Zijn divertikels van de darm gevaarlijk?

Laatst bijgewerkt: May 2017
123m-endoscop-darm-diverticul-01-17.jpg

tips Hebt u geregeld pijn in de buik, of erge pijn links in de onderbuik, en soms ook last van krampen en van diarree en/of verstopping? Zit er soms een beetje bloed in uw ontlasting? Dan bestaat de kans dat u divertikels in de dikke darm hebt. Dat is meestal niet erg. Maar als u er veel last van hebt, raadpleegt u toch het best uw huisarts. Als divertikels ontstoken raken (diverticulitis), kan dit tot soms ernstige complicaties leiden.

Wat zijn divertikels?
Divertikels zijn kleine blaasvormige uitstulpingen van het slijmvlies doorheen de spierlaag aan de buitenkant van de darmwand. Ze ontstaan waarschijnlijk op zwakke plekken in de darmwand die onder verhoogde druk uitstulpen. Ze kunnen worden vergeleken met de binnenband van een fiets die op een zwakke plek in de buitenband kan uitpuilen.
Divertikels ontstaan meestal in de dikke darm, vooral in het laatste S-vormige deel van de dikke darm, het deel van de dikke darm vlak vóór de endeldarm (het sigmoïd).
Soms komen ze ook voor in de slokdarm (bv. Zenker divertikel) of de dunne darm (bv. een aangeboren Meckel divertikel).

zie ook artikel : Zenker divertikel

Niet verwarren met darmpoliepen
Divertikels zijn niet hetzelfde als darmpoliepen. Poliepen zijn kleine uitstulpingen of aanwassen van de darmwand aan de binnenkant van de darm. Divertikels daarentegen zijn uitstulpingen aan de buitenkant van de darmwand.
Poliepen zijn de voorlopers van darmkanker: hoe groter de poliep, hoe meer kans dat zich kwaadaardige cellen ontwikkelen. Divertikels daarentegen kunnen nooit uitgroeien tot een kwaadaardig gezwel. Wie last heeft van divertikels of diverticulitis, loopt dus geen verhoogd risico op darmkanker.
Zie ook: Dossier Darmpoliepen

Divertikels komen veel voor
Het aantal mensen met divertikels is de laatste jaren sterk toegenomen. De meeste mensen weten niet dat ze divertikels hebben omdat ze meestal geen klachten veroorzaken.
• Divertikels ontstaan meestal vanaf de leeftijd van ongeveer 40 jaar en nemen toe met de leeftijd. Naar schatting zou ongeveer 30 à 40 % van de 60-jarigen divertikels hebben. Boven de leeftijd van 80 jaar zou 60 à 70 % divertikels hebben.
• Divertikels kunnen ook op jongere leeftijd ontstaan, zelfs bij 20-jarigen. Geschat wordt dat 5 à 10 % van de mensen jonger dan 40 jaar divertikels hebben.

Hoe ontstaan divertikels?
Hoe divertikels precies ontstaan is nog niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk ontstaan ze op zwakke plekken in de darmwand die onder verhoogde druk uitstulpen. Ze komen vooral voor op die plekken in de darmwand waarlangs de bloedvaten de darmwand bereiken (de zogenaamde taeniae).

Vermoedelijk speelt onze westerse voeding, die relatief weinig vezels en veel eiwitten en vetten bevat, daarbij een belangrijke rol.
• Bij te weinig vezels in de voeding kan de ontlasting harder worden. Harde ontlasting blijft daardoor langer in de darm en de stoelgang gaat moeizamer, waardoor een verhoogde druk in de darm ontstaat omdat de spierlagen van de darmwand krachtiger samentrekken om de stoelgang door de darm te persen. Na verloop van tijd kunnen daardoor zwakke plekken in de darmwand ontstaan. Omgekeerd zou een vezelrijk dieet, en dan vooral veel groenten en fruit, eerder dan veel graanproducten, beschermen tegen diverticulose.
• Een dieet met veel rood vlees zou mogelijk de kans op diverticulose verhogen.
• Mogelijk speelt ook overgewicht (BMI>25) een rol.
• Ook te weinig lichaamsbeweging kan leiden tot een harde ontlasting en verstopping.
• De leeftijd speelt eveneens een rol. Door het normale verouderingsproces wordt de darmwand slapper en ontstaan zwakke plekken in de spierwand rond de darmen.
• Mogelijk spelen ook genetische factoren, die leiden tot een verdikking van de darmwand, een rol. Maar daarover is nog weinig bekend.

Klachten en symptomen door divertikels
Meestal geven divertikels geen klachten. Ze worden dan ook vaak per toeval ontdekt, bijvoorbeeld bij een radiografie van de onderbuik om andere redenen.
Bij sommige mensen veroorzaken ze wel periodiek klachten, zoals:
• vage buikpijn die vermindert na een windje of ontlasting;
• opstoten van buikkrampen;
• periodes van verstopping en/of diarree;
• bloed in de ontlasting.

Klachten en symptomen bij diverticulitis
Klachten treden vooral op als de divertikels ontstoken zijn (= diverticulitis).
• Een scherpe, stekende buikpijn en buikkrampen. De pijn kan direct hevig zijn of eerst wat zeurend en na een paar dagen hevig. De pijn lijkt op die van een ontsteking van de blinde darm (appendicitis), maar bij een diverticulitis zit de pijn meestal rechts in de onderbuik.
• Koorts.
• Een opgezette buik.
• Een veranderd ontlastingspatroon: hevige diarree of ernstige verstopping.
• Misselijkheid, zelden braken.
• Soms bloed en/of slijm in de ontlasting.
Een divertikelontsteking kan soms leiden tot ernstige complicaties, zoals een bloeding, een abces, een darmperforatie of een darmafsluiting. Bij deze complicaties is meestal dringende medische hulp nodig.

Hoe raken divertikels ontstoken (diverticulitis) ?
Ongeveer 20 à 25 % van de mensen met divertikels krijgt vroeg of laat diverticulitis.
Divertikels kunnen ontsteken wanneer er onverteerde voedselrestjes en kleine brokjes ontlasting achterblijven in de uitstulping. Daardoor vermindert de bloedvoorziening van de darmwand en kunnen bacteriën zich snel vermenigvuldigen, waardoor een ontsteking ontstaat.
Mogelijk verandert door de divertikels ook de darmflora, waardoor gemakkelijker ontstekingen zouden kunnen ontstaan.
Een vezelrijk dieet met weinig rood vlees vermindert waarschijnlijk de kans op diverticulitis.

De mogelijke risicofactoren voor diverticulitis zijn dezelfde als voor het ontstaan van divertikels:
• De kans dat ontlasting blijft hangen in divertikels is groter als de ontlasting hard en droog is. Bij een soepele, zachte ontlasting blijft vrijwel nooit ontlasting achter in de uitstulpingen.
• Bij oudere mensen bestaat er een grotere kans op een ontsteking omdat de dikke darm bij het ouder worden versmalt waardoor de ingedikte ontlasting moeilijker door de darm kan passeren.
Roken verhoogt waarschijnlijk de kans dat een divertikel ontstoken raakt.
• Overmatigalcoholgebruik (meer dan 30 g per dag of ongeveer 3 standaardglazen).
Overgewicht (BMI = 25), een te hoge middelomtrek (boven 88 cm voor vrouwen en 102 cm voor mannen) en hoge middel-heupverhouding.
Gebrek aan beweging.
Ontstekingsremmers (zoals aspirine en niet-steroïdale ontstekingsremmers, NAISD's) die de darmwand kunnen irriteren, verhogen mogelijk de kans op een ontsteking.
• Bij mensen met een verminderde immuniteit (bv. na een transplantatie, door een chronische ziekte, bepaalde geneesmiddelen, nierfalen...) verhoogt de kans op diverticulitis.

Bronnen:
• Maag-lever-darmstichting
https://www.mlds.nl/ziekten/divertikels-en-diverticulitis/
https://www.mlds.nl/content/uploads/2016/10/Brochure_divertikels.pdf
• Stichting Darmgezondheid
http://www.darmgezondheid.nl/darmklachten/darmaandoeningen/divertikels/
• Thuisarts.nl
https://www.thuisarts.nl/diverticulitis/ik-heb-diverticulitis
• Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
https://www.nhg.org/standaarden/volledig/nhg-standaard-diverticulitis
• Nederlandse Vereniging voor Heelkunde
http://www.mdl.nl/uploads/240/1137/Acute-diverticulitis-van-het-colon-2012.pdf
http://www.chirurgenoperatie.nl/wp/algemene-chirurgie/goedaardige-darmziektendivertikelziekte-dikke-darm-diverticulosis/
• American Gastroentological Association
http://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085%2815%2901432-8/fulltext
http://www.gastro.org/info_for_patients/managing-diverticulitis-a-patient-guide



verschenen op : 26/05/2017
pub

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in op onze nieuwsbrief:

Nee, bedankt