijk bewijs dat je van een nat badpak meer kans loopt op het ontwikkelen van een blaasontsteking is er weliswaar niet. 
  • Omdat je ’s zomer meer zweet, ook rond de genitale zone, zou het eveneens raadzaam zijn om een slip in ‘ademende’ stof te dragen (bijvoorbeeld katoen) en luchtige kledij die niet aanspant. Ook inlegkruisjes kan je om dezelfde reden maar beter  geregeld vervangen. 
  • Een advies dat geldt voor alle seizoenen: veeg je na een toiletbezoek altijd af van voren naar achteren zodat er geen bacteriën uit je darmen in je urinebuis terechtkomen. 
2. Onvoldoende water drinken
Om je blaas goed te spoelen moet je voldoende water drinken en voldoende plassen. In een blaas die geregeld gevuld en geledigd wordt, krijgen bacteriën minder de kans om zich aan de blaaswand vast te hechten. Drink en plas je onvoldoende, dan creëer je in je blaas een broeihaard voor de ontwikkeling van schadelijke bacteriën en kan er een blaasontsteking ontstaan. 
Ook de zuurtegraad (pH) van je urine kan een factor zijn. Onderzoek toont aan dat zure urine een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van blaasontstekingen. 
Volgens sommige bronnen zou ook een teveel aan alcohol, suikers en cafeïne een trigger kunnen zijn. 

Welke invloed heeft de zomer?
Bij warme temperaturen zweet je meer, wat (een lichte vorm van) uitdroging tot gevolg kan hebben. In dat geval moet je minder vaak plassen waardoor de urine geconcentreerder wordt en langer in de blaas gestockeerd blijft. Een verminderde mictie ten gevolge van een (lichte) dehydratatie door overtollig zweten zou dus ook een oorzaak kunnen zijn.  

Welke voorzorgen kun je nemen?
  • Drink voldoende water (gemiddeld anderhalve tot 2 liter bij warme temperaturen) om je blaas goed te spoelen en eventuele bacteriën weg te werken voor ze zich gaan nestelen. 
  • Houd je urine niet op en plas je blaas altijd goed leeg. De ideale houding daarvoor is met rechte rug neerzitten op de wc-bril en rustig de tijd nemen voor je kleine boodschap.

3. Seksueel contact
Tijdens het vrijen bestaat de kans dat er via de penis of de vingers van de partner bacteriën en kiemen in de urinebuis van de vrouw terechtkomen. Meestal zijn dat ziektekiemen die zich op de huid of rond de anus (vanuit de endeldarm) van de vrouw bevinden. 

Welke invloed heeft de zomer?
  • Vakantie en 'total relax' is bij veel vrouwen de ideale mix om het libido wat te laten opflakkeren. Een wijziging in het seksueel patroon tijdens de zomervakantie, zoals bijvoorbeeld langdurige vaginale penetratie met onvoldoende bevochtiging, vaginaal of anaal betasten tijdens seks, of seks met sterk wrijvende voorwerpen kan het risico op het ontstaan van een cystitis bij de vrouw vergroten. 
  • Plots veel meer seks na een rustiger periode kan eveneens aan de basis liggen. Als je een tijdje niet zo actief geweest bent in bed en dan plots een paar versnellingen hoger schakelt, blijk je als vrouw vatbaarder te zijn voor cystitis. Daarom wordt een blaasontsteking ten gevolge van het vrijen ook wel eens ‘honeymoon disease’ genoemd: in vroegere tijden was seks voor het huwelijk namelijk ‘not done’ en vond het eerste seksueel contact plaats tijdens de huwelijksnacht.  

Welke voorzorgen kun je nemen? 
  • Plassen meteen na de coïtus of ander seksueel contact zorgt ervoor dat eventuele bacteriën die in de urinebuis terechtgekomen zijn, worden weggespoeld.  
  • Reinig je intieme zone voor je van bil gaat en wees spaarzaam met het gebruik van zeep, ook voor je dagelijkse intieme hygiëne. Een vagina is zelfreinigend en heeft voldoende aan een lauwwaterbad. Gebruik ook geen intieme spray of wasgel, ze kunnen je bacterie-huishouding grondig verstoren. 
  • Vermijd het gebruik van spermadodende glijmiddelen.

zie ook artikel : Tips om een blaasontsteking te voorkomen

Bronnen:
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0076020
https://gezondnu.nl/dossiers/gezondheid/urinewegen-en-de-geslachtsorganen/krijg-eerder-blaasontsteking-zomer/
https://www.netdoctor.co.uk/conditions/liver-kidney-and-urinary-system/a11621/cystitis/
https://www.netdoctor.co.uk/conditions/sexual-health/a2285/sex-and-cystitis/
http://www.allesoverurologie.nl/aandoeningen/blaasontsteking/blaasontsteking-vrouwen
https://www.nhs.uk/conditions/cystitis/
https://www.healthline.com/health/bladder-infection-treatments
https://www.allesoverseks.be/blaasontsteking
https://zuur-base-evenwicht.nl/Onderzoeken/Verzuring-van-urine-verhoogt-de-kans-op-blaasontsteking
https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/blaasontsteking-cystitis-bij-de-vrouw


bron: Hilde Deweer
verschenen op : 27/08/2019


pub