Inbakeren: pro en contra

Laatst bijgewerkt: September 2015 | 1 reacties

dossier Inbakeren is het in doeken wikkelen van een baby van schouders tot en met voetjes om zijn eigen bewegingen te beperken en daardoor het kind rustiger te laten inslapen. Inbakeren is een traditioneel middel dat in verschillende culturen op verscheidene manieren wordt toegepast. De laatste jaren komt dit gebruik ook bij ons opnieuw meer en meer in de belangstelling, vooral bij het zoeken naar een geschikte aanpak van onrustige en/of huilerige kinderen. Inbakeren kan een tijdelijk hulpmiddel zijn bij kinderen die moeilijk inslapen en/of moeilijk doorslapen en aldus oververmoeid raken, met als gevolg vaak excessief huilgedrag.

Inbakeren is een oeroude traditie die vroeger ook bij ons werd toegepast. De handeling van het inwikkelen werd alleen toevertrouwd aan daarin bekwame vrouwen, de bakers. Een baker was wat we tegenwoordig een kraamverzorgende noemen. Zij begeleidde de vroedvrouw en was een paar dagen vóór en na de kraam in huis. Elk dorp had tot in de twintigste eeuw verschillende bakers.

Men ging er van uit dat het goed was om baby's in te bakeren om de bij de geboorte opgelopen kneuzingen te laten genezen, navelbreuk te voorkomen en te zorgen dat de baby later een rechte rug, rechte benen en stevige schouders zou krijgen. Ook kon de baby op die manier niet in zijn oogjes krabben en was het beschermd tegen schokken en stoten. Op het hoofd kreeg het kind een driehoekig mutsje, een ‘vaderliefje’. Dit mutsje werd stevig vastgemaakt om de kwetsbare fontanel te bedekken, flaporen te voorkomen en te zorgen voor vlakke slapen. Tot drie maanden werd het kind zo ingepakt, daarna werden de armen vrijgelaten en werden alleen het lichaam en de benen nog omwikkeld. Na een half jaar was de baby vrij van wikkels.
Aan het eind van de achttiende eeuw kwam men er achter dat het op deze manier inbakeren van een baby de groei belemmerde en raakte het in onbruik.

Een aantal jaren geleden werd het bakeren herontdekt als een mogelijk hulpmiddel bij onrustige baby’s en bij slaapproblemen. Dankzij inbakeren kan er rust en regelmaat ontstaan.
De huidige techniek van het inbakeren, mits volgens de richtlijnen uitgevoerd, is niet meer belastend voor de groei en de heupontwikkeling. Het hoofdje van de baby wordt niet meer ingebakerd en warmtestuwing wordt met de juiste doeken en techniek voorkomen.

Wanneer inbakenen?

baby-slaapt-deken-bl-1710_400_09.jpg
Onderzoek in Nederland toont aan dat inbakeren, samen met rust en regelmaat, een positief effect heeft op het huilgedrag, en dit al vanaf de eerste weken.
Naar schatting vertonen zowat 1 tot 2 zuigelingen op 10 een huilpatroon dat afwijkt van het normale. Overmatig huilen (lange tijd huilen en/of heel frequent huilen) maakt dat de jonge kinderen al snel een tekort aan slaap vertonen en in een vicieuze cirkel terechtkomen. Zelfs na een paar uur slaaptekort kan een afwijkend slaappatroon en wekrespons ontstaan.

Onderzoek toont een verschillend slaappatroon bij kinderen die ingebakerd worden tegenover niet-ingebakerde kinderen: ze slapen rustiger en langer door, en worden minder makkelijk gewekt door externe stimuli; anderzijds bestaat er wel een vluggere respons met ontwaken na prikkels met omgevingsgeluiden.

Inbakeren kan helpen bij baby’s die

• moeite hebben om zelf in slaap te vallen
• alleen maar hazenslaapjes doen
• snel overprikkeld zijn
• veel huilen zonder dat er een aanwijsbare oorzaak is gevonden
Deze baby's worden - eenmaal ingebakerd - een stuk rustiger en huilen minder.
Het inbakeren is niet dé oplossing, maar een tijdelijk hulpmiddel. Begin er best niet mee op eigen houtje, maar vraag vooraf raad aan een deskundige (consultatiebureau van Kind&Gezin, een arts…).

• Wanneer met inbakeren gestart wordt tussen 2 en 7 weken ziet men een iets beter resultaat met rust-regelmaat-inbakeren ten opzichte van rust-regelmaat. Wanneer met inbakeren gestart wordt tussen 8 en 13 weken heeft inbakeren nog nauwelijks effect. Bij deze leeftijdscategorie moet men dus terughoudend zijn met inbakeren en vooral aandacht besteden aan het aanbrengen van regelmaat, voorspelbaarheid en prikkelreductie.

• Als er na 3 dagen geen afname is van het huilen of zelfs toename – en het kind dientengevolge minder slaapt en nog vermoeider wordt, moet het inbakeren worden gestopt.

• Het inbakeren gebeurt tijdens alle slaapmomenten. Na het slapen worden de doeken verwijderd.

• Voor het wennen aan de nieuwe regelmaat en het ontwikkelen van een eigen stabiel slaap/waakritme is één tot twee weken nodig en voor het beklijven nog eens zes weken. Dit betekent dat er na ongeveer 7 tot 8 weken na de start begonnen kan worden met afbouwen. Stopt men te snel, dan bereikt men het tegenovergestelde effect. Er moet voldoende tijd zijn om de nieuwe gewoonte te laten beklijven.
Afbouwen kan in één keer door de doeken te vervangen door een passende trappelzak of stapsgewijs.

• Op de leeftijd van 4 maanden moet alleszins begonnen worden met het afbouwen van het inbakeren. Dat betekent eveneens dat vanaf de leeftijd van 4 maanden niet meer wordt begonnen met inbakeren.

Wanneer niet inbakeren?

babay-kijkt-deken-170_400_09.jpg
Vooraleer u start met inbakeren vraagt u best eerst advies bij uw arts. Er zijn bepaalde tegenindicaties van medische aard.

1. Absolute tegenindicaties: nooit inbakenen
• leeftijd van het kind: jonger dan 2 weken, ouder dan 4 maanden
• Verschijnselen van mogelijke heupdysplasie, of een verhoogd risico op heupdysplasie (familiale aanleg, stuitligging, meisje)
• koorts
• eerste 24 uur na een vaccinatie
• een ernstige luchtweginfectie (een kind moet goed kunnen hoesten)
• structurele scoliose, d.w.z. een scoliose die aanwezig blijft bij passief bewegen van de wervelkolom

2. Relatieve tegenindicaties: inbakenen enkel na overleg met arts
• Veel melk teruggeven of braken: Wanneer het spugen een gevolg is van de onrust, kan inbakeren wel worden toegepast. Het kan het spugen zelfs doen verminderen. Heeft het spugen een andere oorzaak, dan moet inbakeren niet worden toegepast
• eczeem: Onrust en slaaptekort door jeuk en krabben bij eczeem. Door inbakeren wordt krabben onmogelijk gemaakt. De kinderen komen weer aan hun slaap toe en het eczeem wordt rustiger. In het algemeen kan bij droog eczeem wel worden ingebakerd, maar niet bij nat eczeem.

• neurologische afwijkingen

• premature baby’s: Zij slapen vaak aanmerkelijk rustiger als ze in foetushouding in een omslagdoek worden gewikkeld. In het ziekenhuis kunnen deze kinderen eventueel onder toezicht van de verpleegkundigen in zijligging liggen. Thuis kunnen ze ook in een omslagdoek te slapen worden gelegd, maar dan altijd in rugligging. Hierbij dient er op gelet te worden dat de doek niet kan opstropen tot voor het gezicht. Bij blijvende onrust kan de steviger begrenzing van de inbakerdoeken nodig zijn.

• drugproblematiek moeder.

zie ook artikel : Aangeboren evolutieve heupdysplasie en heupluxatie.

Inbakeren in de zomer?

Bij hoge temperaturen is inbakeren niet de meest geschikte manier om uw baby te slapen te leggen. Als u toch inbakert let u best op volgende punten:
• Hou de kinderkamer zo koel mogelijk.
• Laat uw baby in zijn blootje of in een body voor u hem inbakert.
• Meet bij twijfel de lichaamstemperatuur op na het slapen, bij het losmaken van de doeken. Is deze hoger dan 37,6° C dan heeft je baby het te warm. Ook de hals van uw baby is een goede indicator.
• Een slapend kind mag geen rood gestuwd hoofd hebben.
• Doe uw baby zeker geen mutsje aan.
• Maak de doeken tijdens het slapen niet los, want losse doeken zijn erg onveilig in bed.
• Zet of leg uw baby niet ingebakerd in een autostoeltje of reiswieg.
• Campingbedjes zijn vaak onveiliger voor het inbakeren omdat zij veelal een dunnere matras hebben die zacht en geplastificeerd is.

Correct en veilig inbakenen

inbakeren-bl-_400_09.jpg
Het is belangrijk dat u uw kindje op een correcte manier inbakert en dat u veilig materiaal gebruikt. Best is om het inbakeren te oefenen met een ervaren persoon (bv. vroedvrouw).

Correct inbakeren

• Niet tijdens de eerste levensdagen en -weken;

• Bij losse doeken altijd 2 doeken gebruiken;

• Vanaf schouders tot en met voeten ingepakt: onderste én bovenste ledematen ingebakerd, onderkant gesloten, voetjes mogen niet uitsteken;
• Hoofd en gezicht volledig vrij om de warmteuitwisseling die bij jonge kinderen voornamelijk via het hoofd gebeurt mogelijk te maken. De baby mag niet in de doek kunnen zakken, de stof mag niet voor het mondje kunnen opstropen.
• Een ingebakerd kind kan een toevallig over zijn gezicht gegleden deken niet wegduwen. Aangezien het bekend is dat dit risico nog veel groter is bij gebruik van een (synthetisch of natuurlijk) dekbed, wordt dit zeker afgeraden.
• Borstkas behoudt normale beweeglijkheid;
• Geen armen of benen kunnen loswurmen;
• Voldoende ruimte voor de benen (‘kikkerstand’): Onderste ledematen moeten in staat zijn te spreiden en te plooien ter hoogte van heupen en knieën, zowel in wakkere periodes als tijdens de slaap;
• Armen liggen vrijwel gestrekt naast het lichaam met de handjes open tegen de heupen.
• Leg een ingebakerde baby altijd op de rug;
• In veilige slaapomgeving (max. 18°C, lichte kleding, toezicht);
• Inbakermateriaal en kleding mag geen warmtestuwing veroorzaken: men kan een ingebakerd kind het beste toedekken met één of, bij extreme kou in de slaapkamer, twee dekens. Nooit een dekbed. In de zomer is meestal geen (extra) deken nodig.
• Een ingebakerd kind kan het beste te slapen worden gelegd met de voetjes tegen het voeteneind aan. Zodoende kan de baby niet onder eventueel aanwezig beddengoed terechtkomen.

• Inbakeren moet afgebouwd worden vanaf de leeftijd van 4 maanden en gestopt zijn uiterlijk op 6 maanden: bij baby's ouder dan 6 maanden wordt het risico dat ze – ingebakerd en al – naar de buik draaien steeds groter en daarmee ook het risico ten aanzien van wiegendood. Doet een baby eerder pogingen om ingebakerd naar de buik te draaien, dan moet met het inbakeren eerder worden gestopt.

Voorgevormde of kant-en-klare inbakerdoeken
U kan uw kindje inbakeren met een voorgevormde doek of een losse doek. De eerste is eenvoudig in gebruik maar duurder dan een losse doek. Inbakeren met losse doeken moet u aanleren onder begeleiding van een deskundige.

Kant-en-klare inbakerdoeken

• De doeken moeten geheel gesloten kunnen worden - te losse doeken of (trappelende) voetjes die uitsteken maken het je baby makkelijker om ingebakerd en al op zijn buik te draaien.
• Er zijn veel verschillen in maten en pasvorm. Veel maataanduidingen kloppen niet, met name als bij Amerikaanse doeken de gewichtsaanduiding van baby's in engelse ponden niet goed wordt omgerekend in kg's.
• Let op de pasvorm rond schouders en armen. Als baby's hun armen kunnen bewegen of bevrijden, dan vergroot dit de onrust.
• Bevat de gebruiksaanwijzing duidelijke plaatjes en voldoende informatie om op een veilige manier je baby in te bakeren? Denk hierbij aan informatie over wanneer wel en wanneer niet inbakeren, wasvoorschriften, kleding, bed veilig opmaken, warmtestuwing, slaaphouding, enz.

Veilig materiaal

• Inbakerdoeken zijn het liefst van dunne geruwd katoen (flanel), een katoenen stof die soepel is, maar niet elastisch.
Synthetische materialen zijn onveilig omdat ze niet ventileren wat de kans op warmtestuwing en verstikking sterk verhoogd.
Geruwde katoen (flanel) vormt zich beter om een kinderlijfje dan gladde katoen (lakenkatoen).
Enkelzijdig geruwde katoen is iets minder warm dan dubbelzijdig geruwde katoen. Ook het gewicht van de stof, de mate van ruwen en de dichtheid van weven maken een stof meer of minder luchtig is. Hoe zwaarder, hoe warmer. Hoe ruwer, hoe warmer. Hoe dichter geweven, hoe warmer.
Rekbare stof geeft onvoldoende rust.
• Gebruik voor het inbakeren geen:
• Fleece: te warm
• Dekentje: te warm
• Beddenlaken: te glad
• Handdoek: te stug en te warm
• Hydrofielluier: te klein
• Molton, te klein, te stug en te warm
• Inbakerdoeken moeten de juiste maat hebben: groot genoeg maar niet té groot.
Afmetingen (losse inbakerdoeken):
Voor baby’s tot 5 kg – doek van 90x90 cm en doek van 65x90 cm.
Voor baby’s van 5 tot 7 kg – doek van 100x100 cm en doek van 70x100 cm.
Voor baby’s vanaf 7 kg – doek van 120x120 cm en doek van 80x120 cm.
• Nieuwe stof kan u beter enkele malen wassen. De doeken worden daardoor soepeler en luchtiger voor gebruik.
• Gebruik veilig bevestigingsmateriaal (bijv. kinderveiligheidsspelden of klittenband).


Meer info
www.inbakeren.nl/
Kind & Gezin: www.kindengezin.be
U kan ook bijkomende informatie bekomen bij de Vlaamse expertisecentra kraamzorg: www.expertisecentrakraamzorg.be


verschenen op : 23/07/2015 , bijgewerkt op 26/09/2015

1 reacties

Inbakeren: pro en contra

door linda, 23 July 2015 om 09:41

Ik moet zeggen dat ik het inbakeren heb toegepast op een vroeg geboren een 8 maanden kindje . En ja dat helpt heel goed ..Ten eerste ze hebben nog altyd die cocon gevoel nodig ook al hebben ze het rapper koud dus dit is zeker aan te raden

bekijk alle 1 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub