Malaria is een infectieziekte verwekt door een parasiet (Plasmodium genaamd), die overgebracht wordt door de steek van de anophelesmug. Er bestaan vier verschillende soorten, waarvan Plasmodium falciparum de gevaarlijkste en de meest verspreide is. De incubatietijd, de tijd tussen een besmettende steek en het uitbreken van de ziekte ligt gemiddeld tussen 10 dagen en 4 weken (zelden enkele maanden). Het ziektebeeld wordt gekenmerkt door koortsaanvallen maar kan in het begin lijken op een gewone griep. Soms kan op enkele dagen tijd een dergelijke aanval dodelijk aflopen indien niet tijdig een correcte behandeling wordt ingesteld.
Malaria komt alleen voor in die gebieden waar anophelesmuggen aanwezig zijn : in de tropen en in een groot aantal subtropische gebieden. Vanaf 1500 tot 2500 m komen er minder tot geen anophelesmuggen voor, afhankelijk van temperatuur en klimaat op die hoogte. In de meeste grote steden is er weinig of geen risico voor besmetting, behalve in Afrika, waar het risico wel reëel blijft. In de buitenwijken van de grote steden in Azië (o.a. India) kan het risico blijven bestaan. In een aantal gebieden varieert het risico volgens de seizoenen.
Het vermijden van muggenbeten is van kapitaal belang : de anophelesmug steekt enkel tussen valavond en dageraad. Let op : ze is eerder klein en zoemt praktisch niet.
• Draag 's avonds licht gekleurde kledij die zoveel mogelijk armen en benen bedekt. • Smeer de niet bedekte delen van het lichaam in met een insectenverdrijvend middel op basis van DEET (20 à 50 %, voor kinderen en zwangere vrouwen liefst tussen de 20-30 %) b.v. Tropenzorg, Moustimug , Z-stop , Anti-M , OTC-repellent en herhaal dit om de 4 à 6u (men kan er de nacht niet volledig mee door). Niet-DEET-bevattende insectrepellents zijn minder onderzocht; Autan-Active en Mosegor zijn echter goede en veilige producten; andere alternatieven zijn momenteel niet echt aan te bevelen. • Slaap 's nachts in kamers waar muggen niet binnen kunnen (muggengaas aan de ramen, gebruik electrisch verwarmde antimug-plaatjes of airconditioning) of slaap onder een muskietennet, dat met permethrine of deltamethrine geïmpregneerd is, dat boven het bed wordt opgehangen en waarvan de randen onder de matras worden gestopt. Lig niet tregen het muskietennet. Indien deze maatregelen correct worden uitgevoerd, vermindert men het risico op malaria reeds met minstens 80 à 90 %.
Preventief pillen innemen : geen enkel geneesmiddel is voor de volle 100 % doeltreffend om malaria te voorkomen, zodat we steeds een combinatie van maatregelen moeten voorstellen. De gebruikte geneesmiddelen veranderen in de loop der jaren. Men moet steeds de voor- en nadelen van bepaalde geneesmiddelen afwegen in functie van de besmettingskans op malaria. Deze kans is afhankelijk van het bezochte land, maar ook van de bezochte streken in dat land, alsook van het seizoen waarin men reist, de verblijfsduur en het type reis. Sommige personen kunnen bijwerkingen ondervinden bij de inname van malaria-geneesmiddelen. Deze zijn dikwijls slechts van milde aard en zijn niet altijd een reden om de inname te staken en een alternatief te overwegen. Soms dient men toch op een ander middel over te schakelen wegens het optreden van bijvoorbeeld maagdarmongemakken, allergische reakties of andere intolerantieverschijnselen. De arts zal dus individueel bepalen welk antimalariamiddel het beste is. Dit verklaart waarom personen in eenzelfde groepsreis soms toch verschillende middelen dienen in te nemen.
MALARONE® : 1 tablet per dag, 1 dag voor vertrek tot 7 dagen na terugkeer; wordt bij voorkeur bij de maaltijd ingenomen of met een melkdrank, elke dag op hetzelfde tijdstip. > 95 % w
erkzaam
LARIAM® :: 1 tablet/week, op een vaste dag, ‘s avonds bij de maaltijd, tot 4 weken na terugkeer 95 % werkzaam ((minder werkzaam in sommige afgelegen gebieden van Thailand, Myanmar en Cambodia)
- zwangerschapswens of eerste zwangerschapstrimester
2. STARTEN : steeds 3 tabletten ingenomen vóór vertrek
Indien Lariam ® nooit eerder werd ingenomen
v
v
v
Klassiek :
v
v
v
In geval er geen tijd meer is vóór vertrek & alleen indien Lariam ® reeds eerder goed verdragen
v v
v
Doe een “tolerantietest”
= 1 tablet per week 2 - 3 weken voor vertrek
= minstens 3 tabletten in te nemen voor vertrek
Neem 1 tablet/week te starten ruim 2 weken voor vertrek of neem
1 tabl./dag gedurende de 2 dagen ruim 1 week vóór vertrek (oplaaddosis), en neem verder 1tabl./week
Neem 1 tablet per dag gedurende de 2 dagen vóór vertrek (oplaaddosis), en neem verder 1 tablet per week
3. MOGELIJKE NEVENWERKINGEN
De overgrote meerderheid verdraagt Lariam® zonder problemen
v
v
v
Intolerantieverschijnselen kunnen zijn : STORENDE
DRAAIDUIZELIGHEID
, SLAPELOOSHEID, NACHTMERRIES, OPWINDING, GEVOEL VAN KORTADEMIGHEID, NEERSLACHTIGHEID, ONVERKLAARBARE ANGST, HOOFDPIJN, HARTKLOPPINGEN, en zelden MAAGDARMBEZWAREN (Intolerantie-verschijnselen kunnen soms nog laattijdig optreden, of nog worden uitgelokt door stress en / of uitputting)
Mag vele maanden, en indien nodig, meerdere jaren ingenomen worden
Overweeg Lariam® te stoppen indien te lastig, en schakel naar een ander schema over. Pleeg zo mogelijk overleg met arts met ervaring
Onmiddellijk en definitief stoppen
4. ALTERNATIEVEN men kan zonder problemen overschakelen, zonodig van de ene dag op de andere
Malarone® (combinatiemiddel met Proguanil en Atovaquon): 1 tablet per dag, maar Malarone moet wel - indien men er pas mee begonnen was tijdens het verblijf in het malariagebied - tot 28 dagen na het verlaten van het malariagebied worden ingenomen (en niet 7). Malarone mag zeker maandenlang gebruikt worden (hou rekening met de kostprijs). > 95 % werkzaam
Doxycycline (1 tablet 100 mg of 1/2 tab. 200 mg /dag, te starten 1 dag voor vertrek tot 4 weken na het verlaten van malariagebied)(niet voor kinderen < 8 jaar en zwangere vrouwen; doxycycline dient zittend en met veel vloeistof te worden ingenomen of tijdens de maaltijd; doxycycline kan soms aanleiding geven tot schimmelinfecties van de mond en genitaliën en fototoxische huiduitslag (zonne-allergie)) > 95 % werkzaam
Nivaquine® (Chloroquine)(1 tabl./dag!) + Paludrine® (Proguanil)(2 tabl./dag) bij de maaltijd, te starten 1 week voor vertrek tot 4 weken na thuiskomst of het verlaten van malariagebied (veroorzaakt soms maagdarmlast, aften, jeuk)
(= Savarine® in Frankrijk) in verschillende landen in West-Afrika nog 60-70 % werkzaam, maar op de meeste andere plaatsen meestal minder dan 50 %
Malariageneesmiddelen worden enkel verstrekt op voorschrift van de door U geconsulteerde arts. In geval van koorts tijdens of na een verblijf in malariagebied dient U zo vlug mogelijk competente medische hulp te zoeken.
Tot slot : omdat geen enkele maatregel 100% doeltreffend is om malaria te voorkomen, moet u bij koorts in de eerste 3 maanden na terugkeer uit de tropen steeds aan de mogelijkheid van een malaria-infectie denken, zelfs indien u op correcte wijze het voorgeschreven geneesmiddel hebt ingenomen. Tijdig herkende malaria is perfect te behandelen, zonder gevaar voor terugkerende aanvallen. "Eens malaria, altijd malaria" is een fabel.
contacteer ons
Verstuur dit artikel naar een kennis
Druk dit artikel af