Poliomyelitis of kinderverlamming wordt veroorzaakt door drie verwante poliovirussen. De mens is de enige drager. Polio was reeds 3000 jaar geleden in het Oude Egypte gekend. het is een virusinfectie die het zenuwsysteem beschadigd.Slechts in 1 besmetting op 100 à 1.000 treedt verlamming op. Bij volwassenen ligt dit risico hoger dan bij kinderen. Bij het begin van de eeuw was poliomyelitis endemisch in onze streken en de bevolking was grotendeels reeds vanaf de kinderjaren besmet. Polio-patienten konden soms maar overleven in stalen hart-longmachines.
Sinds 30 jaar worden alle kinderen in ons land verplicht gevaccineerd tegen deze ziekte. Het is het enige wettelijk verplichte vaccin in België. Het gebruik van het orale verzwakte vaccin heeft het mogelijk gemaakt poliomyelitis in ons land uit te roeien. Tussen 1950 en 1957 beliep het jaarlijkse gemiddelde aantal gevallen van poliomyelitis in België 479 beliep. Ten gevolge van de massavaccinatie van 1958, was het jaarlijkse gemiddelde tot 191 gedaald.
Alleen de veralgemeende en massavaccinatie vanaf 1963 (3 miljoen verdeelde doses) heeft het mogelijk gemaakt de ziekte te doen verdwijnen : nog 38 aangegeven gevallen in 1963 (waaronder 6 overlijdens), slechts 2 gevallen in 1964 en 1 enkel in 1965 (zonder dodelijke afloop). Momenteel is de ziekte in ons land uitgeroeid. De enkele zeldzame aangegeven gevallen tijdens de laatste jaren zijn allen importgevallen (dus afkomstig uit het buitenland). Het Europees continent is, in tegenstelling tot de beide Amerika's, nog niet helemaal vrij van deze last. Vooral in Oost-Europa, maar ook in Nederland, treden nog geregeld epidemieën op. Tijdens de laatste epidemie in Nederland in 1992, werden 68 gevallen gemeld, allemaal in een strenge protestantse gemeenschap die vaccinaties weigert. De import van het wilde virus uit het buitenland vormt een reëel risico. Daarom heeft de Hoge Gezondheidsraad beslist onverminderd door te gaan met de vaccinatie tot polio over heel de wereld is uitgeroeid.
Tot nu toe werd in ons land het levend verzwakt oraal vaccin (OPV) gebruikt. Dit heeft het voordeel dat het goedkoop is, gemakkelijk toe te dienen en zeer efficiënt. Het is bovendien overdraagbaar van een gevaccineerd persoon op niet-gevaccineerden, wat een voordeel is wanneer er ooit een epidemie zou optreden, zoals enkele jaren geleden nog in Nederland het geval was. Het voornaamste nadeel is dat sommige virussen in de ingewanden bepaalde mutaties kunnen ondergaan waardoor ze virulenter worden, een risico dat vooral bestaat voor polio 3. Dit houdt een risico in op postvaccinale poliomyelitis met verlammingen bij de gevaccineerde persoon en bij niet-gevaccineerde mensen uit de onmiddellijke omgeving. Dit risico is evenwel uiterst gering: dit risico wordt geschat op 1 geval per 2,5 miljoen doses of één keer om de 6 à 7 jaar. Het is duidelijk groter bij een eerste toediening vermits het dan op 1 geval per 750.000 doses wordt geschat en bij volwassenen.
Vanaf 1 januari 2001 wordt daarom overgeschakeld op het inspuitbare poliovaccin (IPV) dat volkomen veilig is. Het risico op overdracht van het virus of van viruselementen is onbestaande.
Om het aantal toe te dienen injecties niet te moeten verhogen, wordt aangeraden een gecombineerd vaccin DTP-IPV te gebruiken (difterie - tetanus - kinkhoest- poliomyelitis). Dit gecombineerd vaccin moet worden toegediend aan alle zuigelingen op de leeftijd van 2 maand, 3 maand, 4 maand en 13-14 maanden (4 dosissen). Het zal via de Gemeenschappen gratis ter beschikking worden gesteld van de vaccinatoren.
Wanneer het combinatievaccin niet kan worden toegediend (bv. omdat de ouders zich verzetten tegen het DTP-vaccin), wordt ook het IPV vaccin gratis ter beschikking gesteld. Dit vaccin wordt toegediend op 2, 4, en 13-18 maanden, rekening houdend met het feit dat een tijdspanne van 8 weken tussen de eerste en tweede dosis moet worden gerespecteerd.
Herinneren we eraan dat de poliovaccinatie van jonge kinderen in ons land verplicht is. De herhalingsvaccinatie op 5-6 jaar (in het eerste studiejaar) is niet verplicht maar wordt wel sterk aanbevolen.
Diagnosticeren van PPS niet eenvoudig. Het postpoliosyndroom (pps) betreft een verzameling neuromusculaire symptomen die kan optreden vele jaren na het doormaken van een acute poliomyelitis.
contacteer ons
Verstuur dit artikel naar een kennis
Druk dit artikel af