Lupus (SLE) en zwangerschap

Laatst bijgewerkt: February 2018

dossier Systeemlupus of Systemische lupus erythematodes (SLE) is een multi-systemische auto-immuunaandoening die ontstekingen kan veroorzaken in de huid, de gewrichten en verschillende organen. Dat wil zeggen dat onze afweer zich op overdreven wijze tegen onszelf richt, o.a. door antistoffen te vormen die ontstekingsziekten veroorzaken.
Systemische lupus kan alle lichaamsdelen aantasten (huid, gewrichten, diverse organen). Het onderscheidt zich daarin van huidlupus, ook cutane of discoïde lupus genoemd, die alleen de huid aantast en meestal minder ernstig is. Huidlupus kan alleen of samen met systeemlupus voorkomen.

zie ook artikel : Lupus erythematosus (LED)

123-txt-lupus-04-16.jpg
SLE treft vooral jonge vrouwen op vruchtbare leeftijd. Vroeger werd zwangerschap afgeraden uit vrees voor verwikkelingen bij de moeder of de foetus. Bovendien zijn sommige medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling van lupus, schadelijk voor de baby.
Vandaag gaat men ervan uit dat de meeste vrouwen zonder veel problemen zwanger kunnen worden. De zwangerschap moet wel goed gepland en opgevolgd worden om complicaties te voorkomen.

Lupus en vruchtbaarheid

Vrouwen met lupus zijn normaal vruchtbaar.
Wel kunnen menstruele stoornissen en ovariële disfunctie ontstaan bij opstoten van de ziekte, door ernstige nierziekte of door het gebruik van het geneesmiddel cyclofosfamide.

Lupus en contraceptie
Lupus verhoogt het risico op bloedklonters en trombose, vooral dan bij vrouwen met bepaalde antistoffen in het bloed (antifosfolipide antistoffen).
Daarom hebt u een aangepaste vorm van contraceptie nodig omdat sommige anticonceptiemiddelen het risico op een bloedklonter (licht verhoogt). Vooral de dosis oestrogeen moet laag zijn. Ofwel gebruikt u een heel laag gedoseerde pil ofwel een ander middel, zoals de prikpil (met vooral progestagenen, een ander vrouwelijk hormoon dat het tromboserisico niet verhoogt) of Mirene-spiraal (ook met progestagenen).
Laat u daarover goed adviseren door uw reumatoloog en uw gynaecoloog.

Mag u zwanger worden?
Vroeger werd lupuspatiëntes afgeraden om kinderen te krijgen. Vandaag gaat men ervan uit dat de meeste vrouwen zonder veel problemen zwanger kunnen worden. De zwangerschap moet wel goed gepland en opgevolgd worden omdat de kans op zwangerschapscomplicaties groter is en de klachten van lupus kunnen verergeren.
Alleen wanneer meerdere organen ernstig zijn aangetast, zoals bij ernstig nierlijden of pulmonale hypertensie, wordt zwangerschap afgeraden.

Wanneer zwanger?
• Het is verstandig te wachten met zwanger worden tot de ziekte met geneesmiddelen onder controle is en de ziekte minstens een half jaar rustig is. Dan is de kans op een opvlamming van de ziekte met verergering van de symptomen zeer klein. Is de lupus niet onder controle, dan kan zwangerschap wel gevaarlijk zijn. Bovendien bestaat er dan een verhoogd risico op een miskraam, een te vroeg of te klein geboren kind en ernstige zwangerschapsproblemen zoals zwangerschapsvergiftiging.
• Indien u medicijnen gebruikt waarmee u niet zwanger mag worden (zie verder), dan moeten deze medicijnen eerst vervangen worden door andere middelen. Na het wijzigen van de medicijnen moet de ziekte tenminste een half jaar niet meer actief geweest zijn voordat u zwanger wordt.

Opvolging zwangerschap
De zwangerschap verloopt meestal zonder complicaties. Wel is de kans op een miskraam of voortijdige bevalling groter. Dat risico bestaat vooral bij vrouwen die bepaalde antistoffen (anti-Ro/SSA en anti-La/SSB-antistoffen) in het bloed hebben. Bij vrouwen met die antistoffen bestaat ook een klein risico dat het kind neonatale lupus of hartproblemen krijgt.

De zwangerschap moet wel nauwgezet opgevolgd worden.
• Voor de conceptie of vroeg in de zwangerschap is een uitgebreid bloed- en urineonderzoek nodig om de nier- en leverfunctie te controleren en de aanwezigheid van antistoffen (anti dsDNA, anti Ro SSA, en anti La SSB antistoffen) en lupus anticoagulans op te sporen. Ook tijdens de zwangerschap gebeurt geregeld een bloed- en urineonderzoek.
• Tot 12 weken wordt de zwangere maandelijks onderzocht door de reumatoloog en de verloskundige
• Tussen 12 en 32 weken om de twee weken alternerend door de verloskundige en de reumatoloog
• Nadien ziet de verloskundige de zwangere wekelijks, de reumatoloog maandelijks
• Bij moeders met bepaalde antistoffen in het bloed (anti Ro SSA en anti La SSB antistoffen) worden extra foetale cardiale echografieën uitgevoerd.
• Echografie en doppleronderzoek van de foetoplacentaire vaten zijn noodzakelijk om intrauteriene groeiachterstand en preeclampsie op te sporen. Cardiotocografie en bepaling van het biofysisch profiel worden gebruikt voor het opsporen van plotse achteruitgang van de conditie van de foetus.

Geneesmiddelen

pil-voorschr-stet-170_400_09.jpg
Tijdens de zwangerschap wordt de ziekte zoveel mogelijk met medicijnen onder controle gehouden. U kunt echter niet alle medicijnen innemen als u zwanger bent. Bespreek dit met uw arts en neem nooit geneesmiddelen op eigen houtje.
Sommige medicamenten kunnen veilig tijdens de zwangerschap genomen worden, zoals prednisolon, azathioprine, cyclosporine A en hydrochloroquine (Plaquenil). Ook de pijnstiller paracetamol is veilig.

Andere geneesmiddelen kunnen schadelijk zijn voor de foetus en moeten drie tot zes maanden voor de zwangerschap stopgezet worden en vervangen worden door alternatieven zoals azathioprine: methotrexaat, mycofenolaat mofetil (Cellcept), en cyclofosfamide. Ook niet-steroïdale ontstekingsremmers neemt u beter niet tijdens de zwangerschap.

Welke geneesmiddelen mag u wel en niet nemen tijdens de zwangerschap?

Paracetamol
Paracetamol heeft geen schadelijke effecten op het ongeboren kind. Heeft u een kinderwens of bent u zwanger, dan kunt u paracetamol veilig gebruiken als pijnstiller indien u de gebruiksadviezen uit de bijsluiter opvolgt.

Niet-steroïdale ontstekingsremmers (NSAID)
Ontstekingsremmende pijnstillers worden gebruikt bij ontstekingen, gewrichtspijn en huiduitslag. Voorbeelden zijn acetylsalicylzuur, diclofenac en ibuprofen.
• Deze geneesmiddelen hebben een nadelig effect op de eisprong en de vruchtbaarheid, en gebruikt u dus beter niet als u zwanger wilt worden.
• Ook tijdens de zwangerschap worden deze geneesmiddelen afgeraden omdat ze schadelijk kunnen zijn voor het ongeboren kindje. Gebruik ze alleszins alleen in overleg met uw arts. Mogelijk vergroten ze de kans op een miskraam en aangeboren afwijkingen. Ze kunnen zorgen voor hartproblemen, verminderde werking van de nieren en tijdens de bevalling voor bloedingen en vertraging van de weeën.

Chloroquine en hydroxychloroquine
Chloroquine en hydroxychloroquine (Plaquenil) zijn antimalariamiddelen die worden gebruikt bij lupus. Deze medicijnen remmen ontstekingen.
Chloroquine en hydroxychloroquine komen tijdens de zwangerschap via de placenta bij het kind.
Wanneer u chloroquine in een dosering tot 250 mg per dag òf hydroxychloroquine in een dosering tot 400 mg per dag gebruikt, is de kans op aangeboren afwijkingen niet hoger dan normaal. Het is onbekend of hogere doseringen wel schadelijk zijn voor het ongeboren kindje.

Corticosteroïden
Corticosteroïden remmen ontstekingen. Voor de behandeling van SLE worden de corticosteroïden ingenomen en bij LE worden vaak corticosteroïden in de vorm van een crème of een zalf op de huid gesmeerd.
Corticosteroïden zijn niet schadelijk voor het kind. Wel kunnen de bijwerkingen bij de moeder problemen veroorzaken bij het ongeboren kind. Voorbeelden hiervan zijn hoge bloeddruk en zwangerschapsdiabetes.
• Tijdens de zwangerschap gaat de voorkeur uit naar hydrocortison, prednisolon, prednison en methylprednisolon boven het gebruik van dexamethason en betamethason. Hydrocortison, prednisolon, prednison en methylprednisolon worden namelijk in de placenta afgebroken, waardoor er slechts 10% het ongeboren kindje bereikt. Dexamethason en betamethason kunnen wel via de placenta bij het kindje komen.
• Tijdens de zwangerschap kunt u de meeste corticosteroïden voor op de huid veilig gebruiken. Breng de middelen bij voorkeur dun aan en alleen op de aangedane plekken om te voorkomen dat er onnodig corticosteroïden via de huid in het lichaam komen. Daarnaast kunt u overwegen het smeren steeds een aantal dagen te onderbreken. Dit kunt u het beste met uw arts overleggen.

Immunosuppressiva
Immunosuppressiva onderdrukken het afweersysteem, waardoor de lupus rustiger wordt.

Azathioprine
Als u een kinderwens heeft of zwanger bent, kunt u azathioprine tot 150 mg per dag gebruiken.
Hoewel er tot nu toe geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen lijkt te zijn, kan het kindje wel bloedbeeldafwijkingen ontwikkelen.

Cyclofosfamide
Cyclofosfamide is zeer schadelijk voor het ongeboren kindje en kan ervoor zorgen dat het ernstig gehandicapt raakt of overlijdt.
Stop, in overleg met uw arts, met cyclofosfamide minimaal drie maanden voordat u zwanger wilt raken. Het medicijn blijft namelijk lang aanwezig in uw lichaam, ook als u het niet meer gebruikt. Ook tijdens de zwangerschap mag u geen cyclofosfamide gebruiken.

Leflunomide
Leflunomide is zeer schadelijk en kan ervoor zorgen dat het ongeboren kindje ernstig gehandicapt raakt of overlijdt.
Zowel voor mannen als vrouwen met een kinderwens geldt dat er geen leflunomide meer in het lichaam aanwezig mag zijn. Na stoppen met leflunomide duurt het ongeveer twee jaar voordat alle leflunomide uw lichaam heeft verlaten. Hierop wordt uw bloed gecontroleerd. De uitslag hiervan is na anderhalve maand bekend. Als de bloedspiegel goed is, mag u na anderhalve maand zwanger worden. Andere medicijnen kunnen ervoor zorgen dat leflunomide sneller uit uw lichaam verdwijnt. Uw arts kan hierover meer vertellen.
Ook tijdens de zwangerschap mag u geen leflunomide gebruiken.

Methotrexaat
Methotrexaat kan ervoor zorgen dat het ongeboren kindje ernstig gehandicapt raakt of overlijdt. Methotrexaat zorgt dat foliumzuur wordt afgebroken, terwijl foliumzuur erg belangrijk is voor de botopbouw van u en uw kind.
Als u een kinderwens heeft geldt dat er geen methotrexaat meer in uw lichaam aanwezig mag zijn. Stop met het gebruik van methotrexaat minimaal 3 maanden voordat u zwanger wilt raken.Gebruik vanaf het moment van stoppen met methotrexaat tot en met het einde van de zwangerschap 5 mg foliumzuur per dag.
Ook tijdens de zwangerschap mag u geen methotrexaat gebruiken.

Mycofenolaat-mofetil (Cellcept)
Mycofenolaat-mofetil kan aangeboren afwijkingen veroorzaken bij het kind.
Stop minimaal zes weken voordat u zwanger wilt worden met mycofenolaat-mofetil. Doe dit in overleg met uw arts.

Rituximab (Mabthera)
Indien u een kinderwens heeft, wordt aangeraden om twaalf maanden voor de zwangerschap te stoppen met rituximab. Ook tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding is het advies geen rituximab te gebruiken.

Sulfasalazine (Salazopyrine)
Voor mannen met een kinderwens geldt dat sulfasalazine een nadelig effect heeft op de zaadproductie en daardoor kan zorgen voor onvruchtbaarheid. Na stoppen met sulfasalazine duurt het ten minste twee maanden voordat dit effect is hersteld.
Tot 2 gram per dag veroorzaakt sulfasalazine tijdens de zwangerschap geen schade bij het ongeboren kind. Gebruikt u grotere hoeveelheden, overleg dit dan met uw arts.
Sulfasalazine zorgt dat er minder foliumzuur in uw lichaam komt. Foliumzuur is belangrijk voor de botopbouw van u en uw kind. Daarom wordt aangeraden tijdens de gehele zwangerschap 0,5 mg foliumzuur per dag te slikken.

Tacrolimus
Als u een kinderwens heeft of zwanger bent, kunt u beter geen tacrolimus gebruiken. De kans op hoge bloeddruk bij de moeder, vroeggeboorte en groeiachterstand lijkt verhoogd te zijn. Het kan ook voorkomen dat de baby bij de geboorte te veel kalium heeft, waardoor er hartritmeproblemen zouden kunnen optreden.

Bloedverdunners
Sommige mensen met lupus moeten bloedverdunners gebruiken om de bloedstolling te remmen. Soms is het gebruik van bloedverdunners ook nodig tijdens de zwangerschap.
Tijdens de bevalling mag het bloed niet te dun zijn omdat u anders veel bloed kunt verliezen. Daarom is het aan te raden te stoppen met deze middelen rond de bevalling. Doe dit in overleg met uw arts.
Na de bevalling kan het nodig zijn om het gebruik van bloedverdunners te hervatten. Vaak is dit drie maanden, maar uw arts geeft aan hoe lang dit in uw geval is.

Cumarinegroep
Bloedverdunners uit de cumarinegroep passeren de placenta. Deze bloedverdunners kunnen afwijkingen bij het ongeboren kindje veroorzaken.
Het is aan te raden om voor de zwangerschap en alleszins zodra u zwanger bent met deze bloedverdunners te stoppen en een bloedverdunner uit de heparinegroep te gebruiken.

Heparine-groep
Bloedverdunners uit de heparine-groep (laagmoluculaire heparine LMWH) kunt u veilig gebruiken tijdens uw zwangerschap. Deze medicijnen kunnen de placenta niet passeren en komen daarom niet bij het ongeboren kindje.
U stopt met het gebruik van de bloedverdunners uit de heparine-groep op de dag voor de bevalling.

Acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium
Acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium (80 en 100 mg) zijn veilig tijdens de zwangerschap en borstvoeding.

Antihypertensiva
Wanneer bloeddrukverlagende geneesmiddelen nodig zijn, gaat de voorkeur naar een beta-blokker zoals labetalol. Als alternatief kan een calciumantagonist (zoals nifedipine en nicardipine) of eventueel methyldopa gebruikt worden
ACE-inhibitoren, sartanen, renine-inhibitoren en diuretica worden tijdens de zwangerschap afgeraden.

Medicijnen tegen botontkalking
Anti-osteoporosemiddelen (bisfosfonaten, calciumcarbonaat en vitamine D3) gaan botontkalking en daarmee botbreuken tegen.?Lupus en het (langdurig) gebruik van corticosteroïden kan zorgen voor botontkalking.
Voor en tijdens de zwangerschap mogen geen bisfosfonaten (alendroninezuur, risedroninezuur etc.) worden gebruikt.
Tijdens het geven van borstvoeding kunt u bisfosfonaten veilig gebruiken.
Calciumcarbonaat en vitamine D3 kunt u gebruiken voor en tijdens de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding. Gebruik niet meer dan de dagelijks aanbevolen dosering.

Medicijnen bij maagklachten
Soms hebben mensen met lupus last van maagklachten. De maagklachten kunnen ook ontstaan na (langdurig) gebruik van medicijnen, zoals ontstekingsremmende pijnstillers en prednisolon.
Voor de behandeling van maagklachten tijdens de zwangerschap zijn antacida en sucralfaat de middelen van eerste keus. Als de klachten blijven aanhouden, komen H2-antagonisten in aanmerking. De voorkeur gaat dan uit naar ranitidine.
Indien deze geneesmiddelen niet of onvoldoende helpen kan het nodig zijn een protonpompremmer, bij voorkeur omeprazol, te gebruiken.
Misoprostol mag u tijdens de zwangerschap niet gebruiken. Het gebruik kan leiden tot abortus en ernstig aangeboren afwijkingen.

Mogelijke problemen tijdens de zwangerschap

zw-buik-2013_Perinatal_detail.jpeg
Complicaties bij de moeder

Opvlammingen van lupus
Bij eenderde tot tweederde van de vrouwen met SLE zorgt een zwangerschap voor meer opvlammingen. Meestal gaat het om milde opvlammingen, met vooral huidklachten en gewrichtspijn. De opvlammingen kunnen zich ook uiten in nierfunctiestoornissen of verlaging van aantal bloedplaatjes. Ze kunnen ook aanleiding geven tot een vroeggeboorte.
Wanneer zes maanden voor de zwangerschap de lupus goed onder controle is, zijn er minder vaak opvlammingen. In de periode kort na de bevalling kunnen er ook extra opvlammingen optreden.
Als dat gebeurt, kan uw arts bepaalde geneesmiddelen voorschrijven zoals prednison, azathioprine en hydroxychloroquine (Plaquenil), die niet schadelijk zijn voor de baby. Bepaalde ontstekingsremmende pijnstillers en cyclofosfamide kunnen wel schadelijk zijn.

Nierproblemen
Bij een kwart van de zwangere lupuspatiëntes met nierproblemen, neemt de nierfunctie tijdens de zwangerschap verder af. De vermindering van de nierfunctie is bij tien procent van deze vrouwen blijvend.
Bij lupuspatiënten met een verminderde nierfunctie nemen de risico’s op zwangerschapscomplicaties, zoals voortijdige geboorte en miskraam, sterk toe.
Daarom wordt de nierfunctie en de bloeddruk tijdens de zwangerschap nauwgezet opgevolgd.
Een nieropstoot wordt tijdens de zwnagerschap behandeld met corticosteroïden.

Bloedarmoede
Veel lupus-patiënten hebben bloedarmoede, omdat de rode bloedcellen afgebroken worden. Bij zwangerschap heeft het kind extra ijzer nodig. Het is daarom belangrijk om bij zwangere lupuspatiënten te controleren of er geen bloedarmoede is.

Zwangerschapsvergiftiging (preeclampsie)
Bij ongeveer een kwart van de lupuspatiëntes komt zwangerschapsvergiftiging (preeclampsie) of een te hoge bloeddruk voor. Dit kan gepaard gaan met hoofdpijn, vochtophoping en eiwitverlies in de urine. Ook zorgt zwangerschapsvergiftiging voor een verminderde doorbloeding van de placenta. Dit kan leiden tot bijvoorbeeld groeiachterstand, vroeggeboorte of overlijden van het ongeboren kindje. In ernstige gevallen moet de zwangerschap onderbroken worden.

zie ook artikel : Pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging) : eenvoudige versie

Antifosfolipiden-syndroom (APS)
Twee op de vijf (30-40 %) vrouwen met lupus heeft anti-fosfolipiden antistoffen (lupus anticoagulans en/of anticardiolipine antistoffen). Deze antistoffen verhogen de stollingsneiging van het bloed in grote bloedvaten (trombosevorming), wat kan leiden tot bijvoorbeeld een longembolie of een trombosebeen.
Vrouwen die lijden aan APS, hebben tijdens zwangerschap een grotere kans op een trombose in de placenta (placenta-infarct) met een miskraam als gevolg, zwangerschapsvergiftiging en groeivertraging van het kindje.
Bij hen wordt bij een zwangerschap ontstollende medicatie geadviseerd, bij voorkeur lage dosering van acetylsalicylzuur en onderhuidse toediening van heparine (met een laag moleculair gewicht). In deze groep wordt de groei van het kind extra in de gaten gehouden.
Sommige vrouwen met antifosfolipide antistoffen kunnen ook moeilijker zwanger raken.

Complicaties bij de baby

Vroeggeboorte of miskraam
Eén op de vijf kinderen van vrouwen met lupus wordt te vroeg geboren (voor 37 weken).
Het risico op vroeggeboorte of een miskraam is het grootst bij vrouwen met bepaalde antistoffen in het bloed (anti-Ro/SSA en anti-La/SSB-antistoffen). Deze antistoffen komen voor bij ongeveer 30 tot 40 % van de lupuspatiënten.
Indien u reeds eerder een miskraam hebt gehad, is de kans op een nieuwe misval waarschijnlijk groter en zult u extra opgevolgd worden.

Placenta-infarct
Een placenta-infarct ontstaat door een bloedklonter in de bloedvaten van de placenta. Hierdoor sterft een stukje van het placentaweefsel af. De vrucht krijgt dan minder toevoer van het bloed. Dit kan de oorzaak zijn van een miskraam of groeiachterstand.
De kans op een placenta-infarct is het grootst bij vrouwen met anti-fosfolipide antistoffen. Meestal krijgen die preventief antistollingsmiddelen.

Congenitaal hartblok
Bij ongeveer 5 % van de lupuspatiënten met bepaalde antistoffen (anti-Ro/SSA en anti-La/SSB-antistoffen) kunnen hartproblemen bij de foetus ontstaan, een zogenaamd congenitaal hartblok. Dat betekent een hartritmestoornis door het wegblijven of te laat optreden van een kamersamentrekking door een geleidingsstoornis in het hart.
Bij een totale blokkering kan de foetus overlijden, of moet het kind later een pacemaker krijgen. Maar meestal is de aandoening minder ernstig en kan ze vrij goed behandeld worden.

Om dit risico in een vroeg stadium op te sporen, worden de harttonen van de baby tijdens de zwangerschap zeer geregeld gecontroleerd worden. Foetale echocardiografie om de 7 tot 10 dagen uit gevoerd door een kindercardioloog of een verloskundige gespecialiseerd in foetale echografie wordt aanbevolen tussen de 16e en 26e week en verder om de 2 tot 34 weken.
Is er iets mis, dan wordt geprobeerd het kindje zo snel mogelijk ter wereld te brengen, zodra dat mogelijk is. Ook worden bepaalde geneesmiddelen worden toegediend om de antistofproductie te verminderen, en de evolutie van het hartblok af te remmen.
Wanneer bij een vroegere bevalling een hartblok ontstond, is de kans bij een volgende zwangerschap verhoogd. Bij die vrouwen kan preventief een behandeling met immunoglobulinen (IVIG) in combinatie met prednison tussen de 12e en 24e week voorgesteld worden.
Bij elke baby van een vrouw met anti Ro SSA of anti La SSB antistoffen zal direct na de geboorte een elektrocardiogram (ECG) uitgevoerd worden om eventuele hartschade vast te stellen. Indien schade wordt vastgesteld moet het kind nauwlettend opgevolgd worden en zo nodig behandeld worden.

Neonatale hepatitis (geelzucht)
Bij vrouwen met bepaalde antistoffen kan de baby na de geboorte soms hepatitis krijgen. In de overgrote meerderheid verdwijnt dit spontaan na enkele maanden, maar uitzonderlijk kan dit leiden tot acuut leverfalen.

Leerstoornissen
Er zijn aanwijzingen dat kinderen van een moeder met bepaalde antistoffen of die een lupusopstoot heeft gehad tijdens de zwangerschap, meer leerproblemen hebben, vooral dyslexie, problemen met spelling en rekenen ?en visuospaciale moeilijkheden.

Kan uw kind lupus krijgen?

De kans dat uw kind ook lupus krijgt, is zeer klein. Alhoewel bepaalde genetische factoren meespelen bij het ontstaan van lupus, wordt het niet als een erfelijke ziekte beschouwd, omdat het onwaarschijnlijk is dat alle genetische factoren overgeërfd worden. Bovendien spelen ook andere omgevingsfactoren een belangrijke rol bij het ontstaan van lupus. Wel bestaat er een iets verhoogde kans op lupus wanneer een eerstegraadsverwante de ziekte heeft: Ongeveer 10 % van alle kinderen met lupus heeft
een vader, moeder of grootouder met SLE. Het komt echter zelden voor dat twee kinderen uit één gezin SLE hebben.
Ook bestaat er een licht verhoogde kans op andere auto-immuunziekten.

Bij vrouwen met bepaalde antistoffen in het bloed (anti-SSA en anti-SSB), kan de baby wel neonatale lupus krijgen. Dat is een zeldzame maar gelukkig voorbijgaande complicatie (bij ongeveer 5 à 10 procent van deze vrouwen) waarbij de baby na de geboorte symptomen van huidlupus krijgt, vooral op het hoofd en rond de ogen. De knobbeltjes en schilferige plekken verdwijnen na enkele weken en de huiduitslag verdwijnt na enkele maanden of als u stopt met borstvoeding, zodra de antistoffen van de moeder uit het lichaam van de baby zijn verdwenen. Het kind heeft dus zelf geen lupus.

Lupus en borstvoeding

Voor zover bekend heeft lupus geen invloed op borstvoeding. Borstvoeding verergert ook de klachten van lupus niet.

Sommige geneesmiddelen die bij lupus gebruikt worden, kunnen in de moedermelk terechtkomen. Soms kan het betekenen dat u beter geen borstvoeding geeft. Flesvoeding is dan een goed alternatief. Bespreek dit met uw arts.

• Ontstekingsremmer
Wanneer u tijdens de periode van borstvoeding een ontstekingsremmende pijnstiller wilt gebruiken, gebruik dan bij voorkeur ibuprofen.?Vervolgens komen diclofenac, naproxen of indometacine in aanmerking. De meeste ontstekingsremmende pijnstillers komen voor een heel klein deel in de borstvoeding terecht. Deze hoeveelheden zijn zo klein, dat ze niet schadelijk zijn voor de baby.?
U verlaagt de kans op bijwerkingen bij de baby, wanneer u ontstekingsremmende pijnstillers neemt na het geven van borstvoeding.
• Chloroquine en hydroxychloroquine komen in de borstvoeding terecht. Dit is niet schadelijk voor de baby. U kunt met deze medicijnen veilig borstvoeding geven.
• Corticosteroïden kunt u veilig gebruiken als u borstvoeding geeft. Een klein deel komt in de borstvoeding terecht. Het kindje krijgt hierdoor weinig binnen, maar dit is niet schadelijk.
Het is veilig om borstvoeding te geven als u corticosteroïden op de huid smeert. Ook hier geldt dat wanneer de middelen dun en alleen op de aangedane plekken worden aangebracht, de hoeveelheid corticosteroïden dat via de huid in het lichaam komt wordt beperkt. Wanneer u de corticosteroïden op de tepel smeert, was dan de tepels goed voordat u borstvoeding geeft.
• Azathioprine komt in de moedermelk terecht en is schadelijk voor de baby. Bespreek met uw arts voor- en nadelen van het gebruik van azathioprine tijdens de periode van borstvoeding.
• Cyclofosfamide, leflunomide, methotrexaat of mycofenolaat-mofetil gebruiken als u borstvoeding geeft. Sulfasalazine gaat over in de moedermelk. Maar wanneer u niet meer dan 2 gram sulfasalazine per dag gebruikt kunt u veilig borstvoeding geven.
• Tijdens de periode dat u borstvoeding geeft mag u geen tacrolimus (tabletten) innemen. Als u tacrolimus op de huid smeert is het veilig om borstvoeding te geven. Wanneer u tacrolimus op de tepel smeert, was dan de tepels goed voordat u borstvoeding geeft. Zo voorkomt u dat uw baby in aanraking komt met tacrolimus.
• U kunt de bloedverdunners uit de cumarinegroep veilig gebruiken als u borstvoeding geeft. Acenocoumarol heeft de voorkeur, omdat het een kortere tijd werkzaam is.
De bloedverdunners uit de cumarinegroep komen in kleine hoeveelheden in de moedermelk en gaan de werking van vitamine K tegen. Tijdens?de eerste drie maanden van de borstvoeding is het gebruikelijk dat zuigelingen vitamine K-druppels krijgen, ter voorkoming van bloedingen.
• Voor de behandeling van maagklachten tijdens de borstvoeding is sucralfaat het middel van eerste keus. Van de antacida hebben algeldraat en middelen zonder aluminium de voorkeur.?Wanneer het gebruik van H2-antagonisten nodig is komen famotidine?en nizatidine in aanmerking. Deze middelen komen in veel kleinere hoeveelheden in de moedermelk terecht dan ranitidine.?Wanneer u ranitidine gebruikt en borstvoeding wil geven overleg dan met uw arts of u dit middel kunt blijven gebruiken.?Overleg het gebruik van omeprazol gedurende de periode van borstvoeding met uw arts.

Bronnen:
http://www.neonatologie.ugent.be/TvG_LEDCDP.pdf
http://www.devoorzorg.be/antwerpen/gezond-actief/ZiektesBehandelingen/Ziektes/Pages/Lupus.aspx
https://www.uzleuven.be/sites/default/files/brochures/Veelgestelde_vragen_lupus.pdf
http://www.erasmusmc.nl/alkg-cs/346901311/51016/SLE_uitleg_voor_ouders_en_jongeren_definitief_mei_2013.pdf
http://www.lupusnederland.nl/wat-is-lupus/zwangerschap.html
http://www.lupus-medischepraktijk.nl/lmp_21.htm
http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/vormen-van-reuma/lupus-erythematodes/dagelijks-leven/vruchtbaarheid-en-zwangerschap
https://www.vumc.nl/afdelingen/patientenfolders-brochures/zoeken-alfabet/L/lupus_med_zwangersch_borstv.pdf



verschenen op : 26/05/2016 , bijgewerkt op 28/02/2018
pub

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in op onze nieuwsbrief:

Nee, bedankt