Wat je moet weten over wespen-, bijen en hommelsteken

Laatst bijgewerkt: oktober 2015 | 22 reacties
In dit artikel
Wat je moet weten over wespen-, bijen en hommelsteken

dossier Insectensteken: iedereen heeft er wel eens mee te maken gehad. Gelukkig zijn de gevolgen van een steek meestal vrij onschuldig, zoals jeuk en pijnlijke zwelling, maar in bepaalde gevallen kunnen deze steken gevaarlijk zijn.

Wie heeft het gedaan?

Hommels, bijen, wespen en mieren zijn insecten en behoren tot de orde van de vliesvleugeligen (Hymenoptera). Bij wespen, hommels en bijen zijn het enkel de vrouwtjes die kunnen steken, aangezien hun angel een omgevormde legboor is. Muggen en steekvliegen behoren tot de orde van de tweevleugeligen (Diptera). Een aantal vertegenwoordigers van deze orde heeft bijtende of stekende monddelen, waarmee wij als mens onaangenaam in contact kunnen komen.
Ook hier zijn het enkel de vrouwtjes die steken. Spinnen zijn geen insecten, ze behoren tot de orde van de Araneae. Giftige spinnen komen in België normaal gezien niet voor, maar een aantal van onze inlandse soorten kan voor vervelende beten zorgen.

wesp.jpg

Wesp

Wespen
Als ze zich bedreigd voelen kunnen wespen pijnlijke steken veroorzaken. In tegenstelling tot bijen hebben wespen een angel zonder weerhaken en kan één enkele wesp tot 10 keer steken . Bij een dergelijke steek spuit een wesp kleine hoeveelheden gif in bij zijn slachtoffer. Dit gif bevat lokstoffen waardoor andere wespen, die eventueel in de buurt zijn, aangetrokken kunnen worden.

bij-2.jpg

Bij

Bijen en hommels
Honingbijen zijn niet agressief, maar zullen steken als ze zich bedreigd voelen. Dit betekent meteen ook het einde van hun leven . Aangezien de angel van een bij met weerhaakjes bezet is, blijft deze steken in de huid van het slachtoffer. Als de bij zich probeert los te trekken scheurt hij de angel met de gifblaas los van zijn achterlijf. Die blijft dan achter in de huid. Aangezien de gifblaas tot een minuut na de steek kan blijven doorgaan met het pompen van gif, moet men de angel zo snel mogelijk verwijderen.

In België en Nederland komen ook een twintigtal hommelsoorten voor. Deze insecten zijn gemakkelijk te herkennen aan hun robuuste vorm en hun harige vacht. Net als bij bijen en wespen bestaat hun kleur vaak uit een combinatie van geel en zwart. Hommels hebben een gladde angel, en kunnen dus verschillende keren steken zonder daaraan te sterven. Toch zijn ze niet agressief. Ze steken uiterst zelden.

Muggen, steekvliegen en dazen
Waar je ook bent, deze insecten vind je overal.
In de tropen brengen ze vaak gevaarlijke ziektes over, zoals slaapziekte en malaria. De soorten die bij ons voorkomen, zorgen alleen maar voor slapeloze nachten en jeuk.

zie ook artikel : Malaria (moeraskoorts, paludisme)

waterspin.jpg

Waterspin

Spinnen
In België komen er ongeveer 700 verschillende soorten spinnen voor. Veel mensen hebben een bijna panische schrik van deze diertjes. Dat is eigenlijk nergens voor nodig.
Van onze inheemse spinnensoorten is er geen enkele giftig . Over de hele wereld zijn er maar een tiental spinnen die het waard zijn om als gevaarlijk bestempeld te worden en die soorten komen bij ons normaal gezien niet voor. Er zijn wel een aantal spinnensoorten die vervelend kunnen bijten. Vooral de waterspin (Argyrometa aquatica) heeft een kwalijke reputatie.

Mieren
Mieren zijn over het algemeen niet agressief.
In het nauw gedreven kunnen zij bijten met hun scherpe kaken. Vervolgens spuiten zij met het achterlijf een druppel mierenzuur
in het wondje. Dit kan een stekend gevoel en een rode plek veroorzaken.

Wat doe je best bij een steek?

Wespen, bijen, hommels
Een steek van een wesp, bij of hommel is altijd erg onaangenaam. Bij zo`n steek wordt een stof in de huid gespoten en dit veroorzaakt bij de mens direct na de beet een rode, jeukende zwelling op de plaats van de steek. Alle mensen reageren verschillend op zo’n steek: bij sommigen zwelt de huid geweldig op, bij anderen zie je nauwelijks iets. Vaak gaat deze irritatie snel over. Anders is het wanneer een wesp of bij in de neus, mond, tong of hals heeft gestoken: dan kan de reactie heftiger zijn en kan een zwelling het ademhalen bemoeilijken.
Een klein deel van de bevolking reageert uitzonderlijk heftig op een bijen- of wespensteek.
Zo'n heftige reactie duidt meestal op een allergie voor bijen- en wespengif. Een dergelijke reactie kan pas ontstaan als de persoon al eens eerder in aanraking is geweest met het gif.
Mogelijke symptomen zijn ondermeer rode vlekken over het gehele lichaam die gepaard gaan met hevige jeuk. Daarnaast kunnen onder andere de ogen en lippen opzwellen. Indien er zwellingen in het halsgebied optreden, kan de patiënt moeilijk spreken en slikken en kan de ademhaling worden belemmerd. Ook kan de ademhaling problemen geven ten gevolge van een vernauwing van de luchtwegen in de longen zoals bij astma het geval is. Dit uit zich in kortademigheid, piepen en een drukkend gevoel op de borst. In het ergste geval kan de bloeddruk sterk dalen en kunnen er hartritmestoornissen ontstaan, soms gevolgd door bewustzijnsverlies. Meestal treden deze reacties binnen een kwartier na een steek op. Een dergelijke sterke reactie wordt een anafylactische shock genoemd.

zie ook artikel : Anafylaxie (hevige allergische reactie-Anafylactische shock)

• Wat doen?
Na een bijensteek moet men de angel zo snel mogelijk verwijderen. Dit kan men bijvoorbeeld door ze er met de nagel uit te wippen.
Nooit de angel vastnemen tussen duim en wijsvinger, zo knijp je de gifblaas leeg en maak je het alleen maar erger.
Als iemand gestoken wordt in de mond of in de keel, is het aan te raden om ijs te eten of een koude drank te drinken om de zwelling te verminderen. In dit geval moet men altijd zo snel mogelijk naar het ziekenhuis.
Hetzelfde geldt voor personen die een hevige allergische reactie vertonen.
Mensen die weten dat ze zwaar allergisch zijn voor bijen- en wespensteken kunnen hun huisarts om raad vragen hoe ze moeten reageren bij een steek.

zie ook artikel : Insectenbeten: vervelend en soms gevaarlijk

Muggen, steekvliegen of dazen
De gevolgen van een dergelijke steek blijven bijna altijd beperkt tot een hinderlijke zwelling van de huid, gepaard met sterke jeuk. De grootte van deze reactie verschilt van mens tot mens. Na herhaalde beten of steken van eenzelfde insectensoort kunnen er plaatselijk allergische reacties optreden, dit gebeurt vaak bij muggenbeten.
Muggen zijn vooral actief tijdens de schemering.
Draag 's avonds kleren die het lichaam zoveel mogelijk bedekken, zo kan men steken vermijden. Eventueel kan men ook gebruik maken van repellents. Producten op basis van DEET zijn zeer effectief, maar om ze op de juiste manier te gebruiken moet men altijd eerst de bijsluiter lezen.

• Wat doen?
Afblijven is de boodschap. Krabben kan de jeuk enkel erger maken. Bij te hevige jeuk kan men gebruik maken van een jeukwerende zalf. Let erop dat kinderen de huid op de plaats van de steek niet openkrabben, want zulke wondjes kunnen gemakkelijk ontstoken raken.

Spinnen en mieren
Spinnenbeten en mierenbeten komen weinig voor. De gevolgen van een beet blijven beperkt tot een hinderlijke zwelling en jeuk of een branderig gevoel.

• Wat doen?
Blijf rustig. Deze diertjes verdienen hun kwalijke reputatie niet. Als je ze met rust laat zal er niets gebeuren.
Wat doe je best bij een beet Ook hier is afblijven de boodschap. Eventuele wondjes moet men ontsmetten.

Deze folder kan besteld worden bij: Jos Versaen, tel. 02-553 35 54 of via e-mail: jos.versaen@wvc.vlaanderen.be

bron: www.wvc.vlaanderen.be
verschenen op : 25/06/2014 , bijgewerkt op 29/10/2015

22 reacties

kud mens

door anoniem, 20 april 2015 om 17:42

ij bent KUD EN STUPID

Wespen-, bijen en hommelsteken

door anoniem, 6 juni 2014 om 15:21

ik heb altijd gehoord dat je dergelijke pijnlijke wespen-bijensteken best kunt kalmeren met azijn? Klopt dat dan niet?

bekijk alle 22 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub