Verhogen aardappelen de kans op zwangerschapsdiabetes?

Laatst bijgewerkt: maart 2016
123-aardappel-plakjes-170-2.jpg

nieuws Vrouwen die voor de zwangerschap veel aardappelen eten, zouden een verhoogde kans op zwangerschapsdiabetes hebben. Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers in het medisch tijdschrift BMJ.
De onderzoekers analyseerden gegevens van een groep van bijna 16.000 verpleegsters tussen 24 en 44 jaar die tussen 1991 en 2001 zwanger waren. Het ging in totaal om bijna 22.000 zwangerschappen, met bijna 900 gevallen van zwangerschapsdiabetes. Op basis van vragenlijsten over onder meer de voedingsgewoonten van de vrouwen ontdekten de onderzoekers een verband tussen de consumptie van aardappelen voor de zwangerschap en de kans op zwangerschapsdiabetes. Daarbij werd rekening gehouden met tal van andere risicofactoren, zoals gewicht, leeftijd, andere voedingsgewoonten, alcoholinname, roken, beweging enzovoorts.
• Vrouwen die in het jaar voor hun zwangerschap geregeld twee tot vier porties aardappelen per week aten, hadden ruim een kwart (27 %) meer kans op zwangerschapsdiabetes in vergelijking met vrouwen die minder dan één portie per week aten. Vrouwen die minstens vijf porties aardappelen per week aten, hadden tot 50 % meer kans op diabetes.

Een portie komt neer op één gekookte of gebakken aardappel, 200 g puree of 110 g frieten.
• De bereidingswijze van de aardappelen (gekookt, gebakken, puree of frieten) maakte nauwelijks een verschil uit. Bij frieten was het verband met zwangerschapsdiabetes echter minder groot als ook rekening werd gehouden met het gewicht (BMI).
• Wie wekelijks twee porties aardappelen vervangt door volkorenproducten, groenten of peulvruchten, zou daarentegen 9 tot 12 % minder kans op zwangerschapsdiabetes hebben, zo berekenden de onderzoekers.
Volgens de onderzoekers blijkt uit hun studie dat aardappelen de kans op zwangerschapsdiabetes verhoogt, al benadrukken ze dat hun studie geen oorzakelijk verband kan aantonen.
Het negatieve effect van aardappelen kan volgens de onderzoekers verklaard worden door het feit dat aardappelen veel zetmeel bevatten en een hoge glycemische index bevatten. Dat betekent dat ze zorgen voor een snelle stijging van de bloedsuiker na de maaltijd, wat op termijn kan leiden tot een verminderde gevoeligheid voor insuline en mogelijk tot (zwangerschaps)diabetes. Andere groenten en peulvruchten hebben daarentegen een lage glycemische index en bevatten ook bepaalde vitamines en bioactieve stoffen die mogelijk het risico op zwangerschapsdiabetes kunnen verlagen.
De onderzoekers besluiten dan ook dat vrouwen voor de zwangerschap beter minder aardappelen en meer andere groenten, peulvruchten en volgraanproducten eten.

Deze studie lokte echter veel vragen uit.
Zo hebben onder meer Franse en Belgische wetenschappers in een ingezonden brief in het BMJ kritiek op de manier waarop de glycemische index van aardappelen werd berekend, onder andere omdat geen rekening werd gehouden met de bereidingswijze en de andere voedingswaren die samen met de aardappelen werden gegeten en die de glycemische index doen dalen.
Bovendien bleken de vrouwen met een hoge aardappelconsumptie bij de start van de studie doorgaans een hoger gewicht te hebben, meer te roken, minder te bewegen, en calorierijker en minder gezond te eten. Allemaal risicofactoren voor zwangerschapsdiabetes. Op basis van statistische analyses één enkel voedingsproduct, met name aardappelen, te isoleren en met de vinger te wijzen, is dan ook op zijn minst betwistbaar. Temeer daar de gegevens over de aardappelconsumptie (en andere voedingsgewoonten) uitsluitend gebaseerd zijn vragenlijsten die de vrouwen gedurende meerdere jaren moesten invullen, waardoor fouten niet kunnen uitgesloten worden. Ook was niets bekend over het gewicht van de vrouwen tijdens de zwangerschap, nochtans een belangrijke risicofactor voor zwangerschapsdiabetes.

Besluit
Deze studie suggereert een (statistisch) verband tussen een hoge consumptie van aardappelen en zwangerschapsdiabetes, maar er rijzen heel wat methodologische en inhoudelijke vragen bij de studie. Zoals verschillende wetenschappers in hun reactie opmerken is het onwaarschijnlijk dat één enkel voedingsproduct, in dit geval aardappelen, kan leiden tot zwangerschapsdiabetes, en wordt dat door deze studie allerminst overtuigend aangetoond.

U kunt de oorspronkelijke studie hier downloaden.
http://www.bmj.com/content/352/bmj.h6898
De reacties op de studie kunt u hier downloaden.
http://www.bmj.com/content/352/bmj.h6898/rapid-responses



verschenen op : 11/03/2016 , bijgewerkt op 10/03/2016


pub