Wees voorzichtig met slaap- en kalmeermiddelen

Laatst bijgewerkt: september 2019

nieuws Als u moeilijk of niet kunt slapen, als u bang bent of stress hebt, kan een arts slaap- en kalmeringsmiddelen voorschrijven. De meest voorgeschreven slaap- en kalmeringsmiddelen vallen onder de categorie benzodiazepines. Populaire merknamen zijn Valium, Rohypnol, Xanax, Diazepam, Alprazolam, Seresta, Temesta, ...
De voorbije jaren worden in ons land almaar meer slaapmiddelen gebruikt. In 2011 slikten de Belgen iedere dag gemiddeld 259,1 miljoen doses slaapmedicatie, tegenover 250,8 miljoen in 2010. Uit onderzoek van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) blijkt dat het slaapmiddelengebruik tussen 1997 en 2008 verdubbeld is. In 1997 gaf 5,5 procent van de volwassenen aan de voorbije twee weken slaappillen gebruikt te hebben. In 2008 bleek dat aantal gestegen tot maar liefst 9,8 procent. Het zijn vooral vrouwen die sneller naar medicatie grijpen: 4,4 procent tegenover 1,9 procent bij de mannen.
Slaap- en kalmeringsmiddelen kunnen een moeilijke periode helpen overbruggen. In het beste geval doen ze bepaalde symptomen verdwijnen. Maar de ware oorzaak wordt hiermee niet aangepakt. Door hun grote kans op verslaving kunnen ze bovendien extra problemen veroorzaken.
Slaap- of kalmeringsmiddelen gebruikt u best niet te lang, want u kan eraan gewend raken of er afhankelijk van worden. Ze kunnen geheugen- of concentratiestoornissen veroorzaken of een depressie verbergen. Ze maken u ook minder alert tijdens het autorijden. Wettelijk gezien mag u zelfs niet met de auto rijden als u slaap- of kalmeringsmiddelen neemt. Bovendien kunnen slaapmiddelen aanleiding geven tot valpartijen wanneer u ’s nachts moet opstaan, wat vaak voorkomt bij bejaarden.

Risico’s van slaap- en kalmeermiddelen
Gebruik slaap- en kalmeringsmiddelen alleen als u ze echt nodig hebt.

Op korte termijn
• Slaap- en kalmeringsmiddelen doen de concentratie en reactiesnelheid dalen. De sufheid verhoogt de kans op verkeers- en andere ongevallen. Bij oudere mensen komen ook vaker valpartijen voor.
• Ook een neerslachtig gevoel en verhoogde angst kunnen voorkomen.
• Te veel slaap- en kalmeringsmiddelen tegelijk slikken kan voor een overdosis zorgen, wat kan leiden tot bewustzijnsverlies, coma of zelfs ademhalingsstilstand.
• Slaap- of kalmeringsmiddelen combineren met alcohol is gevaarlijk. Het gaat in beide gevallen om verdovende middelen. Toch is het resultaat niet even simpel als 1 + 1 = 2. Het verdovende effect wordt veel groter dan dat.

Op lange termijn
Bij langdurig en regelmatig gebruik van benzodiazepines hoopt zich steeds meer werkzame stof in het lichaam op en kan men almaar vaker last krijgen van vervelende bijverschijnselen:
• Hoofdpijn, geheugenverlies, vermoeidheid, wazig zien, een suf of leeg gevoel, slappe en vermoeide spieren, duizeligheid en somberheid komen vaak voor. Ook de zin in seks kan afnemen.
• Bij langdurig gebruik komen er ook gaten in het geheugen. Men kan steeds minder stress opvangen of oplettend reageren.
• Iemands persoonlijkheid kan echt veranderen: ook positieve gevoelens raken verdoofd en het leven lijkt vlak en kleurloos. Men wordt onverschillig en heeft nergens nog belangstelling voor. Dat maakt het ook moeilijker om de oorspronkelijke klachten aan te pakken. Zelfs het besluit nemen om te stoppen met pillen slikken, kan zwaar vallen.
• Bij ouderen en bij kinderen kunnen er tegenovergestelde reacties opduiken: slaap- en kalmeringsmiddelen kunnen hen net onrustig maken. Dat geldt ook voor wie van nature gemakkelijk angstig of agressief wordt.
• Benzodiazepines helpen niet bij depressies, ze kunnen integendeel een depressie verbergen of veroorzaken.

Verslaving
Al na zes tot acht weken gebruik wordt men afhankelijk van benzodiazepines. Zomaar stoppen wordt dan moeilijk. Er is zowel sprake van lichamelijke als van geestelijke afhankelijkheid:
• Lichamelijke afhankelijkheid houdt in dat het lichaam went aan een bepaalde dosis slaap- of kalmeringsmiddelen. Om nog effect te hebben, moet men de dosis na verloop van tijd verhogen. Dit noemt men ook tolerantie.
• De geestelijke afhankelijkheid is zeer groot: wie lange tijd een slaappilletje slikt, denkt gemakkelijk dat hij of zij niet meer kan slapen zonder. En wie lange tijd kalmeringsmiddelen neemt, voelt zich zonder medicijn soms zo onzeker dat hij of zij de deur niet meer uit durft.

Ontwenningsverschijnselen
Na langdurig gebruik stoppen met slaap- en kalmeringsmiddelen is niet gemakkelijk: vaak komen de problemen die werden weggedrukt op dat moment in alle hevigheid weer naar boven. Wie na langdurig gebruik plots stopt, krijgt vaak ook vervelende onthoudingsverschijnselen: zoals angststoornissen, slapeloosheid, verwardheid, hallucinaties en nachtmerries. Geleidelijk aan afbouwen onder begeleiding van een arts is dus absoluut noodzakelijk.

Zelftest
Via de website de Drugslijn van de Vereniging voor Alcohol en Drugproblemen kunt u via een zelftest uw gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen te testen. Deze tests zijn bedoeld voor volwassenen die de risico's van hun gebruik willen inschatten. Na het aanklikken van de antwoorden op 12 vragen, bekomt u onmiddellijk een advies.


bron: www.slaapenkalmeringsmiddelen.be/nl
verschenen op : 08/06/2014 , bijgewerkt op 02/09/2019


pub