Vroegtijdige zaadlozing: wat kunt u eraan doen?

Laatst bijgewerkt: januari 2015
123-man-consult-dr-170-09.jpg

nieuws De Internationale Vereniging voor Seksuele Geneeskunde (ISSM) definieert premature ejaculatie als een seksuele stoornis bij mannen, die wordt gekenmerkt door:
• een ejaculatie die altijd of zo goed als altijd voor of binnen ca. een minuut na vaginale penetratie plaatsvindt;
• het onvermogen om de ejaculatie bij alle of zo goed als alle vaginale penetraties uit te stellen;
• het lijden onder negatieve persoonlijke gevolgen, zoals spanning, ergernis, frustratie en/of het vermijden van seksuele intimiteit.

De tijd tot ejaculatie is dus niet het enige criterium om over premature ejaculatie te kunnen spreken: er moet ook een gebrek aan controle op de ejaculatie zijn (men kan ze niet uitstellen) en de aandoening moet een negatieve invloed hebben op het persoonlijk welbevinden en op het seksleven.
Vroeger werd aangenomen dat vroegtijdige zaadlozing wordt veroorzaakt door psychologische of relationele problematiek. Dat kan meespelen maar het is volgens de huidige wetenschappelijke overtuiging geen doorslaggevende factor.
In de afgelopen twintig jaar zijn er vele studies gepubliceerd die organische (somatische) factoren verantwoordelijk achten, zoals een overgevoelige eikel, een vernauwing van de voorhuid, een schildklierprobleem, enzovoorts. In hoeverre deze factoren effectief een (belangrijke) rol spelen, is echter niet duidelijk.
De laatste tijd duikt er ook meer en meer bewijs op van een genetische (erfelijke) voorbeschiktheid die bepaalde mannen gevoeliger maakt voor een voortijdige zaadlozing. Maar het is niet bekend welk gen of genen hierbij een rol spelen.
Waarschijnlijk gaat het vaak om een wisselwerking tussen genetische, biologische (organische) en psychologische of relationele factoren die elkaar versterken en/of in stand houden.

Hoe wordt vroegtijdige zaadlozing behandeld?
Premature ejaculatie geneest niet vanzelf bij het ouder worden, maar blijft in dezelfde mate aanwezig (75% van de mannen die eraan lijden) of wordt zelfs sneller (bij 22% van de mannen).
Vroegtijdige zaadlozing ter sprake brengen is de eerste stap van de behandeling. PE is een echte medische aandoening die niet alleen talrijke mannen van alle leeftijden, maar ook hun partners treft. Praten over PE met uw partner is de eerste stap om er als koppel mee om te gaan.

In de Nederlandse WVSD-NVVS-richtlijn wordt voor primaire premature ejaculatie een medicamenteuze behandeling in combinatie met psychoeducatie als eerste behandeling aanbevolen. Indien de vroegtijdige zaadlozing geleid heeft tot psychologische en relationele problemen, dan kan counseling van de patiënt of het koppel of relatietherapie nuttig zijn als aanvulling op de medische interventie.

Bij secundaire vroegtijdige zaadlozing wordt een combinatie van een medische en psychologische benadering aanbevolen. Informatie geven in wat vroegtijdige zaadlozing is, mannen helpen hun beheersing over de zaadlozing te verbeteren met gedragsoefeningen, het bespreken van te eenzijdige seksuele gedragspatronen en het oplossen van interpersoonlijke problemen, zijn waarschijnlijk van groot belang bij mannen met secundaire vroegtijdige zaadlozing.
Ook bij mannen met vroegtijdige zaadlozing en met andere medische problemen kan combinatiebehandeling helpen om de psychosociale aspecten van deze seksuele disfuncties te verbeteren.

Medicamenteuze behandeling

1. Antidepressiva
Studies hebben aangetoond dat dagelijks gebruik van Selectieve Serotonine Heropname Remmers (SSRIs), zoals paroxetine (Aropax), sertraline (Zoloft, Serlain), fluoxetine (Prozac of generisch product) en citalopram (Cipramil) of van Tricyclische Antidepressiva (TCAs) (clomipramine - Anafranil) meestal effectief zijn om de zaadlozing te vertragen. De ejaculatievertraging ontstaat meestal binnen 5-10 dagen na het begin van de behandeling.
Bijwerkingen zijn meestal van lichte aard, ontstaan in de eerste week van behandeling en kunnen geleidelijk na enkele weken verdwijnen. Het gaat o.m. om vermoeidheid, misselijkheid, dunnere ontlasting en zweten. Ook een verminderd seksueel verlangen of erectiestoornissen kunnen soms optreden. Behandeling met SSRIs moet vermeden worden bij mannen met een bipolaire stoornis
U moet deze geneesmiddelen dagelijks nemen, gedurende minstens 6 maanden tot één jaar. De vroegtijdige zaadlozing komt meestal terug wanneer de medicatie wordt gestopt. Jarenlang antidepressiva moeten slikken is, zeker voor jonge mensen, geen prettig vooruitzicht. Vele mannen vinden dit echter geen probleem omdat het de spontaneiteit van de seksuele betrekkingen ten goede komt.
Clomipramine, paroxetine en sertraline kunnen eventueel ook on-demand gebruikt worden, dat betekent niet dagelijks maar enkele uren vóór het vrijen. Het effect is dan wel minder sterk.
Eigenlijk gaat het hier om een nevenwerking van die geneesmiddelen die op de eerste plaats bedoeld zijn voor de behandeling van een depressie. In België zijn deze geneesmiddelen niet geregistreerd voor gebruik bij premature ejaculatie (maar worden ze er wel voor gebruikt).

2. Dapoxetine
Dapoxetine (merknaam: Priligy) is een snel werkend SSRI dat ook snel uit het lichaam verdwijnt. Dit geneesmiddel is sinds begin 2013 in België op de markt. Uit studies blijkt dat 30 of 60 mg dapoxetine 1 à 2 uur voor de coïtus, de intra-vaginale ejaculatoire latentietijd (IELT) 2 à 3 keer kan verhogen en dat de zaadlozing beter kan gecontroleerd worden. Dapoxetine werkt zowel bij mannen met primaire en secundaire vroegtijdige zaadlozing. Bij zowat 20% van de mannen heeft het nauwelijks effect.
Mogelijke bijwerkingen zijn misselijkheid, diarree, hoofdpijn, duizeligheid en verlaagde bloeddruk. Dapoxetine wordt afgeraden bij patiënten met manie of ernstige depressie.
Vermijd alcohol wanneer u dapoxetine gebruikt. Dit verhoogt de kans op duizeligheid en flauwvallen. Ook kan dapoxetine de effecten van alcohol versterken.

3. Erectiemiddelen
Sildenafil, tadalafil en vardenafil zijn middelen voor erectiele disfunctie. Ze mogen niet gebruikt worden voor de behandeling van premature ejaculatie bij mannen met een normale erectie.

4. Tramadol
Het gebruik van de pijnstiller tramadol als behandeling voor vroegtijdige zaadlozing wordt niet aanbevolen.

Lokale verdovende middelen
Lokale anesthetica, zoals lidocaïne en/of prilocaïne, als crème, gel of spray zijn matig effectief in het vertragen van de zaadlozing. Ze maken de penis minder gevoelig en helpen zo bij het uitstellen van de ejaculatie. Ze moeten een half uur voor de coïtus worden aangebracht. Best is om ze vlak voor de penetratie weg te wassen, of een condoom te gebruiken.
In geval van overdosering kunnen ze gevoelloosheid van de eikel/penis veroorzaken, wat ertoe kan leiden dat de erectie/ejaculatie uitblijft. De kans bestaat ook dat de verdovende component naar de partner wordt overgedragen en dat die minder genot beleeft.

Chirurgie
Chirurgische technieken en radiofrequente neuromodulatie zijn nog puur experimenteel.

Bekkenbodemtherapie
Bij de bekkenbodemtherapie leert de man om zijn bekkenbodem te controleren en te ontspannen om de zaadlozing uit te stellen.

Psychoseksuele begeleiding
Psychotherapie kan zinvol zijn om de man en/of zijn partner te leren omgaan met een te snelle zaadlozing.

Betrokkenheid van partners bij de behandeling
Het betrekken van de partner in het behandelingsproces is belangrijk voor het behandelingssucces. Een meewerkende partner kan bijdragen aan een versterking van het zelfvertrouwen van de man, zijn vaardigheden, zijn zelfwaardering, zijn gevoel van mannelijkheid, en meer in het algemeen kan de partner de man helpen om de beheersing van de ejaculatie te ontwikkelen.
Dit leidt omgekeerd waarschijnlijk weer tot een verbetering van de seksuele relatie en verbetering van andere aspecten van hun relatie.

Behandeling van de onderliggende aandoening
Wanneer de premature ejaculatie veroorzaakt wordt door een onderliggende aandoening (bv. een ontsteking van de prostaat of een hypothyroïdie), dan verbetert ook het ejaculatieprobleem meestal als die aandoening behandeld wordt.

Behandeling erectieprobleem
Indien de premature ejaculatie gepaard gaat met een erectieprobleem, dan moet ook dat probleem aangepakt worden.

Wat kunt u zelf doen?
• Neem tijd voor het voorspel: bij masturberen of orale seks bijvoorbeeld is de seksuele prikkeling vaak minder dan bij penetratie zodat u minder snel opgewonden wordt. Een langer voorspel komt ook de opwinding van uw partner ten goede.
• Leer uw opwinding beheersen: Het heeft geen zin om te proberen de ejaculatie te beheersen. De zaadlozing is een lichamelijke reflex en kan dus niet worden beïnvloed. De opwinding die eraan voorafgaat, is wél beheersbaar: stop met strelen en bewegen als u voelt dat u naar een orgasme gaat en herstart als u voelt dat de opwinding minder is.
• Masturbatie: Masturbatie voor het vrijen is een van de zogenaamde zelfhulpmethodes waar vooral jonge mannen een beroep op doen. De man zou na masturbatie zijn ejaculatie meer onder controle heeft, beter de tekenen van verhoogde seksuele prikkeling herkennen en leren hoe hij zijn opwindingsniveau net onder de intensiteit die de ejaculatiereflex uitlokt, kan houden. Bovendien is de penis na masturbatie minder gevoelig, waardoor het langer dan normaal duurt vooraleer er een tweede zaadlozing plaatsvindt.
Hoewel masturbatie voor het vrijen soms doeltreffend is op korte termijn, kan het de vroegtijdige zaadlozing erger maken in plaats van te verlichten. Masturbatie zorgt er namelijk voor dat de seksuele gevoelens die moeten worden gecontroleerd om de aandoening te verbeteren, genegeerd of onderdrukt worden. Bovendien kunnen slechte masturbatiemethodes, bijvoorbeeld een non-stop rush naar de climax, de ontwikkeling van ejaculatiecontrolemechanismen verder verhinderen.

• Start-stoptechniek
Met de start-stoptechniek kunt u leren om uw ejaculatie beter te controleren. Zodra u een ejaculatie voelt komen, trekt u zich terug en relaxeert even tot de drang verdwenen is. Door er op te letten wanneer de ejaculatie op komst is en ze op die manier in te houden, kunt u leren om te langer te vrijen. Het kan natuurlijk wel vervelend zijn voor uw partner. Bovendien zorgt deze methode niet voor een langdurige verbetering.

• Knijptechniek
Bij deze methode moet u of uw partner vlak voor de ejaculatie de penis bovenaan gedurende enkele seconden dichtknijpen. Na een halve minuut kunt u verder gaan met vrijen. Voelt u weer een ejaculatie, dan kan de procedure herhaald worden. Ook deze methode zorgt niet voor een langdurige verbetering.

• Ademtechnieken
Een betere techniek is om de ejaculatie proberen te controleren door tijdens het vrijen diep en traag in en uit te ademen. De bedoeling is om het niveau van opwinding onder de ejaculatiedrempel te houden maar toch een goede erectie te bewaren. Deze ademtechnieken blijken een kalmerend effect te hebben op het moment zelf.

• Het gebruik van een condoom
Het dragen van twee condooms over elkaar of condooms met een licht verdovende stof (condooms die het orgasme zogenaamd uitstellen) is effectief op korte termijn. Het zorgt er voor dat de seksuele gevoelens die moeten worden gecontroleerd om de aandoening te verbeteren, genegeerd of onderdrukt worden.

BRONNEN
www.seksualiteit.be/lichaam-en-seks/seksuele-problemen/orgasmeproblemen/tips-om-het-orgasme-uit-te-stellen
http://q-box.be/node/236
www.urologie-antwerpen.be
www.pe.be
www.uza.be/erectieproblemen-en-vroegtijdige-zaadlozing
www.academia.edu/1466727/Richtlijn_vroegtijdige_zaadlozing
www.nvvs.info/professionals/seksuologie/richtlijnen
www.mayoclinic.org/diseases-conditions/premature-ejaculation/basics/definition/CON-20031160
www.urologyhealth.org/urology/index.cfm?article=122
www.patient.co.uk/health/premature-ejaculation-leaflet
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001524.htm
www.science.gov/topicpages/p/premature+ejaculation+diagnostic.html



verschenen op : 15/01/2015


pub