Coeliakie en dermatitis herpetiformis (coeliakie van de huid)

Laatst bijgewerkt: november 2015 | 11 reacties

dossier Coeliakie (spreek uit: seuliakie) en dermatitis herpetiformis (coeliakie van de huid) worden veroorzaakt door een overgevoeligheid voor gluten. Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, haver, rogge, gerst en spelt.
Als een coeliakiepatiënt iets eet of drinkt dat met één of meer van deze graansoorten is bereid of daarmee in aanraking is geweest, wordt het slijmvlies van de dunne darm beschadigd. Een gezonde dunne darm heeft aan de binnenkant een enorm aantal darmvlokken (villi) die samen een enorm oppervlak voor voedselopname vormen. De darmvlokken van coeliakiepatiënten kunnen geen gluten verdragen. Ze worden erdoor kapot gemaakt en kunnen niet genoeg enzymen meer uitscheiden voor de voedselvertering. Daardoor kunnen niet alle benodigde voedingsstoffen door het lichaam worden opgenomen.
Er ontstaat zo een tekort aan oa.vitamines en ijzer.
De enige manier om deze klachten te voorkomen of bestrijden is het volgen van een STRIKT dieet waarin geen van bovengenoemde granen voorkomt. Dit is het glutenvrije dieet.

Dankzij dit dieet herstelt het dunne-darmslijmvlies zich, en na enkele maanden of jaren neemt de dunne darm weer alle voedingsstoffen op die het lichaam nodig heeft.
Het dieet moet wel levenslang gevolgd worden anders komen de klachten terug. Bovendien zijn steeds meer artsen van mening dat een coeliakiepatiënt die zich niet goed houdt aan het dieet een grotere kans op darmkanker heeft.

zie ook artikel : Het glutenvrije dieet

zie ook artikel : Darmkanker

Hoe herkent u coeliakie

Bij zowel volwassenen als kinderen kan het ziektebeeld enorm verschillen van patiënt tot patiënt, naargelang de lengte van het dunnedarmsegment dat door de gluten is aangetast.
• Patiënten met een uitgebreide aantasting zullen het ziektebeeld van een klassieke malabsorptie vertonen. Door de verminderde opname van voedingsstoffen, ontwikkelen deze patiënten diarree, verteringsstoornissen, buiklast, tekort aan vitaminen en mineralen, bloedarmoede, gewichtsverlies, algemene vermoeidheid, groeiachterstand, enz.
• Indien er een beperkt buiksegment is aangetast, kan het ziektebeeld atypisch zijn en zich presenteren onder b.v. de vorm van een onverklaarde bloedarmoede of door een verminderde bloedstolling of gewrichtslast of puberteitsvertraging, onvruchtbaarheid (infertiliteit) of herhaalde miskramen.
• Ook ziet men vaker associaties met andere ziektebeelden, met bepaalde auto-immuun aandoeningen zoals suikerziekte, schildklieraandoeningen, leverziekten, het Down syndroom, syndromen bij mensen met een uitgesproken botontkalking (osteoporose).
• Gewrichtsproblemen, zoals reumatoïde artritis, een verstoorde vochthuishouding (droge ogen) zoals het syndroom van Sjögren, kunnen aanleiding vormen om op coeliakie te onderzoeken.

zie ook artikel : Sjögren-syndroom (ook Z.van Gougerot-droge ogen of SS )

• Bepaalde aandoeningen treden veelvuldiger op samen met coeliakie. Zo kan een aantal mensen met coeliakie niet tegen melksuiker (lactose). Dit wordt ook wel lactose intolerantie genoemd. Deze mensen moeten niet alleen een dieet volgen dat geen gluten bevat, maar dat ook weinig lactose bevat. Dit lactosebeperkt dieet is meestal tijdelijk. Als de darmwand zich heeft hersteld, kan worden gestopt met de lactose beperking.

De meest voorkomende verschijnselen van coeliakie zijn:
- chronische diarree,
- stinkende, overmatige ontlasting,
- opgezette buik,
- verstopping
- bloedarmoede,
- weinig eetlust,
- overgeven,
- huilerigheid, depressiviteit, heumeurigheid,
- botontkalking,
- groeistoringen, ondergewicht, dunne armen en benen.

zie ook artikel : Coeliakie of glutenintolerantie: wat mag u wel en niet eten?

Wat is dermatitis herpetiformis (DH) ?

Dermatitis herpetiformis is een aan coeliakie verwante aandoening. Het wordt ook wel 'coeliakie' van de huid genoemd. Ook deze ziekte ontstaat door een overgevoeligheid voor gluten . De behandeling van dermatitis herpetiformis bestaat, naast gerichte medicatie, uit het volgen van een glutenvrij dieet.

Dermatitis herpetiformis (DH) is een huidaandoening die erg kan jeuken. Deze start dikwijls plots en tast de ellebogen, knieën, billen en rug aan. Meestal start het als kleine bultjes en het worden dan kleine blaren die beginnen te jeuken en uiteindelijke komt de blaar los. DH kan voorkomen als één enkele blaar, maar meestal komt het voor op meerdere plaatsen.
DH houdt verband met IgA (antistoffen) ophopingen onder de huid. Die komen voor als een gevolg van gluten inname bij coeliakie patiënten. Deze ophopingen hebben een lange tijd nodig om weg te trekken, zelfs wanneer de patiënt op een glutenvrij dieet staat.
Het is ongewoon om DH te ontwikkelen nadat een coeliakie patiënt is gestart met het glutenvrij dieet. Ongeveer 5% van de coeliakie patiënten zullen DH ontwikkelen. Dit zullen ze doen voor dat de diagnose is gesteld of in het eerste jaar erna. Het feit dat DH kan ontwikkelen na het starten van het glutenvrij dieet is een gevolg omdat de IgA ophopingen in het lichaam lang achter blijven.

externe link : Afbeelding dermatitis herpetiformis

Hoe wordt de diagnose gesteld

Bij vermoeden van coeliakie wordt een bloedonderzoek verricht. Dit kan de diagnose (zeer) waarschijnlijk maken, maar niet bewijzen.
Zekerheid dat iemand coeliakie heeft is er pas na een dunne-darmbiopsie . Een biopt wordt verkregen door via de mond een sonde in te brengen in de dunne darm. Via de sonde worden kleine stukjes van de dunne darmwand weggenomen en onderzocht. Als darmvlokken ontbreken (foto's) of ernstig beschadigd zijn, is het vermoeden van coeliakie bevestigd.
Er moet dan onmiddellijk worden begonnen met het glutenvrije dieet waardoor het darmslijmvlies zich kan herstellen. Soms wordt het dieet enige tijd aangevuld met ijzertabletten en extra vitamines en mineralen.
Na een jaar glutenvrij dieet kan opnieuw een biopt genomen om te kijken of de darm weer gezond is.
Vooral voor kinderen kan een biopsie een vervelend onderzoek zijn. Daarom is het belangrijk dat een ouder bij dit onderzoek aanwezig is.

coeliakie.gif
Foto's van een gezonde (links) en een door gluten aangetaste wand (rechts) van de dunne darm
Door vermindering van het darmopervlak gaat het opnemen van voedingsstoffen uit het voedsel veel moeilijker.

zie ook artikel : Coeliakie wordt vaak te laat ontdekt ontdekt

Alle leeftijden

In Nederland zijn naar schatting 75.000 coeliakiepatiënten. Coeliakie kan bij mensen van alle leeftijden worden ontdekt, maar er zijn wel twee pieken te onderscheiden.
• De eerste piek valt tussen het zesde en tiende jaar, de tweede tussen de twintig en de veertig jaar. Mogelijk heeft deze tweede groep al van jongs af aan coeliakie, maar komen de klachten pas later duidelijk naar voren.
• Vrouwen hebben anderhalf à twee keer zoveel kans op coeliakie als mannen. Erfelijkheid speelt bij coeliakie een rol, maar in welke mate is nog niet bekend.

zie ook artikel : Coeliakie komt meer voor dan vermoed

Waaruit bestaat de behandeling

Coeliakie is (nog) niet te genezen. De enige oplossing is het dieet glutenvrij te maken. Wanneer dit dieet trouw wordt gevolgd, nemen de klachten na enkele weken of maanden meestal sterk af door herstel van de dunne darm.

zie ook artikel : Het glutenvrije dieet

zie ook artikel : Over coeliakie: Lekker glutenvrij

bron: Glutenvrij.nl


verschenen op : 06/12/2001 , bijgewerkt op 01/11/2015

11 reacties

Op reis met Coeliakie

door anoniem, 28 september 2013 om 07:55

Ik heb Coeliakie en moet dus glutenvrij eten. Ergens heb ik gelezen dat dergelijk iemand extra bagage mag meenemen op reis!! Hebt U daar soms notie van of dit waar is? Chantal

Op vakantie met een glutenvrij dieet

door Daniëlla, 6 juli 2006 om 09:56

Hallo, Als je lid wordt (of bent) van de coeliakie vereniging, zijn er ook glutenvrije markten, waar je heerlijke dingen kunt kopen en proeven. Er bestaan ook zogenaamde pasjes, waarop in het kort staat wat een glutenvrij dieet inhoud. Deze pasje bestaan overigens in meerdere talen, wat natuurlijk altijd van pas komt!! Wanneer ik naar het buitenland ga, neem ik meestal brood mee, dat langer houdbaar is, dus niet zo zeer in de koeling hoeft. Ook neem ik voor de zekerheid, altijd een geschreven broefje van de huisarts mee, voor wanneer je bij de douane komt. Als ze je glutenvrije inhoud van je handbagage niet vertrouwen, laat je het briefje van je huisarts lezen(natuurlijk wel in het engels geschreven), dan gaat het vaak wel goed. Veel succes ermee!!

Website Vlaamse Coeliakie Vereniging

door Tom Van Lint, 3 februari 2006 om 14:08

De link naar de website van de Vlaamse Coeliakie Vereniging moet http://vcv.coeliakie.be zijn (niet http://www.vcv.coeliakie.be) Er is ook een portaalsite voor België op http://www.coeliakie.be

Op reis met coeliakie

door Ann, 27 september 2005 om 15:24

Hallo Sabine, je kan zeker nog op reis en vooral op hotel gaan.zelf ben ik ook coeliakiepatiente. Ik raad je aan om je aan te sluiten bij de coeliakievereniging. het hangt er van af of je van belgie of nederland bent dewelke je neemt. aangezien ik in belgie woon ben ik aangesloten bij de vlaamse coeliakie vereniging waar ik niets dan goeds over te vertellen heb. lidgeld kost je 15 euro per jaar, waarvoor je een driemaandelijks uitgebreid tijdschrift met recepten en verhalen krijgt en op de hoogte gehouden wordt van bijvoorbeeld bakavonden of kookdagen of zoals dit jaar van de grote internationale glutenvrij markt. ze hebben een site, je moet maar een googelen op 'vlaamse coeliakie vereniging' indien je van nederland bent, kan je nederlandse vereninging intoetsen. via hen kan je ook een heleboel informatie krijgen over de landen waar jij op vakantie wil gaan. zowel van de koks die het kennen, als de hotels die zich aanpassen, als winkels in de buurt enz. een grote aanrader is scandinavie, daar is elk restaurant verplicht ook glutenvrije maaltijden te bereiden, en staan ze ook standaard op de kaart. als je echt helemaal vrij wil zijn moet je dus daarheen! veel succes met je zoektocht Ann

bekijk alle 11 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub