Hoe werkt lichttherapie bij een winter- of seizoensdepressie?

Laatst bijgewerkt: augustus 2019
123-man-psych-depr-eenzaam-raam-02-16.jpg

nieuws Lichttherapie wordt tegenwoordig als de voorkeursbehandeling voor een winter- of seizoensgebonden depressie beschouwd, ook al is het precieze mechanisme waarop dit werkt niet bekend en werkt het ook niet altijd. Maar voor zowat 7 op 10 mensen met een seizoensgebonden depressie zou het werken.
Voorwaarde voor een effectieve behandeling is dat het licht op het netvlies valt. Het is dan ook belangrijk dat de lamp op de juiste manier wordt gebruikt.

Eerst naar de arts
• Ga met een vermoeden van winterdepressie altijd eerst naar een arts.
• Lichttherapie kan gevaarlijk zijn in combinatie met sommige geneesmiddelen, bijvoorbeeld antidepressiva. Indien u geneesmiddelen neemt, bespreek de lichttherapie dan altijd eerst met de behandelende arts. Ook bij een bipolaire stoornis kan lichttherapie gevaarlijk zijn.

Wanneer gebruiken?
• Lijdt u elk jaar aan een winterdepressie, start dan met de lichttherapie zodra u de eerste symptomen voelt (moe, veel wllen slapen...).
• Bij een simpel dipje hebt u het niet nodig. Dan volstaat het om elke dag een tijdje buiten daglicht op te doen.
• Lichttherapie blijkt het best te werken wanneer het 's morgens onmiddellijk na het ontwaken wordt toegepast.
• Gebruik de lamp in ieder geval voor het weer donker wordt. Gebruikt u ze later, dan kan het uw slaappatroon verstoren.

Helpt het ook preventief?
Helaas niet. Wat wel helpt, is beginnen zodra de eerste symptomen zich voordoen.

Hoe gebruiken?
• Lees de meegeleverde handleiding goed voor u de lamp de eerste keer gebruikt.

• Afstand tot de ogen: plaats de lamp op ongeveer een armlengte afstand (± 50-60 cm) schuin voor u zodat het licht op uw netvlies valt.
• Het licht moet via uw ogen in uw lichaam worden ‘opgenomen’. U moet daarom uw ogen openhouden tijdens de behandeling. Het is aan te raden om één keer per minuut een paar seconden recht in het licht te kijken. De rest van de tijd kunt u iets anders doen, bijvoorbeeld lezen of ontbijten.
• Contactlenzen of een bril kunt u normaal blijven dragen.
• Gebruik de lamp dagelijks drie kwartier aan één stuk gedurende 5 à 7 dagen. Dan stoppen.
De meeste mensen merken in de week na de lichttherapie verbetering. Hebt u na een week nog steeds klachten, dan kunt u een nieuwe kuur van 5 à 7 dagen volgen.
Heeft de behandeling ook dan geen effect, dan stopt u er beter mee want dan zal ze waarschijnlijk niet helpen.
Het is mogelijk dat u na een week de hele winter geen klachten meer heeft. Het kan ook zijn dat u een terugval krijgt. Dan kunt u opnieuw beginnen met een kuur van 5 à 7 dagen.

Welke apparatuur?
Er zijn tegenwoordig draagbare lampen voor thuis te koop of te huur die even efficiënt zijn als deze die in ziekenhuizen worden gebruikt.
• Aangezien het licht op het netvlies moet vallen, wil het een antidepressief effect hebben, is het van belang dat het licht geen schadelijk uv bevat. Een zonnebank is dus absoluut niet geschikt.
• De lamp moet bij voorkeur een lichtsterkte hebben van (minstens) 10.000 lux. Dit is vergelijkbaar met het daglicht drie kwartier na zonsopgang. Gewoon kunstlicht binnenshuis haalt met moeite 500 Lux. Minder dan 10.000 lux kan ook, maar dan moet u de lamp dichterbij zetten en ze langer gebruiken.
• De Nederlandse Consumentenbond vergeleek in 2013 acht lichttherapielampen en komt tot de conclusie dat de Goodlite Litebook Elite als beste en meest energiezuinige lamp uit de test komt. De Philips EnergieLight HF 3319 en de Philips goLITE BLU HF 3320 scoren ook goed. Deze drie lampen geven voldoende licht op een afstand van vijftig centimeter
Bij een aantal lampen bleek de hoeveelheid lux beduidend lager uit te vallen dan de fabrikant belooft. De Caremaxx Lite Pad geeft 3200 lux in plaats van de 5.000 die de fabrikant voorspiegelt. En de Innosol Aurora geeft geen 10.000 lux, maar haalt slechts 3500 lux.

Bijwerkingen
Over het algemeen verdragen mensen lichttherapie goed. Soms treden er bijwerkingen op.
• Soms kunt u zich licht in het hoofd en suf voelen na een kuur. Let hier op als u zelf met de auto bent gekomen. Wacht eventueel een kwartier voor u wegrijdt.
• Tijdens de behandelweek kunt u last hebben van hoofdpijn, jeukende of prikkelende ogen en misselijkheid. Dit gaat vanzelf over als de therapie is afgelopen.
• In een zeldzaam geval wordt u hyperactief door de behandeling. U heeft dan het gevoel de hele wereld aan te kunnen en bent vol energie. Als dit een hinderlijke vorm aanneemt, kan de dagelijkse behandeling worden verkort naar bijvoorbeeld een half uur of worden gestaakt.
• Als u lijdt aan een oog- of huidaandoening (bv. staar of huidkanker) en uw ogen of uw huid erg gevoelig zijn voor licht, moet u eerst bij de oogarts, respectievelijk huidarts informeren of het voor u kan. Lijdt u aan epilepsie, dan is een bezoek aan de neuroloog nodig.
• Lichttherapie wordt afgeraden als u sommige geneesmiddelen (zoals sommige antidepressiva, neuroleptica en een aantal antibiotica) neemt. Bespreek dit met uw arts.

Bronnen 

www.umcg.nl

http://gezondidee.mumc.nl/node/18

www.psychischegezondheid.nl



verschenen op : 18/02/2016 , bijgewerkt op 29/08/2019


pub