Hoe werkt lichttherapie bij een winter- of seizoensdepressie?

Laatst bijgewerkt: januari 2020
123-man-psych-depr-eenzaam-raam-02-16.jpg

nieuws

Lichttherapie wordt tegenwoordig als de voorkeursbehandeling voor een winter- of seizoensgebonden depressie beschouwd, ook al is het precieze mechanisme waarop dit werkt niet bekend en werkt het ook niet altijd. Maar voor zowat 7 op 10 mensen met een seizoensgebonden depressie zou het werken.
Voorwaarde voor een effectieve behandeling is dat het licht op het netvlies valt. Het is dan ook belangrijk dat de lamp op de juiste manier wordt gebruikt.

Eerst naar de arts
• Ga met een vermoeden van winterdepressie altijd eerst naar een arts.
• Lichttherapie kan gevaarlijk zijn in combinatie met sommige geneesmiddelen, bijvoorbeeld antidepressiva. Indien je geneesmiddelen neemt, bespreek de lichttherapie dan altijd eerst met de behandelende arts. Ook bij een bipolaire stoornis kan lichttherapie gevaarlijk zijn.

Wanneer gebruiken?
• Lijd je elk jaar aan een winterdepressie, start dan met de lichttherapie zodra je de eerste symptomen voelt (moe, veel willen slapen...).
• Bij een simpel dipje heb je het niet nodig. Dan volstaat het om elke dag een tijdje buiten daglicht op te doen.
• Lichttherapie blijkt het best te werken wanneer het 's morgens onmiddellijk na het ontwaken wordt toegepast.
• Gebruik de lamp in ieder geval voor het weer donker wordt. Gebruik je ze later, dan kan het je slaappatroon verstoren.

Helpt het ook preventief?
Helaas niet. Wat wel helpt, is beginnen zodra de eerste symptomen zich voordoen.

Hoe gebruiken?
• Lees de meegeleverde handleiding goed voor je de lamp de eerste keer gebruikt.• Afstand tot de ogen: plaats de lamp op ongeveer een armlengte afstand (± 50-60 cm) schuin voor je zodat het licht op je netvlies valt.
• Het licht moet via je ogen in je lichaam worden ‘opgenomen’. Je moet daarom je ogen openhouden tijdens de behandeling. Het is aan te raden om één keer per minuut een paar seconden recht in het licht te kijken. De rest van de tijd kan je iets anders doen, bijvoorbeeld lezen of ontbijten.
• Contactlenzen of een bril kan je normaal blijven dragen.
• Gebruik de lamp dagelijks drie kwartier aan één stuk gedurende 5 à 7 dagen. Dan stoppen.
De meeste mensen merken in de week na de lichttherapie verbetering. Heb je na een week nog steeds klachten, dan kan je een nieuwe kuur van 5 à 7 dagen volgen.
Heeft de behandeling ook dan geen effect, dan stop je er beter mee want dan zal ze waarschijnlijk niet helpen.
Het is mogelijk dat je na een week de hele winter geen klachten meer hebt. Het kan ook zijn dat je een terugval krijgt. Dan kan je opnieuw beginnen met een kuur van 5 à 7 dagen.

Welke apparatuur?
Er zijn tegenwoordig draagbare lampen voor thuis te koop of te huur die even efficiënt zijn als deze die in ziekenhuizen worden gebruikt.
• Aangezien het licht op het netvlies moet vallen, wil het een antidepressief effect hebben, is het van belang dat het licht geen schadelijk uv bevat. Een zonnebank is dus absoluut niet geschikt.
• De lamp moet bij voorkeur een lichtsterkte hebben van (minstens) 10.000 lux. Dit is vergelijkbaar met het daglicht drie kwartier na zonsopgang. Gewoon kunstlicht binnenshuis haalt met moeite 500 Lux. Minder dan 10.000 lux kan ook, maar dan moet je de lamp dichterbij zetten en ze langer gebruiken.  

Bijwerkingen
Over het algemeen verdragen mensen lichttherapie goed. Soms treden er bijwerkingen op.
• Soms kan je je licht in het hoofd en suf voelen na een kuur. Let hier op als je zelf met de auto bent gekomen. Wacht eventueel een kwartier voor je wegrijdt.
• Tijdens de behandelweek kan je last hebben van hoofdpijn, jeukende of prikkelende ogen en misselijkheid. Dit gaat vanzelf over als de therapie is afgelopen.
• In een zeldzaam geval word je hyperactief door de behandeling. Je hebt dan het gevoel de hele wereld aan te kunnen en bent vol energie. Als dit een hinderlijke vorm aanneemt, kan de dagelijkse behandeling worden verkort naar bijvoorbeeld een half uur of worden gestaakt.
• Als je lijdt aan een oog- of huidaandoening (bv. staar of huidkanker) en je ogen of je huid erg gevoelig zijn voor licht, moet je eerst bij de oogarts, respectievelijk huidarts informeren of het voor jou kan. Lijd je aan epilepsie, dan is een bezoek aan de neuroloog nodig.
• Lichttherapie wordt afgeraden als je sommige geneesmiddelen (zoals sommige antidepressiva, neuroleptica en een aantal antibiotica) neemt. Bespreek dit met je arts.

Bronnen: 
http://gezondidee.mumc.nl/node/18
www.psychischegezondheid.nl






pub