|
actueel
(overzichtslijst)
|
|
Onderzoek naar de ziekte van Crohn sinds Dr. Crohn 25 jaar geleden op 99-jarige leeftijd overleed
|
De vooruitgang op het vlak van behandelingen betekent een wereld van verschil voor de patiënten
Op 29 juli 2008 is het 25 jaar geleden dat de ontdekker van de ziekte van Crohn, Dr. Burril Bernard Crohn, op 99-jarige leeftijd stierf. Intensief onderzoek naar de ziekte van Crohn bracht meer inzicht in de ontstaansmechanismen van deze aandoening. Bovendien heeft dit onderzoek geleid tot de ontwikkeling van een nieuwe generatie geneesmiddelen die niet alleen de ziektesymptomen maar ook de ziekte zelf veel beter onder controle kan houden. Voor patiënten betekent dit een wereld van verschil.
|
|
Wie was Burrill Bernard Crohn?
|
|
In 1932 beschrijft Dr. Burill Bernard Crohn samen met zijn collega’s Gordon Oppenheimer en Leo Ginzberg in één van de meest vooraanstaande Amerikaanse medische vakbladen de ziekteverschijnselen van enteritis regionalis. Deze lokale ontsteking van de darm kennen we tegenwoordig als de ziekte van Crohn. Waarom Crohn – die op dat moment nog assistent was – en niet Oppenheimer of van Ginzberg, zijn naam aan de ziekte mocht verlenen, komt door het feit dat de C van Crohn eerst komt in het alfabet.
Crohn werd in Manhattan (Verenigde Staten) geboren. Hij was één van de twaalf kinderen van Duits-Joodse immigranten. Hij studeerde geneeskunde aan de universiteit van New York en werd gastro-enteroloog. Crohn stond bekend als een koppig maar tegelijk ook bescheiden man en een erg goed gastro-enteroloog. Na zijn overlijden – op 99-jarige leeftijd – richtte zijn vrouw een fonds op dat het wetenschappelijk onderzoek naar de ziekte van Crohn ondersteunt.
In België lijden ongeveer 15.000 personen aan de ziekte van Crohn, een ernstige, chronische ontstekingsziekte van de darm. Elk jaar worden er 500 nieuwe gevallen vastgesteld. De meest voorkomende ziektesymptomen zijn diarree, buikkrampen, gewichtsverlies, koorts en vermoeidheid.
|
|
Verschillende factoren spelen een rol
|
In het ontstaan van de ziekte van Crohn spelen verschillende factoren een rol. “Behalve een genetische voorbeschiktheid, zijn dat ook omgevingsfactoren en bacteriën”, legt Prof. Martine De Vos (gastro-enteroloog, UZ Gent) uit. “De voorbije jaren gebeurde heel wat genetisch onderzoek naar de ziekte van Crohn. Hierbij wordt in grote bevolkingsgroepen het volledige genoom onder de loep genomen, op zoek naar kleine afwijkingen die frequenter voorkomen bij patiënten met de ziekte van Crohn dan bij mensen die de ziekte niet hebben.” Op die manier kwamen onderzoekers al meer dan 30 dergelijke afwijkingen op het spoor. Prof. De Vos benadrukt dat het telkens kleine afwijkingen zijn, die bovendien slechts bij een deel van de patiënten voorkomen. “Ze wijzen erop dat er waarschijnlijk een genetische voorbeschiktheid voor de ziekte van Crohn bestaat maar bieden zeker niet dé grote verklaring van de ziekte.” Er zal met andere woorden meer nodig zijn dan zo’n kleine afwijking in het genetisch materiaal om de ziekte te onwikkelen. Vandaar dat er ook onderzoek gebeurt naar de rol van omgevingsfactoren en bacteriën.
|
|
Stoppen met roken: een must !
|
Op het vlak van de omgevingsfactoren reikt de huidige kennis nog niet erg ver. Prof. De Vos: “Wel weten we dat roken een uiterst belangrijke factor is. Alles gaat slechter bij patiënten die roken: het ziekteverloop, het antwoord op medicatie, er is meer behoefte aan chirurgie, patiënten hebben sneller ziekteherval na een operatie… Het is dus absoluut noodzakelijk dat patiënten met de ziekte van Crohn stoppen met roken.”
Prof. De Vos wijst er nog op dat de ziekte van Crohn meer voorkomt in ontwikkelde landen. “Hoe meer hygiëne, hoe meer ziekte van Crohn er wordt vastgesteld. Er lijkt dus duidelijk een verband te bestaan. We houden rekening met de mogelijkheid dat minder hygiëne leidt tot een beter ontwikkeld afweersysteem op kinderleeftijd en tot minder auto-immuunziekten zoals de ziekte van Crohn.”
|
|
Ongepaste reactie op darmflora
|
Onderzoekers gaan ook na of bacteriën in de darm een invloed hebben op de ontwikkeling van de ziekte van Crohn. “Met wat we nu weten, lijkt het onwaarschijnlijk dat slechts één bacterie een rol speelt in de ontwikkeling van de ziekte. Vooral de samenstelling van de bacteriële darmflora zou doorslaggevend zijn, alsook de reactie van de darm op de darmflora”, zegt Prof. De Vos. De darmflora van een volwassene bestaat uit meer dan 1.000 verschillende soorten bacteriën. “De aangeboren immuniteit, die ervoor zorgt dat we probleemloos kunnen omgaan met onze darmflora, is bij patiënten met de ziekte van Crohn verstoord.”
Het samenspel van genetische voorbeschiktheid, omgevingsfactoren en bacteriën zou dit ziektemechanisme in gang zetten. Hoewel nog lang niet alle details achterhaald zijn, heeft het onderzoek toch al heel wat stukjes van de puzzel samengebracht. Dat onderzoek heeft bovendien ook aangrijpingspunten voor de behandeling aan het licht gebracht, een belangrijke stap in de zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen. “Tot slot hopen we - maar op dat vlak staan we helemaal nog niet ver - hieruit ook te leren welke patient welk soort medicatie moet krijgen.”
|
|
Biologicals: een belangrijke aanwinst
|
Medicatie die de ziekte van Crohn geneest, is nog niet beschikbaar. “Op dit moment beschikken we over de klassieke 5 ASA. Ze vormen vooral de basisbehandeling bij colitis ulcerosa – die andere chronische ontstekingsziekte van de darm – en in veel mindere mate bij de ziekte van Crohn”, zegt Prof. De Vos. Een tweede groep vormen de corticosteroïden. “Ze blijven de eerste aanvalsbehandeling maar worden nooit meer als chronische behandeling gegeven.” Als derde groep verwijst Prof. De Vos naar de immunosuppressiva, de middelen die het afweersysteem onderdrukken. Deze middelen worden wel als onderhoudsbehandeling gebruikt.
En dan is er nog de nieuwste generatie, de biologicals, met de TNF alfa-blokkers op de voorgrond. “Op dit ogenblik zijn ze de meest doeltreffende behandeling en zijn we geneigd om deze middelen vroeger en vroeger in het ziekteproces in te zetten.” Op dit moment zijn er twee TNF alfa-blokkers beschikbaar voor patiënten die niet of niet meer reageren op de klassieke behandelingen. Verschillende andere biologicals zijn nog in de onderzoeksfase.
|
|
Van symptoomcontrole naar ziektecontrole
|
Het ultieme streefdoel blijft natuurlijk genezing. “Dat is momenteel nog niet mogelijk. Wel evolueren onze verwachtingen. Aanvankelijk waren we al tevreden als de patiënt minder klachten had. Met de moderne medicatie streven we naar volledig herstel van de letsels in de darmwand. Hoe beter we dit kunnen bereiken, hoe groter de kans dat de ziekte echt onderdrukt is. Dat is een typische evolutie van het streefdoel van de behandeling, van symptoomcontrole naar ziektecontrole.” Prof. De Vos benadrukt nog dat de biologicals een heel nieuwe periode hebben ingeluid voor de patiënten, met duidelijk minder klachten, minder hospitalisatie en meer levenskwaliteit.
Al een hele stap voorwaarts dus. Maar wetenschappers blijven verder zoeken naar steeds betere behandelingen, in de hoop de ziekte uiteindelijk te kunnen genezen. “We willen patiënten daarom blijven motiveren om deel te nemen aan klinische studies. Want zonder hen komen we spijtig genoeg niet veel verder.”
|
|
De mijlpalen in de behandeling van de ziekte van Crohn
|
Toen Burrill Bernard Crohn de aandoening voor het eerst beschreef in 1932, was nog weinig medicatie voorhanden. Dr. Crohn verwees een aantal van zijn patiënten met ernstige klachten naar de chirurg.
1. Een belangrijke vooruitgang betekende de introductie van sulfasalazine of salazopyrine, het eerste 5 ASA product, en de eerste echte medicamenteuze behandeling van chronische darmontsteking.
2. Een andere mijlpaal was de ontdekking van cortisone, die in 1950 met de Nobelprijs voor Geneeskunde werd bekroond. Twee Amerikaanse onderzoekers, Philip Hench en Edward Kendall speelden hier een belangrijke rol. Al snel kreeg cortisone een plaats in de behandeling van verschillende ontstekingsziekten waaronder ook de ontstekingsziekten van de darm.
3. Begin jaren ’80 werden de nieuwe 5 ASA preparaten ingezet als behandeling van de ziekte van Crohn. Opnieuw een hele stap vooruit.
4. Immunosuppressiva, of producten die de natuurlijke afweer onderdrukken, vinden eveneens een plaats in de behandeling van de ziekte van Crohn
5. Nadien bleef het een tijdje stil en moesten Crohnpatiënten wachten tot eind jaren '90 op een nieuwe mijlpaal, met name de komst van de TNF alfa-blokkers.
|
Voor meer informatie over de ziekte van Crohn, surf naar www.controleercrohn.be
|
méér gezondheidsnieuws (overzichtslijst)
|
 Verstuur dit artikel naar een kennis
 Druk dit artikel af
auteur/bron :
ABBOTT SA/NV BE-08GENL13182 02JUL08
verschenen op : 30-07-2008 |
|
TERUG |
HOME |
contacteer ons
|
contacteer ons
