Hepatitis B is een ernstige ziekte die wordt veroorzaakt door een virus, het HBV, dat via seksuele betrekkingen en via het bloed van de ene mens op de andere kan worden overgedragen. In ons land zijn seksuele relaties een belangrijke oorzaak van hepatitis B-besmetting, die vooral adolescenten en jongvolwassenen treft. • Bloedtransfusies houden in België geen risico in voor besmetting, omdat alle bloeddonoren op hepatitis B worden getest. • Bij uitwisseling van spuiten door druggebruikers is er wel gevaar voor hepatitis B-besmetting, omdat het virus via het geïnfecteerde bloed van de ene naar de andere gebruiker kan overgaan. • Ook zijn er duidelijke aanwijzingen dat de overdracht kan gebeuren via kleine wondjes, schaafwondjes, krabletsels, beten, speeksel, scheergerief of tandenborstels. Deze wijze van transmissie is van groot belang bij jonge kinderen, personen die met dragers onder hetzelfde dak leven, personeel en residenten in instellingen voor mentaal gehandicapten en in gezinnen waar kinderen uit hoog endemische gebieden geadopteerd werden. • Ook medisch personeel in ziekenhuizen en laboratoria loopt een risico op besmetting wanneer zij een open wonde hebben die met geïnfecteerd bloed in aanraking komt. • Verder mogen we het gevaar niet onderschatten van ogenschijnlijk banale ingrepen zoals een tatoeage, gaatjes in de oren, piercings en dergelijke die in weinig hygiënische of ongecontroleerde omstandigheden gebeuren.
Tenslotte is het belangrijk te weten dat de baby van een besmette moeder vanaf de geboorte een bijzondere behandeling nodig heeft om te vermijden dat hij/zij zelf ook besmet wordt.
Hepatitis B zouden we kunnen omschrijven als een ontsteking van de lever. De eerste symptomen duiken meestal pas op zo’n 75 dagen na de besmetting. Daardoor zijn de precieze omstandigheden en oorzaken van de besmetting vaak nog moeilijk te achterhalen. In de meeste gevallen zijn deze eerste tekenen ook nog atypisch - het lijkt meer of men te kampen heeft met een griepaanval - en het gebeurt zelfs dat de besmetting helemaal onopgemerkt verloopt. • Slechts in ongeveer één geval op 3 ontwikkelt de patiënt geelzucht, meteen een sterke aanwijzing dat er iets met de lever aan de hand is. • De eigenlijke ziekteperiode duurt zo’n 2 tot 6 weken, maar in de meeste gevallen voelt de patiënt zich nog een tijd lang erg vermoeid. Niet zo erg allemaal, zult u denken. Maar helaas, er is méér.
• In 1% van de gevallen evolueert de hepatitis op een fulminante manier waardoor de lever niet meer in staat is om zijn talrijke functies op te nemen. Na enkele ‘gewone’ ziektedagen vervalt de patiënt dan in een toestand van verwarring, slaperigheid en soms zelfs coma. In dat geval kan alleen nog een levertransplantatie een fatale afloop van de hepatitis B-besmetting verhinderen.
• Ten tweede is het zo dat veel mensen genezen lijken, maar dat in feite niet zijn. Bij zowat 10% van de slachtoffers wordt de hepatitis B immers chronisch, wat betekent dat zij levenslang drager blijven van het virus. Hierdoor lopen zij een groot risico op de ontwikkeling van een levercirrose of zelfs leverkanker. Bovendien blijven ze besmettelijk voor hun medemensen, en in het bijzonder voor een eventuele seksuele partner wanneer bij betrekkingen geen condoom wordt gebruikt.
In België zouden zo niet minder dan 70.000 mensen chronisch drager zijn van het hepatitis B-virus. Elk jaar zouden er ongeveer 2.000 nieuwe hepatitis B infecties optreden, ondanks de huidige preventiemaatregelen.
• De specifieke besmettingsrisico’s voor het jonge kind, de adolescent en de volwassene zijn niet te verwaarlozen. Onderzoek in België toonde dat bijna 4% van de volwassenen (18-29 jaar) en 2% van de kinderen tussen 5 en 9 jaar ooit hepatitis B had doorgemaakt. Uit dit onderzoek bleek dat de meerderheid van de HBV infecties die tot dragerschap leiden, tijdens de kinderjaren worden opgelopen. • Hepatitis B wordt gerekend tot de seksueel overdraagbare aandoeningen (of ook SOA’s) en is zeer besmettelijk. Dat betekent dat je besmet kan worden wanneer je onbeschermd (zonder condoom) vrijt met iemand die drager is van het hepatitis B virus. Probleem is dat sommige mensen zich niet bewust zijn dat ze het virus in zich dragen, omdat je niet altijd ziek wordt na een contact met het hepatitis B virus. Een reden te meer dus om altijd een condoom te gebruiken wanneer je af en toe van bedpartner wisselt.
In de strijd tegen hepatitis B is preventie het beste wapen. Wanneer men besmet raakt, dan beschikt men immers maar over een beperkt arsenaal aan therapeutische middelen. Vooral omdat het om een virus gaat, en antibiotica dus geen enkel nut hebben.
Preventie is in de eerste plaats een kwestie van gezond verstand: laat tatoeages, gaatjes enz. alleen aanbrengen in perfect hygiënische omstandigheden en gebruik steeds een condoom bij seksuele betrekkingen met een partner die niet uw vaste, onbesmette bedgenoot is. Uitwisseling van spuiten door drugverslaafden moet absoluut worden vermeden.
Maar de meest zekere en doeltreffende bescherming tegen hepatitis B is beslist vaccinatie. Tot op vandaag werden over de hele wereld al meer dan 1 miljard dosissen van het hepatitis B-vaccin toegediend. Maar dat is nog niet voldoende: er zijn immers zo’n 2 miljard mensen besmet, waarvan er ongeveer 350 miljoen chronische hepatitis hebben. Daarom heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) de veralgemeende inenting tegen hepatitis B, op wereldschaal, tot één van haar prioriteiten uitgeroepen.
Het vaccin tegen hepatitis B is heel doeltreffend en wordt uiteraard aanbevolen voor alle mensen die een verhoogd risico lopen op besmetting. We denken dan aan borelingen van een besmette moeder, de leden van het gezin waarvan iemand besmet is, mensen die door hun werk in contact komen met bloed en bloedderivaten, en mensen die voor een min of meer lange periode wensen te verblijven in een land waar de besmettingsgraad hoog is, zoals Rusland, bepaalde landen van het Verre Oosten en het deel van Afrika ten zuiden van de Sahara.
In België wordt het vaccin al sinds 1996 aangeraden voor alle zuigelingen en voor alle kinderen van 11-12 jaar. Sinds kort wordt het voor deze 2 leeftijdsgroepen gratis ter beschikking gesteld via Kind & Gezin, de Schoolgeneeskunde, huisartsen en pediaters. Het doel van een dergelijke veralgemeende vaccinatie is, uiteraard, om de ingeënte personen een doeltreffende bescherming te bieden. Maar ook wil men op die manier op langere termijn de ziekte helemaal uitroeien. Om een volledige en blijvende bescherming te verzekeren, zijn 3 dosissen noodzakelijk.
De vaccinatie van zuigelingen heeft tot doel toekomstige generaties adolescenten te beschermen, met het voordeel dat zuigelingen gemakkelijker kunnen bereikt worden dan adolescenten. Het toevoegen van de hepatitis B vaccinatie aan reeds bestaande zuigelingen-vaccinatieprogramma's laat toe op een eenvoudige manier een hoge vaccinatiegraad te bereiken.
De veralgemeende vaccinatie van zuigelingen zal pas leiden tot een belangrijke daling van het aantal hepatitis B-gevallen als deze kinderen de leeftijd van 11-12 jaar hebben bereikt. Intussen is het nodig om, gedurende een 10-tal jaren, alle jongeren van 11-12 jaar te vaccineren. Dit is de enige strategie die toelaat om de incidentie van besmetting met het virus van hepatitis B snel te doen dalen. Veel personen raken immers besmet rond die leeftijd.
Voor jongeren die ouder zijn dan 12 jaar, dient de vaccinatie geval per geval te worden beoordeeld. Ze is zeker aanbevolen voor jongeren die een verhoogd risico op HVB-infectie vertonen. Het vaccin wordt terugbetaald tot de leeftijd van 13 jaar. Voor oudere personen wordt het in specifieke gevallen terugbetaald na advies van de adviserend geneesheer of via het Fonds voor Beroepsziekten.
Behalve een lichte, plaatselijke reactie van voorbijgaande aard, treden bij een hepatitis B-vaccinatie maar uiterst zelden nevenwerkingen op. Toch circuleren heel wat negatieve geruchten over het hepatis B-vaccin, zoals het verhaal dat deze inenting multiple sclerose (MS) zou veroorzaken. Specialisten terzake hebben nochtans uitdrukkelijk bevestigd dat het vaccin veilig is. Zo hebben de experten van de WGO onlangs nog verklaard dat de beschikbare wetenschappelijke gegevens geen enkel oorzakelijk verband kunnen aantonen tussen de hepatitis B-vaccinatie en ziekten van het centrale zenuwstelsel, zoals Multiple Sclerose.
Ook de Belgische autoriteiten, die de nodige voorzichtigheid aan de dag hebben gelegd en de geruchten rond het vaccin op de voet hebben gevolgd, zijn intussen tot de conclusie gekomen dat het hepatitis B-vaccin volkomen veilig en doeltreffend is.
• meerdere seksuele partners • intraveneuse druggebruikers • mannelijke homoseksuelen • jongeren die seksuele of geregelde familiale contacten heeft met een drager van het Hbs-antigen • jongeren die professioneel in aanraking komen met bloedproducten (gezondheidswerkers) • hemodialyse-patiënten • bewoners van instellingen voor mentaal gehandicapten • jongeren die coagulatiefactoren ontvangen • zij die langer dan 6 maanden verblijven in gebieden met een sterke hep B-besmetting (China, Afrika, Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië, waar 8 tot 20% van de bevolking drager is van het virus en 70 tot 90% van de bevolking ooit in contact geweest is met het HBV).
Van het hepatitisvirus bestaan er naast het B-type nog verschillende types, van A tot en met... F. De drie laatste (D, E en F) komen nauwelijks voor. Het zijn vooral de hepatitisvirussen A, B en C die regelmatig het nieuws halen.
Hepatitis A kan je oplopen door voedsel te eten of water te drinken dat met het hepatitis A virus besmet is. De kans op hepatitis A is daarom het grootst in landen met een gebrekkige hygiëne, derde-wereldlanden bijvoorbeeld, vooral omdat het water daar vaak besmet is, groenten met besmet water gewassen worden, enz. Maar ook bij ons is voedingswaar een zeldzame keer besmet met het hepatitis A virus (vooral rauwe vis en schaaldieren). Het grootste risico loop je hier echter wanneer je uit hetzelfde glas drinkt, uit hetzelfde bord eet, bestek deelt of dezelfde handdoek gebruikt als iemand die hepatitis A heeft. De kans dat je de ziekte in België oploopt, blijft weliswaar zeer klein. Zolang je in de buurt blijft, hoef je dan ook geen voorzorgsmaatregelen te nemen. Die zijn vooral nodig voor reizigers naar ontwikkelingslanden. Wie dergelijke verre reisplannen maakt, moet tijdig bij de dokter langs voor een vaccin tegen hepatitis A. Tijdig, omdat de hepatitis A vaccinatie uit een reeks van drie injecties bestaat, gespreid over zes maanden. Als het niet anders kan, kan men dit vaccinatieschema wel in een kortere tijdspanne afwerken. Het hepatitis A vaccin beschermt je tegen hepatitis A, vermoedelijk voor een periode van minstens tien jaar.
Loop je de ziekte toch op, dan hoef je niet meteen te panikeren. Hepatitis A evolueert bijna steeds naar volledige genezing. Wel moet je rekenen op een weken- tot maandenlange vermoeidheid, waar helaas niets aan te doen is. Verder gaat de ziekte gepaard met koorts, hoofdpijn, misselijkheid, buikpijn en een gebrek aan eetlust. Deze klachten verminderen meestal van zodra de geelzucht verschijnt, die gewoonlijk een paar weken aanhoudt. Toch treedt hepatitis A soms ongemerkt op : in 50 à 80% van de gevallen bij kinderen < 5 jaar, in 20% van de gevallen bij kinderen >= 5 jaar. De ernst stijgt met de leeftijd. Een mogelijke maar zeldzame complicatie is fulminerende hepatitis. Deze vorm van hepatitis A is dodelijk. Op wat versterkende middeltjes na, bestaan geen echte medicijnen tegen hepatitis A.
• Het hepatitis C virus wordt overgebracht via contact met besmet bloed. Dat gebeurt niet alleen via het uitwisselen van besmette naalden, maar ook door gemeenschappelijk gebruik van tandenborstels en scheermesjes. • Hepatitis C is vooral een ziekte van de injecterende druggebruikers. Ook in de gevangenissen zou het virus lelijk huishouden. Bij de rest van de bevolking komt hepatitis C niet zo vaak voor. Gelukkig komt besmetting door bloed of bloedprodukten (bij een bloedtransfusie) in België bijna niet meer voor. Bloedtransfusie en het toedienen van produkten afgeleid van bloed vormden de belangrijkste besmettingsoorzaak vóór juli 1990. Sinds 1 juli 1990 worden alle bloedproducenten in België getest op de aanwezigheid van HCV. Dankzij deze doorgedreven bloedscreening is het risico om nu via besmet bloed hepatitis C te krijgen zo goed als onbestaand. In het buitenland is dit echter nog steeds een reëel gevaar. Hepatitis C wordt veel gezien bij spuitende drugsgebruikers, maar commerciële tatoeages resulteren in liefst twee keer zo veel infecties als intraveneus druggebruik.
• Wie met het hepatitis C virus in contact komt, voelt zich meestal maanden lang moe en lusteloos of ook depressief. Geelzucht is er meestal niet bij. Net zoals bij hepatitis B, kan ook het hepatitis C virus jarenlang in het lichaam blijven sluimeren. Mensen die met het virus blijven rondlopen, lopen eveneens een verhoogd risico op levercirrose en leverkanker. Helaas bestaat er totnogtoe geen doeltreffende behandeling voor hepatitis C. Evenmin is er een vaccin dat tegen de ziekte beschermt.
Naast hepatitis A, B en C, is er ook wel eens sprake van hepatitis D, E en F. Het hepatitis D of deltavirus is een ‘satellietvirus’ van het hepatitis B virus. Alleen wie met HBV is besmet, kan ook HDV krijgen, met het risico op een wat ernstiger en actiever verloop van de infectie. Het hepatitis E virus, dat vooral in tropische gebieden voorkomt, lijkt sterk op het hepatitis A virus. Net als HAV veroorzaakt het acute ontsteking, maar leidt het niet tot chronisch dragerschap. Het E-virus is wel gevaarlijk bij zwangere vrouwen. Het hepatitis F virus is maar één keer gesignaleerd en werd sindsdien door geen enkele onderzoeker meer waargenomen. Het hepatitis G virus tenslotte, blijkt het niet echt op de lever gemunt te hebben en is dus geen zuiver hepatitisvirus, het heeft wel invloed op het verloop van aids.
Een werkelijk overweldigend aanbod van links :laatste wetenschappelijke artikels, algemene info,nieuwsgroepen.Medisch gericht en Engelstalig.Doctor's Guide.
Ik heb me eind 2004 laten inenten voor A en B en heb slechts 2 prikken gehad, omdat ze niet aansloegen heb ik de 3de niet gehaald. Nu...
lees verderreageer
contacteer ons
Verstuur dit artikel naar een kennis
Druk dit artikel af