Verband luchtvervuiling en laag geboortegewicht

Laatst bijgewerkt: maart 2014
vervuilde-lucht-smog-170-400-02.jpg

nieuws Hoe meer een vrouw tijdens de zwangerschap is blootgesteld aan vervuilende stoffen en fijn stof, hoe groter de kans op een kind met een laag geboortegewicht (minder dan 2,5 kg na 37 weken) en met een kleinere hoofdomtrek. Dat de blootstelling van zwangere vrouwen aan vervuilende stoffen in de lucht en aan wegverkeer het risico op groeiachterstand bij de foetus verhoogt, was al bekend, maar wordt nu bevestigd door een analyse van 14 onderzoeken in 12 Europese landen bij meer dan 74.000 vrouwen.

De nieuwe studie verscheen in het het gespecialiseerde blad The Lancet Respiratory Medicine (www.thelancet.com/journals/lanres/article/PIIS2213-2600%2813%2970192-9/fulltext).

Elke toename van 5 µg/m3 in stofdeeltjes van 2,5 micrometer of kleiner (PM 2,5) verhoogt de kans op een laag geboortegewicht en op een kleine hoofdomtrek met 18%. Ook bij jaarlijkse blootstelling onder de huidige Europese norm van 25 µg/m3 was het risico nog verhoogd. Verlaging van de concentratie van de kleinste stofdeeltjes tot 10 µg/m3 zou leiden tot een vermindering van het aantal kinderen met laag geboortegewicht met bijna een kwart (22%). Ook grotere fijnstofdeeltjes en NO2-concentraties verhogen het risico op een laag geboortegewicht.

De gevolgen van blootstelling aan fijn stof zijn volgens de onderzoekers maatschappelijk gezien vergelijkbaar met die van roken tijdens de zwangerschap omdat er nu eenmaal meer vrouwen worden blootgesteld aan vervuilde lucht dan dat er zwangere vrouwen zijn die roken. Op individueel vlak zijn de risico’s van roken echter groter.

Een laag geboortegewicht van een kind dat op tijd is geboren wordt in verband gebracht met ademhalingsproblemen tijdens de kindertijd en andere aandoeningen op latere leeftijd, zoals diabetes, overgewicht en hartproblemen. Een kleinere schedelomtrek kan een effect hebben op de hersenontwikkeling.
Luchtverontreiniging kan de groei van de foetus op verschillende manieren beïnvloeden: ontstekingen in de longen en placenta, verhoogde bloedstolling. Veranderingen in de doorbloeding van de placenta verminderen de zuurstof en voedingstoffenoverdracht van moeder naar kind. Ook kunnen hormonale effecten optreden die mogelijk een negatief effect hebben.

De blootstelling aan luchtvervuiling werd geschat aan de hand van de huisadressen van de moeders. Daarnaast keken de onderzoekers naar blootstelling aan stikstofoxiden en verkeersdichtheid in de buurt, maar de uitkomsten daarvan waren minder eenduidig.

Eerder onderzoek in België van de Universiteit van Hasselt en de KU Leuven kwam tot vergelijkbare resultaten (www.medischmilieukundignetwerk.be/defaultSubsite.aspx?id=29089#.Unt6YoWJWMI).






pub