Waarom leven vrouwen langer dan mannen?

Laatst bijgewerkt: november 2019
123-koppel-senior-blij-08-15.jpg

nieuws Vrouwen leven in ons land gemiddeld 3,7 jaar langer dan mannen. Vrouwen die vandaag geboren worden in België kijken aan tegen een gemiddelde levensverwachting van 82 jaar. Voor mannen ziet het er wat minder rooskleurig uit: zij hebben een gemiddelde levensverwachting van 78 jaar. Een vrouw van 65 jaar heeft gemiddeld nog 21,3 jaar voor de boeg, een man van 65 nog 17,6 jaar.

Hoewel de levensverwachting bij mannen kleiner is dan bij vrouwen, is het aantal jaren in (zeer) goed ervaren gezondheid en het aantal jaren zonder chronische ziekten ongeveer gelijk terwijl het aantal jaren zonder langdurige beperkingen zelfs lichtjes groter is. In vergelijking met mannen brengen vrouwen een groter deel van hun leven door in slechte gezondheid en hebben ze langer te kampen met zware gezondheidsproblemen.

Verschillende factoren kunnen die verschillen in levensverwachting verklaren.
• Studies op mannelijke en vrouwelijke fruitvliegen toonden aan dat genetische varianten bij mitochondriën, de machinekamer van de cellen, een belangrijke voorspeller zijn van de levensverwachting bij mannelijke, maar niet bij vrouwelijke dieren. Het grootste deel van het erfelijke DNA, waaronder ook de meerderheid van de genen, zit in de kern van de cel. De mitochondriën hebben hun eigen DNA, wat ook doorgegeven wordt aan het nageslacht maar enkel door moeders. Dit betekent dat de kwaliteitscontrole van de evolutie, wat ook natuurlijke selectie genoemd wordt, enkel de kwaliteit van deze delen bij moeders screent. Het feit dus dat vrouwen meer kans hebben om lang te leven, komt door de evolutie van de opbouw van hun DNA. Schadelijke fouten voor het mannelijke geslacht, maar niet voor vrouwen, glippen door de mazen van het net, wat na een tijdje de gezondheid van de mannelijke cellen ondermijnt.

• Het immuunsysteem van vrouwen veroudert minder sterk dan dat van mannen, zo blijkt uit Japans onderzoek op het bloed van mannen en vrouwen tussen de 20 en 90 jaar oud. Bij de mannen én de vrouwen nam het aantal witte bloedcellen af naarmate zij ouder werden. Evenals het aantal neutrofielen, een specifiek type van die witte bloedcellen dat het voornamelijk opneemt tegen bacteriën. Een ander type witte bloedcellen, de lymfocyten, namen af bij mannen maar namen toe bij vrouwen naarmate zij ouder werden. Jongere mannen hebben in het algemeen meer van die lymfocyten dan vrouwen van dezelfde leeftijd dus eigenlijk wordt het aantal bij het ouder worden steeds meer gelijk. Tenslotte was er bij de mannen ook een leeftijdgerelateerde afname te zien van rode bloedcellen, bij vrouwen was dit niet het geval.

Het veranderen van het immuunsysteem bij het ouder worden verloopt dus heel anders bij mannen dan bij vrouwen. Mogelijk heeft dat te maken met het feit dat vrouwen meer oestrogeen hebben dan mannen, iets wat hen tot aan de menopauze lijkt te beschermen tegen cardiovasculaire ziekten. Maar geslachtshormonen hebben ook invloed op het immuunsysteem, en dan met name op bepaalde typen lymfocyten.

• Mogelijk speelt ook mee dat mannen zowel beroepshalve als in hun vrije tijd traditioneel meer dan vrouwen betrokken zijn bij meer risicovolle activiteiten en meer het slachtoffer zijn van dodelijke ongevallen en andere incidenten.

• Volgens een nieuw onderzoek zijn hart- en vaatziekten de belangrijkste reden voor het verschil in levensverwachting tussen mannen en vrouwen. Deze studie onderzocht de levensduur van mannen en vrouwen die geboren zijn tussen 1800 en 1935 in dertien verschillende landen. Vóór 1840 waren de sterftecijfers van mannen en vrouwen nagenoeg gelijk. Na 1880 veranderde dat echter snel en daalde het sterftecijfer onder vrouwen met 70 procent harder, onder meer door een de vermindering van het aantal overlijdens door infecties en een gezondere leefstijl. Mannen vanaf 40 jaar blijken sinds het begin van de 20ste eeuw vooral veel gevoeliger voor hart- en vaatziekten dan vrouwen. Roken bleek verantwoordelijk voor 30% van het verschil in levensverwachting.

Waarom mannen meer overlijden ten gevolge van hart- en vaatziekten, is momenteel nog een raadsel. Verder onderzoek moet uitwijzen of dit te maken heeft met levensstijl of met genetische verschillen en/of een grotere biologische kwetsbaarheid op cellulair niveau.

Bron: http://www.pnas.org/content/early/2015/07/01/1421942112






pub