Wat moet u doen na een bijtwond?

Laatst bijgewerkt: July 2017
123-dier-hondenbeet-bijten-06-17.jpg

tips

Elke beet van een dier maar ook van een mens, waarbij de huid beschadigd is, is potentieel gevaarlijk. Er kunnen bijvoorbeeld pezen of zenuwen geraakt zijn. Of de wond kan besmet zijn met bacteriën of virussen (zoals tetanus, hepatitis B, hondsdolheid...). Of ze kan, indien niet goed verzorgd, blijvende littekens veroorzaken. 
Raadpleeg daarom altijd zo snel mogelijk een arts, ook al ziet de wond er onschuldig uit 

1. Wat kunt u zelf doen?


• Spoel de bijtwond goed uit met lauwwarm water uit de kraan of douche. 1 of 2 minuten spoelen is voldoende. Dit voorkomt infectie van de wond. 
Langer spoelen of baden is niet goed. De huid wordt dan namelijk zacht en geneest minder goed.

• Gebruik geen zeep of ontsmettingsmiddel. Deze middelen werken niet beter dan spoelen met water om infectie van de wond te voorkomen. Als er geen water bij de hand is, mag u wel een niet-kleurend, waterig ontsmettingsmiddel (bijv. iso-betadine) gebruiken.

• Is er kans op infectie met hondsdolheid (rabiës)? Dan moet u de wond 15 minuten spoelen en daarna wél ontsmetten: met 70% alcohol en direct contact opnemen met een arts.

• Blijft de wond bloeden? Druk dan een steriel verband (of anders een schoon verband of schone doek) tegen de wond om de bloeding te stoppen. Hou het bloedende lichaamsdeel omhoog.

• Dek een open wond na het spoelen tijdelijk af met een schoon verband of een schone doek. 

• Neem daarna contact op met uw huisarts. 

• Bent u gebeten door een giftig dier, zoals een slang? Doe dan zelf beter niks aan de wond maar bel direct de (huis)arts of het antigifcentrum (070/245 245). Dat is 7 dagen per week 24u op 24u bereikbaar. U kunt ook het noodnummer 112 bellen. 

2. Behandeling binnen 8 uur

Het is zeer belangrijk om een bijtwond zo snel mogelijk, liefst binnen de 8 uren, te (laten) behandelen. Blijf er dus niet mee lopen. Een wond ouder dan 24 uur mag niet meer gehecht worden. De kans op infectie is dan te groot.

Wond schoonmaken
• De wond moet zo goed mogelijk schoongemaakt worden door overvloedig spoelen met water of fysiologisch water (liefst met overdruk vanuit een spuit).
• Afgestorven weefsel en loshangende stukjes huid zal de arts onder lokale verdoving verwijderen (debrideren) om de kans op infecties te verminderen. 
• Bij diepere wonden wordt een zalfgaas aangebracht. 

Sluiten van de wond
Is de wond recent en zijn er geen tekenen van infectie, dan wordt ze indien mogelijk onmiddellijk gehecht. Oude en geïnfecteerde wonden worden opengelaten en met een steriel verband afgedekt. 

• Om wondinfecties te voorkomen, worden wonden aan de ledematen niet onmiddellijk gesloten of dichtgenaaid. 

• Recente niet-geïnfecteerde wonden in het gezicht kunnen om esthetische redenen wel direct worden genaaid.

• Oudere wonden (meer dan 8 uur op de ledematen, meer dan 12 uur in het gezicht) worden nooit gesloten. De kans is groot dat er dan bacteriën in de wond zitten.

• Bij een herevaluatie na 48 tot 72 uur kunnen de wonden eventueel nog gesloten worden indien er geen tekenen van wondinfectie zijn. 
• Bij een wonde aan de hand of arm, wordt meestal aangeraden om een draagdoek (mitella) te dragen om de arm rust te geven en omhoog te houden en druk op de wonde te verminderen. Indien nodig kan ook een spalk aangelegd worden om de hand te immobiliseren.
• Bij een wonde aan het been, wordt om dezelfde reden aangeraden om het been omhoog te houden.
• Indien de wonde na een paar dagen meer en meer pijn doet, rood wordt of begint te gloeien, of indien u koorts maakt, moet u opnieuw uw arts raadplegen omdat dit kan wijzen op een laattijdige infectie. 

3. Opname in het ziekenhuis

In sommige gevallen is een ziekenhuisopname nodig:
• Bij tekenen van een ernstige wondinfectie (koorts, spierpijn, braken...).
• Bij beschadiging van een pees, gewricht, zenuw of bot.
• Bij ernstige wonden ter hoogte van het gelaat of aan de handen, waarvoor reconstructieve chirurgie nodig is.

5. Antibiotica

In sommige gevallen is het ook aangewezen om preventief of curatief antibiotica te nemen om een wondinfectie te voorkomen of te behandelen. 
Bij bijtwonden met tekenen van wondinfectie zijn antibiotica in ieder geval aangewezen. 

Controleer in de eerste dagen dagelijks of er tekenen van een infectie zijn. Tekenen hiervan zijn onder meer:
• roodheid, zwelling, lokale warmte en pijn; 
• het wondvocht wordt troebel wit-geel;
• koorts, spierpijn en een griepachtig gevoel.
Geïnfecteerde wonden moeten dagelijks door de arts worden nagezien.

Preventieve toediening van antibiotica (als er nog geen tekenen van een wondinfectie zijn) wordt onder meer aangeraden: 

• bij een diepe prikbijtwond die moeilijk volledig kan gereinigd en ontsmet worden;
• bij verwondingen in het gezicht, aan handen of voeten; 
• wonden die ouder zijn dan 8 uur; 
• bij mensen met een verhoogd risico op een infectie, zoals: 
- ouder dan 50 jaar;
- diabetespatiënten;
- mensen met een kunsthartklep of ernstige klepaandoening;
- mensen met een kunstgewricht;
- mensen zonder milt (asplenie);
- patiënten met een verminderde weerstand (door een ziekte, mensen die immuunonderdrukkende geneesmiddelen nemen); 
- mensen met een slechte bloeddoorstroming (vasculaire insufficiëntie);
- mensen met een leveraandoening (door alcohol).

5. Vaccinatie tegen tetanus

Bij elke bijtwond van een dier is er kans op een infectie met tetanus. De meeste mensen in België zijn ingeënt tegen tetanus.
• Indien uw laatste tetanusvaccinatie langer dan 10 jaar is geleden, zal uw arts u zo snel mogelijk opnieuw inenten. Het is het beste als u deze prik zo snel mogelijk krijgt, maar in ieder geval binnen 3 weken na de bijtwond.

zie ook artikel : Moet u na een verwonding ingeënt worden tegen tetanus?

6. Hondsdolheid of rabiës

Rabiës komt in ons land niet meer voor. Maar indien u in het buitenland door een hond, een vleermuis of een ander dier wordt gebeten, en er een vermoeden bestaat dat het dier mogelijk rabiës heeft, moet u zo snel mogelijk en zeker binnen de 24 uren een arts raadplegen. Er zal dan eventueel een preventieve behandeling opgestart worden: vaccinatie en toediening van specifieke immunoglobulinen tegen rabiës. 
Ook als u voor een reis bent ingeënt tegen rabiës, moet u zo snel mogelijk een arts raadplegen omdat dan bijkomende injecties nodig zijn.

zie ook artikel : Rabiës of hondsdolheid

zie ook artikel : Hondenbeten: altijd een arts raadplegen

Bronnen
http://www.bcfi.be/nl/articles/query?number=F30N07B
http://www.rodekruis.nl/eerste-hulp/wat-te-doen-bij/hondenbeet
www.thuisarts.nl/bijtwond/ik-heb-bijtwond
https://www.nhg.org/sites/default/files/content/nhg_org/uploads/nhg-behandelrichtlijn_traumatische_wonden_en_bijtwonden_webversie_2017.pdf


verschenen op : 10/07/2017 , bijgewerkt op 10/07/2017

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub