Preventie van koolstofmonoxidevergiftiging (of CO-vergiftiging)

Laatst bijgewerkt: November 2017 | 1 reacties

dossier Ieder jaar vallen er in België meer dan duizend slachtoffers van een koolstofmonoxidevergiftiging, ook wel CO-vergiftiging genoemd. Enkele tientallen overleven het niet. Ongeveer 70 % van alle slachtoffers is jonger dan 40 jaar!

Vanaf oktober stijgt het aantal CO-slachtoffers geleidelijk om een hoogtepunt te bereiken tijdens de wintermaanden. In maart neemt dit aantal terug geleidelijk af.

Hoe ontstaat CO ?

CO ontstaat daar waar er vlammen aanwezig zijn. In een woning kunnen verwarmingsapparaten, warmtetoestellen, ovens en fornuizen die werken op basis van brandstoffen (kolen, gas, hout, stookolie, enz.) CO doen ontstaan.

Koolstofmonoxide kan ook door kieren van de schoorsteen, door plafonds, vloeren, enz. binnen komen. Daarom kan CO ook aanwezig zijn in kamers waar geen vlam brandt!

CO komt vrij door onvoldoende verluchting, een fout gebruik van het toestel, slechte afvoer van verbrandingsgassen, slechte verbandingsinstallatie of onvoldoende onderhoud (zie verder).

Hoe komt CO in het lichaam ?

Als je ademt, wordt zuurstof (O2) via de longen in het bloed gebracht. De rode bloedcellen vervoeren deze zuurstof naar alle organen. Als je CO inademt, hecht die zich sneller en steviger vast aan de rode bloedcellen dan zuurstof. Hierdoor kan de zuurstof zich onvoldoende binden. Bijgevolg wordt er onvoldoende zuurstof vervoerd naar de organen en ontstaat er een levensbedreigend zuurstoftekort!

COmodeltekening versie 27082008.jpg

Oorzaken van een CO-vergiftiging

Een CO-vergiftiging kan ontstaan door volgende factoren:
Gebrek aan luchttoevoer
Een probleem in heel wat woningen is het tekort aan luchttoevoer. We isoleren onze huizen steeds meer en beter. Dit is goed voor het milieu en om de verwarmingkosten te drukken, maar hierdoor komt er weinig verse lucht in de kamer.

RK co vergift_55M1074FT-130.jpg
Problemen met toestellen
Verschillende toestellen houden een risico op CO-vergiftiging in. De gevaarlijkste toestellen zijn die voor productie van warm water, de keuken- en badgeisers. Maar ook andere toestellen (bijv. verplaatsbare verwarmingtoestellen en vaste kachels) kunnen het risico op CO-vergiftiging verhogen.
Als algemene regel geldt dat slecht onderhouden toestellen een gevaar betekenen. Verstopte en vervuilde toestellen werken immers slecht.
Problemen met de schoorsteen of de rookgasafvoer
Een schoorsteen of rookgasafvoer dient om verbrandingsgassen naar buiten af te voeren. Om verbrandingsgassen af te voeren, is er ‘trek’ nodig. Hiervoor is er verse lucht in de kamer nodig. Wanneer deze onvoldoende aangevoerd wordt, ontstaat er een slechte verbranding met CO-vorming.
Als er hindernissen in de schoorsteen zijn (zoals loszittende stenen, vogelnesten, …), kunnen de gassen niet weg en slaan ze terug. Ze komen opnieuw terecht in de plaats waar het toestel staat! Een jaarlijkse controle en/of reiniging van elke schoorsteen door een erkend vakman is aan te raden en in bepaalde gevallen verplicht.
Ongunstige weersomstandigheden
Er bestaat een verband tussen het weertype en CO-vergiftiging. Volgende weertypes houden een risico in: windstil weer, mistig weer en een zonnige dag tijdens een koudere weerperiode (herfst, winter, lente). Er bestaat dan een groter risico op terugslag van de verbrandingsgassen. De weersomstandigheden zijn enkel een bijkomende risicofactor.
Menselijk gedrag
Ons gedrag kan ertoe leiden dat CO ontstaat. Bijvoorbeeld :
- Met tochtstrips alle kieren afsluiten.
- Slecht of geen onderhoud van toestellen.
- Afdichten van ventilators omwille van de koude.
- Een te krachtig toestel in een te kleine ruimte op een te lage stand zetten.
- ....

CO-vergiftiging is in de meeste gevallen te voorkomen

Verse lucht is nodig.
Plak niet alle kieren van ramen en deuren dicht. Voorzie in de plaatsen waar een toestel staat een niet-afsluitbaar rooster onderaan in de deur of muur. Voorzie bij een keukengeiser een luchttoevoer en -afvoer in de buitenmuur.
Gebruik toestellen op een juiste manier.
Gebruik de keukengeiser enkel voor de gootsteen. Vermijd de aankoop van tweedehandstoestellen. Raadpleeg een vakman voor aankoop, installatie en onderhoud van het toestel. Gebruik geen verplaatsbare toestellen, tenzij elektrische. Laat de luchtklep van het toestel voldoende open.
Zorg voor een goed werkende schoorsteen of rookgasafvoer.
Laat de schoorsteen jaarlijks vegen en controleren (soms verplicht). Gebruik geen doe-het-zelf reinigingsblokken. Beperk bochten en horizontale delen in de schoorsteen of rookgasafvoer. Herstel scheuren of barsten in de schoorsteen of rookgasafvoer. Laat een vochtige schoorsteen nakijken.
Controleer of de vlam blauw is bij een gastoestel.
Een gele vlam wijst op onvolledige verbranding en risico op CO! Contacteer een vakman.
Controleer of er aan het toestel sporen van roest of roet zijn.
Maak dagelijks de aslade leeg bij kolenkachels en gaskachels.
Gebruik een barbecue of terrasverwarming enkel in open lucht.

situaties Frank Toussain 005-300.jpg
Laat de auto niet draaien in een gesloten garage.
Plaatsen van een CO-detector?
Er bestaat geen wettelijke verplichting voor het plaatsen van een CO-detector in stookplaatsen of meterlokalen. De kans bestaat dat zo’n detector een vals gevoel van veiligheid geeft! Je bent geneigd om de belangrijke, actieve veiligheidsmaatregelen te verwaarlozen (een degelijke installatie, een goede ventilatie en regelmatig onderhoud). Om een goede werking van de detector te garanderen, is bovendien regelmatig onderhoud van batterij en sensor vereist.

Meldpunten

Bij vermoeden van CO-gevaar neem je contact op met:
- de brandweer (100) of de gemeente
- het antigifcentrum 070-245.245
- algemeen meldnummer van de overheid 1700
meer info: www.koolstofmonoxide.be

Wil jouw vereniging, organisatie of instelling een sessie ongevallenpreventie organiseren? Neem dan contact op met de Rode Kruisafdeling in je gemeente of met een provinciale zetel. De contactgegevens vind je op rodekruis.be. Je kan ook een mailtje naar ongevallenpreventie@rodekruis.be sturen.

bron: Nubel.be


verschenen op : 06/11/2017 , bijgewerkt op 09/11/2017

1 reacties

koolmonoxyde vergiftiging

door De Koker Johnny, 3 June 2014 om 16:33

Als verwarmingsinstallateur met 50 jaar ervaring, wijs ik er op dat bij het probleem nooit genoeg aandacht wordt besteed aan de toevoer van verse lucht naar verbrandingtoe-stellen, het zij met gas, steenkool of petroleum. Als er niet voldoende aansluiting is met de buitenlucht, krijgen ook de toestellen te weinig zuurstof en ontstaat er een onvolledige verbranding. Niet het toestel is dus defect, er is TE WEINIG VERSE LUCHT, dat is de belangrijkste oorzaak, er wordt te weinig aandacht op gevestigd, ook in de media zoekt men de oorzaak elders !

bekijk alle 1 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub