Zin en onzin van glucosamine en chondroitine bij artrose

Laatst bijgewerkt: September 2015 | 44 reacties

dossier Tegenwoordig wordt in de media, op websites allerhande en in apotheken veel reclame gemaakt voor de voedingssupplementen glucosamine en chondroitine als een middel om te vermageren en bij pijnlijke gewrichten (reuma, knieartrose...). Uit onderzoek blijkt dat deze preparaten geen of weinig nut hebben om gewicht te verliezen, maar dat ze mogelijk wel enig effect kunnen hebben bij artrose, vooral dan artrose van de knie.

Wat is glucosamine?

glucosamine_170_01.jpg
Glucosamine is een natuurlijk aminosuiker dat in hoge concentraties voorkomt in de structuren van onze gewrichten. Het menselijk lichaam produceert glucosamine-6-fosfaat en gebruikt dit voor de opbouw van het kraakbeen. Het stimuleert de vorming en herstel van gewrichtskraakbeen.
Het kraakbeen bestaat grotendeels uit een soort gel van water, collageen, eiwitten en lange ketens van aan elkaar gekoppelde suikermoleculen, de zogenaamde glycosamineglycanen (GAG's) en de proteoglycanen.
Omdat glucosamine een bouwsteen of precursor is van die GAG’s, wordt veronderstelt dat toediening van glucosamine helpt bij het herstel van kraakbeen en de behandeling van gewrichtsslijtage (artrose).
De glucosamine die als voedingssupplement wordt gebruikt is bereid uit de karkassen van schaaldieren en aan de hand van een genetisch gemanipuleerde schimmel, Aspergilus niger.

Wat is chondroitine?

Chondroitine is een polysaccharide die van nature voorkomt in verschillende typen bindweefsel, zoals kraakbeen, bot, huid, pezen, en ligamenten. De proteoglycanen in het kraakbeen bestaan voor een groot deel uit chondroïtinesulfaat. Het speelt ook een rol bij het binden van de GAG's aan collageenvezels. De stevigheid van het kraakbeen wordt daar mede door bepaald.
Toediening van extra chondroitine zou de aanmaak van proteoglycaan in het kraakbeen stimuleren en de afbraak van het kraakbeen remmen.
Chondroitine wordt vooral uit kraakbeen van runderen en kalveren verkregen.

Behandeling van artrose

Alhoewel de resultaten van wetenschappelijk onderzoek niet eenduidig zijn en elkaar soms tegenspreken, wordt meer en meer aanvaard dat glucosaminezouten en in het bijzonder glucosaminesulfaat (GS) zinvol kunnen zijn bij de behandeling van osteoartrose: vooral pijnstilling en in mindere mate een verbeterde functie van het gewricht en minder stijfheid. Er is geen bewijs dat het de ziekte kan stoppen of kraakbeen kan genezen. Het is momenteel niet duidelijk of het positieve effect toe te schrijven is aan de glucosamine of aan de werking van sulfaat.
Glusosaminesulfaat blijkt vooral effectief bij artrose van de knie, minder of helemaal niet bij andere gewrichten (hand, heup, wervelkolom). De resultaten zijn het meest uitgesproken bij de minst ernstige vormen van artrose (graad 1 en 2).

Wat chondroitine betreft, wijzen recente onderzoeksresultaten in het beste geval op een licht effect bij matige artrose van de knie (vooral minder pijn). Dat chondroitine het kraakbeenverlies zou vertragen, kon tot nu toe niet aangetoond worden.

De bewering dat combinatie van glucosamine met chondroitine meer effect heeft dan monotherapie met één van de afzonderlijke preparaten, is niet wetenschappelijk aangetoond. Uit een recente studie in 2006 in the New England Journal of Medicine blijkt dat glucosaminehydrochloride (500 mg 3x per Dag) in combinatie chondritoinesulfaat (400 mg 3x per dag) wel de pijn wat verminderde in een grote groep van meer dan 1500 patienten, maar dat het pijnstillend effect niet significant beter was dan placebo, en dat een pijnstiller (celecoxib) een beter pijnstillend effect had. Bij patienten met meer pijn en een ernstigere aandoening bleken de supplementen wel meer pijn te kunnen verminderen in vergelijking met placebo.

Hoe dan ook blijven niet-medicamenteuze behandelingen (bewegen, oefentherapie) en paracetamol de eerste keus in de behandeling van artrose.

zie ook artikel : Glucosamine heeft geen effect bij heupartrose

Behandeling van artritis

Over het effect van glucosamine en/of chondroitine bij reumatische artritis bestaan zeer tegenstrijdige onderzoeksresultaten. Op basis van het huidige onderzoek is het onmogelijk om een van beide produkten aan te bevelen bij artritis.

Behandeling van zwaarlijvigheid

Door hun vorm en hun hoge zuurtegraad hebben de glucosamine-preparaten (met name N-acetyl glucosamine) een vetabsorberend vermogen. In dierstudies werd aangetoond dat ze de opname van vetten afremmen en de cholesterolconcentraties in het bloed kunnen afremmen.
Volgens een recent rapport van de Hoge Gezondheidsraad blijkt uit onderzoek dat deze preparaten ook bij mensen een gunstig effect hebben op gewichtsverlies, een daling van totaal cholesterol en van de bloeddruk. Maar deze effecten worden pas vastgesteld bij zeer hoge vetinnames (ongeveer 125 g/dag). Daarom is hun eventuele rol als vermageringsmiddel in de praktijk zeer beperkt.

Chronische veneuze insufficiëntie
Glucosamine wordt soms ook aanbevolen voor de behandeling van chronische veneuze insufficiëntie of diepe spataderen. Dit is een veel voorkomende, langzaam progressieve aandoening van de bloedvaten in de onderste extremiteit. Het gaat gepaard met huidveranderingen, spataderen, oedeem, pijn en soms open wonden.
Er bestaat geen enkel bewijs dat glucosamine hierbij enig effect heeft.

Ziekte van Crohn
Er bestaat enige wetenschappelijke evidentie dat N-acetyl glucosamine mogelijk een positief effect heeft bij inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn en colitis ulcerosa). Verder onderzoek is evenwel nodig voor een aanbeveling mogelijk is.

Andere aandoeningen
Soms wordt glucosamine ook aanbevolen voor migraine, nierstenen, diverse huidziekten, rugklachten, fibromyalgia, gewrichtspijnen bij sport, enz., zelfs tegen Aids en kanker. Voor al deze beweringen bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs.

Welk produkt kiezen?

glucosamine--150.jpg
Omdat glucosamine en chondroitine in België niet als geneesmiddel zijn geregistreerd (in Nederland zijn enkel merken glucosamine geregistreerd als geneesmiddel tegen artrose van de knie), bestaat er geen controle op de preciese samenstelling van de preparaten die in de handel (zelfs in apotheken) worden aangeboden.

Glucosamine is verkrijgbaar in drie vormen:
• glucosaminesulfaat
• glucosaminehydrochloride
• n-acetyl glucosamine
Hiervan is glucosaminesulfaat de enige vorm waarvan enig effect is aangetoond.

Let bij de aanschaf van het glucosamine-preparaat vooral op de aanwezige hoeveelheid glucosamine(sulfaat). De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 1.500 mg (of 2.000 mg als het gaat om glucosaminesulfaat, omdat dit slechts 75% glucosaminesulfaat bevat).
Glucosamine in de meest zuivere vorm werkt het best. Preparaten waaraan stoffen (zoals mangaan, boswellia-extract, selenium, vitamine B, C of omega-3-vetzuren) zijn toegevoegd, maken het middel alleen duurder, niet beter.
Er bestaan geen aanwijzingen dat glucosamine in de vorm van een inspuiting beter werkt dan in tabletvorm.

Chondroitine wordt nauwelijks als enkelvoudig preparaat in de handel gebracht, maar is bijna altijd gecombineerd met glucosamine. Voor chondroitine wordt meestal een dosis van 1200 mg per dag aanbevolen. Het is niet aangetoond dat de combinatie glucosaminesulfaat met chondroitine meer effect heeft dan glucosaminesulfaat alleen.

zie ook artikel : Glucosamine niet effectief bij chronische lagerugpijn

Wanneer niet gebruiken?

Glucosamine en chondroitine zijn zeer veilig bij de aanbevolen dosis. De enige nevenwerking die soms wordt vastgesteld zijn maag-darmklachten (zoals maagbrand, diarree).
Treedt er na twee tot drie maanden geen verbetering op, dan kan het zijn dat glucosamine bij u niet werkt, en stopt u er beter mee.

Het gebruik van glucosamine wordt afgeraden:
• voor mensen met een allergie voor schaaldieren vermits de glucosamine kan bereid zijn uit schaaldieren. Er zijn ook vegetarische glucosaminetabletten op de markt die uit een schimmel worden bereid. Over hun effect bij artrose van de knie bestaat echter geen bewijs.
• Tijdens zwangerschap en borstvoeding
• Voor kinderen beneden 18 jaar
• Voor diabetici: glucosamine zou een invloed kunnen hebben op het bloedsuikergehalte en vermindert mogelijk de werking van insuline
• Voor mensen met bloedstollingsproblemen of die een anti-bloedstollingsmiddel nemen.
• bij een verminderde nierfunctie en een kaliumbeperkt dieet
• wanneer u antibiotica moet nemen: Glucosamine kan de werking van enkele antibiotica, zoals penicilline, negatief beïnvloeden

bron: Hoge Gezondheidsraad, Advies betreffende glucosamines, 8 augustus 2007,Natural Standard Research Collaboration (www.naturalstandard.com).www.minerva-ebm.be, Natural Standard Research Collaboration (www.naturalstandard.com).
verschenen op : 09/01/2008 , bijgewerkt op 23/09/2015

44 reacties

Zin en onzin van glucosamine en chondroitine bij artrose

door anoniem, 27 October 2017 om 11:10

Glucosamine helpt kraakbeen in goede vorm te houden. Beter glucosaminehydrocloride (plantaardig) dan glucosaminesulfaat (dierlijk). Lage dosis kan bijwerkingen vermijden. Over gelezen in www.borgerhoff-lamberigts.be/boeken/p/detail/bewegen-zonder-pijn.

Zin en onzin van glucosamine en chondroitine bij artrose

door Albers John, 25 October 2016 om 10:11

1993 vaststelling artrose rechter heup (vervanging daarvan 1999/2000) 1996 In Canada boodschap van algemeen nut Glucosamine kan helpen bij artrose, september beginnen innemen drie weken later was de pijn weg. Nu geen nieuwe heup, maar wel 1500mg/dag

bekijk alle 44 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub