Tandenknarsen of bruxisme: vervelend en niet onschuldig

Laatst bijgewerkt: April 2017 | 18 reacties

dossier Tandenknarsen of bruxisme is een aandoening die grote schade kan veroorzaken aan je gebit. Wat is tandenknarsen precies, wat zijn de oorzaken en wat kun je er tegen doen?

Iedereen knarst wel eens met de tanden. Het wordt pas een probleem als het niet meer ophoudt en er klachten ontstaan zoals pijnlijke kaakspieren, abnormale slijtage van het gebit, enz.

Wat is tandenknarsen?

tanden-bruxisme-200.jpg
Tandenknarsen of tandenklemmen (bruxisme) is het beste te omschrijven als het met geweld over elkaar heen schuiven of het met kracht op elkaar klemmen van tanden en kiezen. Het geeft een schurend of knarsend geluid. Het doet zich meestal voor tijdens de slaap, sommige mensen hebben er ook overdag last van. Tandenknarsen komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. Volgens schattingen zou dit voorkomen bij 14 tot 20 % van de kinderen en bij 6 tot 20 % van de volwassenen. Na de leeftijd van 50 jaar lijkt het aantal verder te dalen. Vrouwen hebben vaker last van klemmen dan mannen.
Veel mensen realiseren zich niet dat ze dit doen, tot iemand ze vertelt dat ze in hun slaap allerlei knarsende geluiden produceren. Bij anderen ontdekt de tandarts tijdens een controle dat de tanden abnormaal verslijten of dat het tandglazuur gebarsten is.
Wanneer u vermoedt dat u aan tandenknarsen lijdt, is het alleszins aan te raden om uw gebit te laten onderzoeken door de tandarts. Het is evenwel niet altijd eenvoudig om door een onderzoek van het gebit uit te maken of er effectief sprake is van bruxisme.
Meer en meer wordt ook een onderzoek in een slaaplaboratorium aangeraden, waarbij de mondbewegingen worden geregistreerd. Bruxisme blijkt vooral op te treden tijdens de zogenaamde ‘trage slaapfasen’ en niet tijdens de zogenaamde droom- of paradoxale fasen.

Oorzaken

bruxisme-170.jpg
Er bestaat meestal geen specifieke oorzaak voor tandenknarsen en -klemmen. Het heeft alleszins niets te maken met de vorm of een slechte plaatsing van de tanden, want het treedt ook op bij perfect in mekaar passende tanden.
Meer en meer is men ervan overtuigd dat nachtelijk bruxisme een slaapstoornis is waarvan de oorzaak moet gezocht worden in bepaalde hersen- of zenuwprocessen.

Andere factoren die een rol kunnen spelen:
• Erfelijke factoren: 40 tot 60 procent van de gevallen zou erfelijk bepaald zijn.
• Stress en bepaalde persoonlijkheidskenmerken spelen een rol, maar deze lijkt veel kleiner te zijn dan vaak wordt aangenomen. Zo werd ooit gesuggereerd dat tandenknarsers perfectionisten zouden zijn of sneller last zouden hebben van agressief of angstig gedrag. Onderzoek heeft echter niets in die richting kunnen bewijzen.
• Roken: bij rokers wordt knarsen tweemaal vaker geconstateerd.
• Overmatig alcoholgebruik.
• Overmatig koffiegebruik.
• Medicijngebruik (o.m. antidepressiva, zoals Prozac).
• Drugsgebruik (zoals amfetamine en cocaïne).

Gevolgen

Het geluid van de knarsende tanden kan voor uw bedpartner bijna even storend zijn als snurken.
Tandenknarsen en –klemmen, vooral ’s nachts, kan vooral een aantal nadelige gevolgen hebben voor het gebit en de kaken.
• Er kan abnormale slijtage optreden aan de tanden.
• Stukken tandglazuur en/of vullingen kunnen afbreken.
• Bij verzwakte tanden kan de tandkroon of -wortel breken en hevige pijn veroorzaken.
• Tanden kunnen los komen te zitten.
• Bij mensen met tandimplantaten kan het bot rond de schroef vernietigd worden en langzaam verdwijnen of kan de schroef onder invloed van de kracht breken.
• U kunt spierpijn krijgen in de kauwspieren.
• De kauwspieren kunnen dikker worden, waardoor de vorm van het gezicht verandert.

Wat kunnen we eraan doen?

bruxisme-afdekl-150.jpg
Bruxisme kan niet ‘genezen’ worden, maar men kan proberen om het toch enigszins in bedwang te houden.
Tegelijk moet (blijvende) schade aan tanden en kiezen worden voorkomen. Het is belangrijk dat eventuele schade zo snel mogelijk hersteld wordt. Bij een onregelmatige stand van het gebit kan orthodontische behandeling uitkomst bieden.

Ontspanningstechnieken
Leren omgaan met stress, ontspanningsoefeningen, en tips voor het verkrijgen van een betere nachtrust, kunnen in dit verband een bijdrage leveren, eventueel onder begeleiding van een psycholoog.
Mensen met pijnlijke kaakspieren en -gewrichten ondervinden dikwijls baat van bepaalde massage- en bewegingstechnieken. Eventueel kan daarbij een beroep gedaan worden op een kinesist.

Geneesmiddelen
Tot nu toe bestaan er geen geneesmiddelen tegen bruxisme. Geneesmiddelen tegen de ziekte van Parkinson (L-dopa en bromocriptine) zouden misschien kunnen helpen, maar meer onderzoek is nodig.
Over het gebruik van spierverslappende middelen en antidepressiva, lopen de meningen sterk uit elkaar. Sommige antidepressiva, schijnen het knarsen zelfs nog te doen toenemen.

Beschermplaatje
Als iemand zo hard knarst dat tanden en kiezen beschadigd raken, kan hij of zij ‘s nachts een beschermplaatje dragen. Zo’n beschermplaatje of splint wordt op maat gemaakt en bestaat uit een stevige kunststof die perfect past op de tanden, meestal van de bovenkaak. Ze belet dat de tanden elkaar nog kunnen raken.
Een opbeetplaat vormt geen definitieve oplossing. Wanneer men de plaat niet meer draagt, kan het knarsen terug slijtage geven. Wegens sleet moet de opbeetplaat na een aantal jaren vernieuwd worden.
Bij mensen die overdag last hebben van bruxisme, kan ook een beschermplaatje toegepast worden, dat dan de hele dag moet gedragen worden, behalve tijdens het eten.
Er bestaan tegenwoordig ook verstelbare gebitsbeschermers die niet op maat worden gemaakt en die goedkoper zijn dan op maat gemaakte plaatjes. Of ze even effectief en veilig zijn, is niet bekend.

BruxStop
BruxStop is een apparaatje dat ervoor zou zorgen dat de kauwspieren tijdens de slaap niet meer aangespannen worden. Het bestaat uit een pulsapparaat, verbonden met een sensor die aan de gebitselementen van de bovenkaak wordt bevestigd. Indien de spierspanning langer aanhoudt dan 2,5 seconde en een zodanige kracht vertoont dat gebitsschade kan worden verwacht, geeft het apparaat een minimale elektrische puls af. Door deze puls openen de kaken en zouden de kauwspieren ontspannen.
Over de effecten en eventuele nevenwerkingen (bv. slaapverstoring) van BruxStop zijn geen onafhankelijke onderzoeken bekend. Het apparaat kost bovendien ruim 1200 €.


verschenen op : 27/04/2017 , bijgewerkt op 25/04/2017

18 reacties

Tandenknarsen of bruxisme: vervelend en niet onschuldig

door anoniem, 6 July 2017 om 01:35

Bovenstaand artikel zegt dat het niet genezen kan worden Daar zegt mijn gevoel dat dit niet waar is Volgens mij kan dit wel genezen maar nog niet medisch Ik voel dat bv een paar rebirthing sessies je inzicht kunnen geven over dit fenomeen en je helpen

Tandenknarsen of bruxisme: vervelend en niet onschuldig

door Stephan, 4 July 2016 om 11:19

Ik heb meerdere botoxbehandleingen laten doen bij Dr. Frodo in Amsterdam. Geen gebruikelijke methode maar, voor mij heel goed geholpen. Botox werkt als een spierverslapper waardoor de spanning op de kaken minder wordt en je van je klachten af kan komen.

Tandenknarsen of bruxisme: vervelend en niet onschuldig

door anoniem, 18 December 2015 om 22:27

ik ben ook een tandenknarser, heb verleden week voor de 3de keer een barst gebeten in een tand. Zenuw overbelast, kon niks meer verdragen op die tand. Wat kost zo een plaatje op maat gemaakt, ik hoor veel verschillen van prijzen.

bekijk alle 18 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub