Schistosomiase: waarom u zich na 3 maanden het best laat testen na zwemmen in verre vakantielanden

Laatst bijgewerkt: November 2016
reizen-stilstaand-water-corsica-170-08.jpg

tips Schistosomiase (ook bilharziose genoemd) is een wormaandoening die men kan oplopen tijdens het zwemmen, baden of waden in besmet zoet water. Dit komt vooral voor in Afrika en beperkt in Zuid-Amerika en het Nabije en Verre Oosten.
Indien u risico heeft gelopen op besmetting, laat u dan drie maanden later zeker testen

Wat is Bilharziose of schistosomiase ?
Bilharziose of schistosomiase is een infectie die wordt veroorzaakt door een zoetwaterworm. De besmetting gebeurt door contact van de huid met zoet water waarin ontlasting of urine van aangetaste personen is terechtgekomen.
De larven zetten zich vast op de huid tijdens het zwemmen of baden in besmet water. Na 10 minuten zijn ze reeds door de hoornlaag van de huid gedrongen en banen zich vervolgens een weg naar de bloedvaten van de darmen en blaas, waar ze volgroeien en waar ze nieuwe eitjes leggen die het lichaam dan verlaten en met de urine of de stoelgang in het water terechtkomen.

Klachten
De eerste keer dat besmetting optreedt, kan de infectie gepaard gaan met
• hevige koorts met griepachtige verschijnselen
• vaak een hardnekkige hoest of zelfs astma (Katayama syndroom),
• ontsteking van de blaas en/of darmwand.

In zeer zeldzame gevallen kunnen eieren van de worm het zenuwstelsel bereiken en op die wijze verlammingen veroorzaken.

Bij herhaald contact met besmet water kunnen na jaren ongeneeslijke letsels ontstaan in verschillende organen (longen,
urinewegen, lever…), al naar gelang de soort parasiet.

Wanneer een toerist besmet raakt, gaat het slechts zelden om een massieve besmetting en is de kans op symptomen en verwikkelingen zeer klein. Soms is er alleen sprake van een jeukerig gevoel (‘zwemmersjeuk’).

Wanneer ziekteverschijnselen worden aangetroffen bij iemand afkomstig uit een endemisch gebied zijn vaak ook de andere gezinsleden uit dat gebied geïnfecteerd. Ter voorkoming van ziekte verdient het aanbeveling ook hen op de infectie te onderzoeken en zonodig te behandelen.
Wanneer acute schistosomiasis is geconstateerd bij deelnemers aan een reis is het aan te raden om ook de andere reizigers uit de groep in eerste instantie serologisch te onderzoeken, ook al hebben deze geen ziekteverschijnselen.

Voorzorgsmaatregelen
Het is absoluut af te raden om pootje te baden of te zwemmen in zoet water in gebieden waar bilharzia voorkomt. Krachtig afdrogen na het baden zou de kans op infectie kunnen
verminderen, maar biedt geen waterdichte garantie.
Er bestaat geen preventieve medicatie noch vaccin. Een behandeling innemen nadat men heeft gebaad in mogelijk besmet water (zoals men in sommige landen al eens voorstelt), zonder een correcte diagnose en correcte opvolging, kan gevaarlijk zijn en is absoluut afgeraden.

Risicogebieden
Bekende waters in Afrika met gekende overdracht zijn Lake Victoria (Uganda), de Nijl (Egypte, Uganda), de Crater Lakes (Uganda), Lac Kivu (Rwanda), Lac Muhazi (Rwanda), de Congorivier (RDC), Lac Taganyika (RDC, Tanzania, Burundi), de Omorivier (Ethiopië), de Dogon Valley (Mali), Lake Malawi (Malawi), rivieren in Madagascar en de Zambezi (Zambia, Zimbabwe).
In Azië zijn de Mekong river (Laos) en rivieren in de Filipijnen bekende plaatsen van besmetting. Noordoost-Brazilië (in de buurt van Fortaleza) is ook een transmissiegebied.

Zeer recent werden er ook meer dan honderden gevallen van schistosomiasis gerapporteerd vanuit het zuidoosten van Corsica door watercontact in de Cavurivier.
Op de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde vindt u kaarten met de mogelijke besmette gebieden.

Stilstaand water
Het risico op bilharziose is het grootst in stilstaand water (zoals in stuwmeren), maar ook in rivieren (grote of kleine, snel- of traagstromend) kan besmetting optreden. Sommige personen worden reeds besmet na een éénmalige korte blootstelling, anderen zelfs niet na enkele uren zwemmen.
Factoren die een besmetting kunnen beïnvloeden zijn individuele vatbaarheid van de persoon voor deze infectieziekte, de locatie en het seizoen van zoetwatercontact.

Waarom testen?
Indien er geen symptomen optreden kan men zich laten testen 3 maanden na eventuele blootstellling. Er zullen dan bloed, urine en stoelgang afgenomen worden (microscopie, serologie en eosinofilie). Indien men wel symptomen ontwikkelt, kan men sommige testen eerder uitvoeren.
Het Instituut voor Tropische Geneeskunde van Antwerpen heeft nieuwe testmethodes (PCR testen in bloed, urine en stoelgang) ontwikkeld en hoopt hierdoor meer en sneller infecties met schistosomiasis te kunnen opsporen.

Behandeling
De ziekte kan goed behandeld worden met een éénmalige dosis Praziquantel.
Bij ernstige complicaties is een behandeling moeilijker en duurt genezing veel langer. Wanneer reeds belangrijke
inwendige letsels bestaan, kunnen de medicamenten de
wormen nog wel doden, maar de orgaanletsels blijven onherstelbaar.

In uitzonderingsgevallen kunnen zich reeds ernstige complicaties in de eerste maanden na blootstelling voordoen (bloed in de urine, verlamming). In dat geval moet u onmiddellijk een expert raadplegen.

bron: http://www.itg.be/itg/GeneralSite/Default.aspx?L=N&WPID=835&MIID=706
verschenen op : 01/12/2016 , bijgewerkt op 30/11/2016

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub