Beter geen anticonceptiepil van 3de en 4de generatie

Laatst bijgewerkt: augustus 2019

nieuws In Frankrijk zal de anticonceptiepil van de derde en vierde generatie niet langer terugbetaald worden. Het gaat met name om de pil op basis van ethinylestradiol met als progestageen desogestrel of gestodeen en de pil op basis van ethinylestradiol en drospirenon. Alle Franse artsen hebben van het Franse geneesmiddelenagentschap ANSM de aanbeveling gekregen om, indien orale anticonceptiva nodig zijn, een anticonceptiepil van de tweede generatie op basis van ethinylestradiol en levonorgestrel voor te schrijven. Aanleiding voor deze beslissing is een rechtzaak van een vrouw die na gebruik van een pil van de 3de generatie een trombose hadden gekregen.

Ook in Nederland raadt de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-standaard Anticonceptie, aan bij voorkeur een pil met de werkzame stof levonorgestrel (een tweede generatiepil) voor te schrijven, die een lagere kans op trombose geeft. Voorzichtigheid is zeker geboden bij vrouwen boven de 35 jaar, vrouwen die roken, vrouwen met een met een Factor V Leiden in het bloed of met andere risicofactoren voor een trombose.

Pillen van de derde generatie kunnen wel aangewezen zijn bij vrouwen met acné, seborroe of hirsutisme. Omdat het risico op trombose vooral in het eerste jaar van gebruik verhoogd is, wordt overstappen naar een tweede generatiepil niet aanbevolen als u al langer dan één jaar een pil van de derde generatie neemt. 

Verhoogd tromboserisico

• Alle anticonceptiepillen op basis van een oestrogeen en een progestageen veroorzaken een klein risico op trombose. Trombose betekent dat een bloedstolsel een ader blokkeert, meestal in een been of in de longen. Dit risico is het meest uitgesproken gedurende de eerste drie maanden van gebruik. Ze kunnen ook leiden tot een verhoging van de bloeddruk met een geringe toename van het risico van een beroerte (cerebrovasculair accident) en een hartinfarct (myocardinfarct).
• Pillen van de 1ste generatie met een hoge dosis oestrogenen (50 µg ethinylestradiol) hebben een groter risico van ongewenste effecten dan de pillen van de 2de generatie met lage doses oestrogeen (minder dan 50 µg ethinylestradiol), onafhankelijk van het type progestageen. Deze pillen zijn daarom steeds te verkiezen.
• Met pillen van de derde en vierde generatie is het risico van veneuze trombo-embolie en van cerebrovasculaire accidenten tweemaal hoger dan met de tweedegeneratie-anticonceptiva.
• Met de transdermale en vaginale oestroprogestagenen lijkt het risico even hoog als met de derdegeneratie-anticonceptiva.
Een recent onderzoek van het Europees Geneesmiddelenagentschap EMA berekende het risico op veneuze trombo-embolie bij gebruik van de pil (aantal veneuze trombo-embolische incidenten per 100.000 vrouwen per jaar):
• 5-10 per 100.000 niet-zwangere vrouwen die geen oestroprogestagene associaties innemen
• 60 per 100.000 zwangere vrouwen.
• 20 per 100.000 gebruiksters van oestroprogestagene associaties op basis van levonorgestrel (tweede generatie-anticonceptiva)
• 40 per 100.000 gebruiksters van oestroprogestagene associaties op basis van desogestrel of gestodeen (derde generatie-anticonceptiva), of op basis van drospirenon (vierde generatie).

Het Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie heeft naar aanleiding van deze controverse een gelijkaardig standpunt gepubliceerd. Wanneer hormonale anticonceptie gewenst is en er geen tegenindicatie is, is een monofasische oestroprogestagene associatie op basis van een lage dosis ethinylestradiol en een tweedegeneratie-progestageen (levonorgestrel, norethisteron of norgestimaat) bij de meeste vrouwen de eerste keuze. Wanneer deze pillen niet aangewezen zijn, bv. bij risicofactoren of antecedenten van veneuze trombo-embolie, is de minipil (die alleen een progestageen bevat) of een intra-uterien device (spiraaltje) de beste keuze wanneer hormonale anticonceptie gewenst is.

In België beschikbare orale anticonceptiva (op 15 januari 2013)

• Eerste generatie
Eenfasepil : Microgynon 50


• Tweede generatie

Type progestageen eenfasepil tweefase driefase
Levonorgestrel Eleonor
Lowette
Microgynon 20
Microgynon 30
Nora-30
Noranelle
Stediril-30
- Triaselle
Trigynon
Trinordiol
Norethisteron Ovysmen - Trinovum
Norgestimaat Cilest - -
• Derde generatie

Type progestageen eenfase tweefase driefase
Desogestrel Deso 20
Deso 30
Marvelon
Mercilon
Gracial -
Gestodeen Femodene
Gestodelle
Gestofeme
Harmonet
Liosanne
Meliane
Minulet
Mirelle
- Tri-Minulet
Triodene

• Vierde generatie (en andere)

Type progestageen eenfase sequentieel
Drospirenon Annabelle,
Annais,
Armunia 20,
Armunia 30,
Drospibel,
Rhonya 20,
Rhonya 30,
Yasmin,
Yasminelle,
Yaz
-
Chlormadinon Helen -
Nomegestrol Zoely -
Diënogest - Qlaira






pub