print 10 reacties |900.295x gelezen

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

Prikkelbare darm syndroom (vaak wordt ook het Engelse woord irritable bowel syndrome (IBS) gebruikt) wordt soms ook spastisch colon of 'spastische darm' genoemd. Maar dat is een ongelukkige benaming omdat daarmee een onjuiste oorzaak voor de aandoening wordt gesuggereerd.
Het prikkelbare darm syndroom komt voor bij 15 tot 20 procent van de vrouwen en 5 tot 20 procent van de mannen, voornamelijk vanaf het 15e tot het 65e levensjaar. Slechts éénderde van de mensen met klachten die overeenkomen met het prikkelbare darm syndroom zoekt medische hulp.
Het is een vervelende maar geen ernstige aandoening. Er bestaat geen verhoogde kans op darmkanker.

Wat is het?

Er is sprake van het prikkelbare darm syndroom als een u tijdens het voorbije jaar gedurende langere tijd (minstens 12 weken aan een stuk) continu of met tussenpauzen buikpijn of een onaangenaam gevoel in de buik hebt, met daarbij één of meer van de volgende klachten:
• een opgeblazen gevoel in de buik,
• een wisselend ontlastingspatroon (meer dan drie keer per dag of minder dan drie maal per week, geregeld diarree en/of verstopping of een afwisseling van beide),
• abnormale vorm van de ontlasting (zacht of waterig, of zeer hard)
• wijzigingen in de manier van ontlasten (abnormaal persen, loze aandrang of het gevoel van dat er nog iets achter gebleven is na de ontlasting);
• slijm zonder bloed in de ontlasting,
• winderigheid
• Bij drukken op de buik een pijnlijke en gevoelige dikke darm

Soms gaat het gepaard met andere klachten zoals misselijkheid, minder goed verteren van voedsel en herhaaldelijk boeren (dyspepsie), moeheid, klachten bij het plassen (dysurie). Ook komen soms klachten van angst, depressie en stress voor.
De klachten zijn vaak langdurig, komen voor in periodes, en zijn doorgaans wisselend van aard. Het valt niet te voorspellen hoe bij iemand het beloop van de klachten zal zijn.

Oorzaak

Er bestaat momenteel nog geen goede verklaring voor de klachten van het prikkelbare darm syndroom.
Soms lijken de klachten te ontstaan na een eerdere ernstige darminfectie (zoals een besmetting met bacteriën zoals Campylobacter of Salmonella), of bij een periode van grote spanning.
Volgens sommige onderzoekers zou het ook kunnen te maken hebben met een gebrek aan vezels in de voeding, of het gebruik van melkproducten (lactose-intolerantie).

Wanneer naar de huisarts?

Het syndroom prikkelbare darm is in principe een vrij onschuldige aandoening, maar u kan toch maar beter een diagnose laten stellen bij uw huisarts en/of gastroenteroloog.
Het is zeker raadzaam naar de huisarts te gaan als er sprake is van:

• Gewichtsverlies van 3 kg of meer in een maand tijd. Vooral als er geen duidelijke verklaring voor is zoals het volgen van een dieet;
• Als er darmkanker in de familie voorkomt;
• Bij pijn laag in de buik;
• Bij koorts of temperatuurverhoging;
• Als er (bij vrouwen) een relatie tussen de buikpijn en de menstruatie lijkt te zijn;
• Als er een relatie lijkt te zijn met het gebruik van medicijnen (antibiotica, calciumantagonisten, diuretica, codeïne, morfine), voedingsmiddelen, genotsmiddelen, melk, kunstmatige zoetstoffen, light producten (sorbitol en aspartaam) of alcohol;
• Na een verblijf in de (sub-)tropen of het Middellandse Zeegebied;
• Bloed bij de ontlasting;
• Langer dan twee weken diarree;
• Hardnekkige klachten met ernstige hinder of als het normale dagelijkse functioneren eronder begint te lijden;
• Als u zich ernstig ongerust maakt;
• Bij een verstopping (obstipatie) die niet overgaat ondanks het gebruik van veel vezels en veel drinken.

Diagnose

Meestal kan de arts de diagnose stellen zonder aanvullend onderzoek. Wanneer evenwel twijfel bestaat dat het om een inflammatoire darmziekte (zoals de ziekte van Crohn) of darmkanker zou kunnen gaan, is aanvullend onderzoek altijd aangewezen. Ook bij oudere mensen die voor het eerst klachten hebben, zal aanvullend onderzoek nodig zijn om darmkanker met voldoende zekerheid uit te sluiten.

zie ook artikel : Darmkanker

zie ook artikel : Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa

De klachten van het prikkelbare darm syndroom vertonen ook gelijkenis met klachten die passen bij sommige genitale aandoeningen (bv. endometriose).

zie ook artikel : Endometriose

Alarmtekenen voor ernstige pathologie:

• diarree langer dan 2 weken, met ernstig ziekzijn of rectaal bloedverlies (verdenking op inflammatoire darmziekte)
• oudere patiënten met voor het eerst klachten, bloedverlies bij ontlasting, onbedoeld gewichtsverlies (meer dan 3 kg in een maand), bij palpatie of rectaal toucher (linkszijdige) weerstand, het voorkomen van een colorectaal carcinoom bij eerstegraads familieleden (verdenking op een colorectale maligniteit)

Tips

• Belangrijk is vooral dat u als patiënt goed geïnformeerd bent over het prikkelbaar darm syndroom en u niet nodeloos ongerust maakt. Ongerustheid kan een belangrijke rol spelen bij het in stand houden van de klachten. Er kan een vicieuze cirkel ontstaan van klachten, ongerustheid, verergering klachten, ongerustheid enz.
• Sommige mensen vermijden allerlei activiteiten omdat ze angst hebben voor het optreden van de klachten, zonder dat daar medisch gezien een noodzaak toe bestaat. Dit kan de klachten verergeren. U moet uw normale activiteiten zoveel mogelijk blijven verrichten.
•Er bestaat een verband tussen stress en het prikkelbare darm syndroom. Spanningen en klachten kunnen elkaar negatief beïnvloeden.

Voeding en levenstijl

•Hoewel er enige samenhang is tussen afwijkende voeding, eet-, bewegingspatronen en buikklachten, zijn effecten van maatregelen op dit vlak niet aangetoond. Indien de klachten lijken samen te hangen met een onregelmatig eetpatroon wordt regelmatig eten volgens de richtlijnen van gezonde voeding aanbevolen. Ook bij klachten over obstipatie en diarree gelden de richtlijnen voor gezonde voeding.
Dat betekent o.m.:
• dagelijks gebruik van voldoende verse groente en fruit;
• voldoende vezel inname; bij voorkeur onverteerbare vezels
• minimaal twee liter vocht per dag;
• weinig vet
• Bij weinig lichamelijke activiteit en vooral bij obstipatie (verstopping) beveelt de huisarts extra lichaamsbeweging aan, bijvoorbeeld dagelijks een half uur wandelen of fietsen.

Zwelmiddelen

Zwelmiddelen bevatten onverteerbare voedingsvezels uit Ispaghula, ook psylliumzaad of Plantago Ovata genoemd.

Zwelmiddelen, in combinatie met voldoende vochtinname, zijn de eerste keuze wanneer de aanpassingen van de levensstijl onvoldoende blijken of moeilijk te volgen zijn. Hun effect treedt na 1 à 3 dagen op.

Zwelmiddelen verhogen de vochtinhoud van de stoelgang door het binden van water. De de ontlasting blijft zacht en vochtig. De onverteerbare voedingsvezels van de zwelmiddelen verhogen ook het volume van de stoelgang, waardoor een verhoogde activiteit van de dikke darm ontstaat. Beide effecten zorgen ervoor dat de stoelgang wordt bevorderd.

Buikkrampen en winderigheid zijn mogelijke bijwerkingen, maar dit is meestal slechts in het begin. De darm moet immers weer even wennen aan deze nieuwe vezels.
Het is zeer belangrijk om bij de inname van een zwelmiddel een groot glas water te drinken. In de loop van de dag moet u ook nog eens ten minste 2 liter water drinken.

Constipatie komt vaak voor bij de zwangere vrouw. Meestal wegens een vermindering van de fysieke activiteit of wegens een verhoogde ijzerinname. Indien verandering van het voedingspatroon niet helpt, zouden zwelmiddelen gebruikt moeten worden vooraleer andere laxativa gebruikt worden.

verschenen op : 07-02-2002   |  bijgewerkt op : 11-02-2014

bron: NHG-Standaard Prikkelbare Darm Syndroom

Meer over:   ziekten maag-darm     diarree     dieet     stress     taboeproblemen     constipatie     prikkelbare darm syndroom (PDS)    

Vind je deze informatie nuttig? Deel deze dan nu:
print 10 reacties |900.295x gelezen

Reacties

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door slakske , 28 augustus 2014 om 18:48

zit er al ca 35 jaar mee, maar ook met cvs en fibro, waar het één van de vele ongemakken van uitmaakt. Ook ik heb ooit medicatie tegen hp maagbacterie gekregen ...

lees verder »

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door Jos , 24 augustus 2014 om 13:02

Ik heb vanaf mijn 12 klachten die duiden op PDS. Een vezelrijk en vetarm dieet hielp heel goed, maar ik bleef ook veel klachten houden. Toen ik een kuur had gek ...

lees verder »

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door Verhoeven L. , 23 augustus 2014 om 16:49

Heeft iemand ondervinding bij het gebruik van het etenplan van Wouter Schatteman? Bij hem kan je een reeks info in de vorm van boeken kopen voor 37€ inclusief p ...

lees verder »

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door anoniem , 15 april 2014 om 20:53

Ik heb ook pds en heb ondervonden dat een glutenvrij dieet de klachten een heeeel stuk verminderd ook at ik geen chocolade of citrus meer ...

lees verder »

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door anoniem , 10 februari 2014 om 13:58

Ik heb al heel lang pds, alleen een jaar of 5 geleden kreeg ik een antibioticakuur na een tekenbeet. Sindsdien is het zo erg geworden dat ik elke ochtend doodmo ...

lees verder »

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door anoniem , 02 februari 2014 om 08:57

Ik heb al vanaf mijn 15de pds van kreperen tot pijn naar nu veel last van me buik soms 2 dagen oom niet leer der mee leven zoek je eigen beste voeding hoe bange ...

lees verder »

Prikkelbare darm (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS)

door k'na , 20 januari 2014 om 13:21

Het FODMAP dieet is een goed hulpmiddel. ...

lees verder »

Reageer op dit artikel

email:
naam:
verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
onderwerp:
bericht: tekens over.
terug naar begin artikel »
pub
pub
pub