Tekenencefalitis: waar komt het voor en wat kan je doen?

Laatst bijgewerkt: april 2019
123-vaccinatie-naald-07-15.jpg

nieuws

Tekenencefalitis (Frühsommer Meningo-Enzephalitis, FSME) is een vorm van hersen(vlies)ontsteking die wordt overgebracht door besmette teken in Centraal- en Oost-Europese landen. Als je in die regio’s naar bosrijke gebieden trekt, wordt vaccinatie aangeraden. 

Het virus komt voor in bosrijke gebieden in landen in Noord-, Centraal- en Oost-Europa, zoals Denemarken, Zweden en Noorwegen, Duitsland, Albanië, Zwitserland, Letland, Litouwen, Oostenrijk, Tsjechië, Slovakije, Slovenië, Kroatië enzovoort. Ook in Nederland werden recent enkele mensen besmet op de Veluwe. In ons land werden in 2018 twee besmettingen  gemeld. Bij ons kunnen teken ook de ziekte van Lyme overbrengen.

Hier vind je een kaart met de gebieden waar tekenencefalitis voorkomt.

Hoe groot is het risico?
Het risico op besmetting is relatief beperkt. Het risico is het grootst voor mensen die zich op het platteland of in bossen begeven zoals wandelaars, trekkers (met fiets of te voet), kampeerders, jeugdbewegingen, speleologen enzovoort.
Het risico is seizoensgebonden: van april tot oktober.

Wat kan je zelf doen?
• Draag een lange broek met de pijpen in de sokken gestopt, hoge schoenen, enz. 
• Daarnaast is het aangeraden om op de paden te blijven en niet door struiken en planten te kruipen waarop misschien teken zitten te wachten op een gastheer. 
• Het gebruik van insectenrepellents op de huid is nuttig, maar beschermt enkel de plaats waar het product is aangebracht, de werkzaamheid is ver van 100 procent en de werkingsduur is beperkt tot maximaal enkele uren. Insectenrepellent op basis van IR 3535, (p)icaridine of citrodiol-extract van eucalyptusolie werken beter tegen teken dan DEET. 
• Er bestaan tegenwoordig ook vooraf met insectenrepellent of permethrine behandelde kleding of men kan DEET-sprays verkrijgen om op de buitenzijde van de bovenkledij aan te brengen (Care Plus® Anti-insect DEET 40%, clothing spray).
• Na wandelen of spelen in bossen of struikgewas wordt aangeraden systematisch het lichaam te inspecteren op de aanwezigheid van teken, vooral in de grote lichaamsplooien en in de behaarde zones (minstens 2 maal daags indien men permanent in een risicogebied kampeert). 
• Verwijder de teek zo snel mogelijk. De beste en veiligste methode om teken te verwijderen, bestaat erin ze vast te grijpen, zo dicht mogelijk bij de huid, met een pincet met spitse punt ( liefst niet met de vingers, dan handschoenen of andere bescherming gebruiken!), en ze met een gelijkmatige, aanhoudende kracht langzaam los te trekken. Omdat het virus in de speekselklieren van de teek aanwezig is, kan de infectie overgebracht worden vanaf het ogenblik dat de teek zich op de huid heeft vastgezet om bloed te zuigen. 
• Als je kort na een beet grieperig voelt, kan je het best naar de dokter gaan.

Wanneer is vaccinatie nodig?
Vaccinatie wordt aangeraden in geval van buitenactiviteiten (wandelaars, trekking, kamperen, enz) in risicogebied. Dit kan vanaf de leeftijd van 1 jaar. Informeer je hierover bij je huisarts of reiskliniek.

• De primovaccinatie bestaat uit drie dosissen FSME-IMMUN 0,5 ml (of FSME-IMMUN junior). Het is het beste om de eerste twee dosissen in de winter toe te dienen, om beschermd te zijn in het voorjaar, wanneer teken actief worden. 
•  De tweede injectie wordt 1 tot 3 maanden na de eerste injectie gegeven. Deze kan twee weken na de eerste dosis worden gegeven als je dringend bescherming nodig hebt. 
•  De derde injectie wordt 5 tot 12 maanden na de tweede injectie gegeven. De derde dosis wordt het best tijdens hetzelfde tekenseizoen of in ieder geval vo´o´r het begin van het volgende tekenseizoen toegediend. 

Na de primovaccinatie houdt de bescherming maximaal drie jaar aan. De eerste herhalmingsdosis wordt 3 jaar na de derde dosis gegeven. Verdere herhalingsdoses moeten om de 5 tot 10 jaar worden gegeven. Voor personen ouder dan 60 jaar worden de eerste en alle verdere herhalingsdosissen met een interval van drie jaar gegeven. 

zie ook artikel : Wat is tekenencefalitis?




pub