Wanneer keel- of neusamandelen verwijderen?

Laatst bijgewerkt: november 2019
amandel-tonsil-170_400_10.jpg

nieuws Keelamandelen (tonsillen) zijn twee knobbels die achter in de keel zitten. De huig, het aanhangsel van het zachte gehemelte, hangt er midden tussenin. De neusamandel (adenoïd of poliepen) bevindt zich achter de neus.

Amandelen maken deel uit van het lymfkliersysteem en houden binnendringende ziektekiemen tegen. Zij bestrijden als een soort poortwachters de ziektekiemen die door de neus en de mond willen binnendringen. Als de keelamandelen een aankomende infectie bestrijden, worden zij groter en zijn zij goed te zien achter in de keel. Soms raken ze zelf ontstoken. Keelamandelen krijgen vaak de schuld van heel wat kinderkwaaltjes. Dat is niet terecht, want ze werken juist als ziektebestrijders.

De klachten bij ontstoken keelamandelen zijn: herhaalde perioden van keelpijn met slikklachten en koorts. Als de keelamandelen bij voortduring (chronisch) ontstoken zijn, treden klachten op als vermoeidheid, hangerigheid, afgenomen eetlust en slechte adem. De lymfeklieren in de hals raken dan eveneens verdikt. Sterk opgezwollen keelamandelen kunnen zelfs de ademhaling belemmeren of het slikken bemoeilijken. Bij uitzondering breidt de ontsteking van de keelamandel zich uit tot in het omliggende weefsel waarin zich dan etter ophoopt (peritonsillair abces).

Een ontstoken neusamandel kan leiden tot een voortdurende of telkens terugkerende verkoudheid. Andere klachten zijn: slecht slapen, snurken, veel door de mond ademen en/of herhaalde oorontstekingen. Wanneer u op volwassen leeftijd nog een neusamandel heeft, dan kunnen er klachten optreden zoals een verstopte neus, door de neus praten, herhaalde perioden met verkoudheden, open mondademhaling en snurken.
Als de keelamandelen en de neusamandel gelijktijdig ontstoken zijn, kan een combinatie van klachten optreden.

Verwijderen van amandelen of niet?
Het is niet duidelijk in welke mate opgezette en ontstoken keelamandelen van invloed zijn op de gezondheid van een kind en wanneer ze moeten verwijderd worden. Ook KNO-artsen verschillen daarover van mening. Bij een en hetzelfde kind zal de ene arts adviseren de amandelen te laten knippen, terwijl de andere arts zal aanraden ze te laten zitten.

• Iedereen is het er wel over eens dat het nodig is de keelamandelen te knippen als ze zo groot zijn dat het kind snurkt en de ademhaling tijdens de slaap soms hapert doordat de luchtweg wordt afgesloten.

• Ook bij ernstige klachten of bij herhaalde keelontstekingen (5 of meer keer per jaar en dit twee jaar na elkaar), kan het verstandig zijn om de amandelen weg te laten halen.

• Bij kinderen die erg veel last hebben van vocht achter het trommelvlies (slijmoortjes), wordt soms de neusamandel weggehaald. Als deze kinderen geen duidelijke keelklachten hebben, is het niet zinvol om ook de keelamandelen te laten knippen.

• De leeftijd van het kind speelt ook een rol: hoe jonger het kind hoe terughoudender de arts is om te opereren. Bij kinderen onder 1 jaar of boven 10 jaar is er zelden een reden om de neusamandel te verwijderen. Voor keelamandelen geldt meestal een minimumleeftijd van 3 jaar.






pub