Refractieve oogchirurgie

Laatst bijgewerkt: October 2015 | 40 reacties

dossier Het oog bestaat aan de buitenzijde uit een ondoorzichtig wit bindvlies (sclera) met aan de voorzijde een 'helder venster' of hoornvlies (cornea). Het regenboogvlies (iris) en de pupil (= variabele opening in de iris) bevinden zich achter het hoornvlies. De lens bevindt zich direct achter iris en pupil. Tegen de binnenkant van de achterwand van het oog ligt het netvlies (retina) waarop de beelden die we zien geprojecteerd worden.

anatomie-oog-mayo.jpg

De anatomie van het oog laat zich makkelijk vergelijken met een fotocamera met lens, diafragma (pupilopening die groter en kleiner wordt) en film (netvlies).
Hoornvlies, pupil en lens zorgen ervoor dat het beeld dat we zien, gecentreerd wordt op het netvlies. Op dezelfde wijze veroorzaakt de lens van een camera een scherp beeld van de omgeving op de film. Bij het nemen van een foto moet de camera scherpgesteld worden; moderne camera's beschikken over een automatisch scherpstellingssysteem (autofocus).
Het normale menselijk oog ziet beelden verder dan 1 meter scherp zonder inspanning te moeten doen.
Om beelden dichtbij scherp te zien, gaat het oog de eigen lens boller maken, een eigenschap die we 'accommodatie' noemen. Deze accommodatiecapaciteit neemt af met de leeftijd (vanaf 40 à 45 jaar) waardoor een leesbril nodig zal zijn (presbyopie).
Indien de verschillende onderdelen van het oog niet precies op elkaar zijn afgestemd, spreken we van een refractieve afwijking, die dan gecorrigeerd kan worden met bril, contactlenzen of refractieve chirurgie.
De verschillende refractieve afwijkingen kunnen onderverdeeld worden in bijziendheid (myopie), verziendheid (hypermetropie), astigmatisme en mengvormen.

myopie.jpg
Myopie of bijziendheid
Het zicht dichtbij is goed, maar in de verte ziet men personen of voorwerpen wazig.
In een bijziend of myoop oog worden de invallende lichtstralen vóór het netvlies gefocusseerd en veroorzaken daar een onscherp beeld. Myopie uit zich meestal voor het eerst rond de leeftijd van 10-12 jaar. Vervolgens is de aandoening evolutief tot op 18-20 jaar, en daarna treedt gewoonlijk stabilisatie op. Tussen 20 en 40 jaar verandert de myopie weinig of niet. Lezen bij slechte verlichting, al dan niet dragen van een bril, te veel lezen of voedingsstoornissen veroorzaken of beïnvloeden myopie helemaal niet. Daar de aanleg voor myopie aangeboren is kan men de evolutie ervan niet afremmen.

hyperopie.jpg
Hypermetropie of verziendheid
Het zicht is onscherp in de verte en nog waziger dichtbij, waardoor soms hoofdpijnklachten ontstaan.
Een oog dat is aangetast door hypermetropie of verziendheid, focusseert de invallende lichtstralen achter het netvlies. Een verziend oog ziet zonder hulpmiddelen beter op een afstand dan nabij. Verziendheid kan toenemen met de leeftijd.

Presbyopie of last met lezen
Presbyopie of last met lezen ontstaat wanneer het focusserend vermogen van de ooglens afneemt. Dit is een normaal verouderingsverschijnsel en komt meestal voor vanaf 45 jaar.

astigmatisme.jpg
Astigmatisme
Het zicht is onscherp in de verte en nog waziger dichtbij, waardoor soms hoofdpijnklachten ontstaan.
Het hoornvlies van een oog met astigmatisme heeft een onregelmatige kromming, zodat invallende lichtstralen op asymmetrische wijze worden gebroken en dus geen scherp beeld op het netvlies vormen.
Astigmatisme, afzonderlijk of in combinatie met hyperopie of myopie, is meestal aangeboren en verandert weinig gedurende het leven. Kleine afwijkingen van astigmatisme komen frequent voor en dienen niet te worden gecorrigeerd.
In een normaal oog is de kromming van de cornea rond zoals een voetbal. In het astigmate oog is de kromming van het hoornvlies ovaal zoals die van een rugbybal.

myopie-hyperopie.jpg

astigmatisme-2.jpg

Refractieve oogheelkunde

Refractieve chirurgie is een verzamelnaam voor operatieve ingrepen aan het oog, die het brekend vermogen van het oog verandert, zodat het invallend licht op de juiste wijze wordt gefocusseerd op het netvlies waardoor refractie- of brekingsafwijkingen op een blijvende manier gecorrigeerd worden, zodat men minder afhankelijk wordt van het dragen van een bril of contactlenzen.
De meeste refractieve ingrepen gebeuren met de excimer laser waarbij een betere focussering bekomen wordt door de vorm van het hoornvlies te veranderen.
Andere technieken zijn: de vervanging van de eigen ooglens, de clear lens extraction, of het plaatsen van een implant bovenop de natuurlijke lens.

1. RADIAIRE KERATOTOMIE (krasjes)

Radiaire keratotomie is een chirurgische ingreep om bijziendheid (myopie) te corrigeren door de kromming van het hoornvlies te veranderen. De chirurg maakt daarvoor verschillende diepe insnijdingen in het hoornvlies in een stervormig patroon. De insnijdingen zijn bedoeld om het centrale gedeelte van de cornea af te vlakken om zo het zicht van de patiënt te verbeteren.
De insnijdingen worden gedaan met een diamantgeslepen scalpel. In het verleden zijn pogingen gedaan om die insnijdingen te maken met behulp van lasers, maar dit leverde weinig resultaten op.
Met de RK-techniek kunnen alleen kleine gevallen van myopie worden gecorrigeerd. Het kan niet worden gebruikt tegen verziendheid.

2. LASERBEHANDELINGEN

1. Fotorefractieve keratectomie (PRK) of excimerlaser

oog-PRK.jpg

Fotorefractieve keratectomie (PRK)

Dit type van refractieve chirurgie vervormt het hoornvlies op een zachte manier door microscopische hoeveelheden weefsel van de buitenste laag te verwijderen door middel van een Excimer Laser, een koude, computergestuurde ultraviolette lichtstraal. Deze straal werkt zo precies dat het mogelijk is om insnijdingen te maken in een menselijk haar zonder dat het haar breekt, en elke puls is in staat om een miljoenste van een millimeter te verwijderen in een miljardste van een seconde. De procedure zelf neemt maar enkele seconden in beslag, en gebeurt met een plaatselijk verdovingsmiddel.
Aan het einde van de ingreep is er dus een wonde aan de oppervlakte van het oog, wat gedurende 2 à 3 dagen pijn veroorzaakt. Pijnstillers zijn meestal nodig en vaak wordt een verbandlens aangebracht om de pijn te verzachten.
Kleine tot middelmatige bijziendheid, verziendheid en astigmatisme kunnen met deze techniek behandeld worden.
Het was de eerste chirurgische procedure met excimerlaser behandeling van het hoornvlies.

externe link : Tena.be

2. Lasek-methode

oog-lasek.jpg

LASEK

LASEK staat voor 'LASer Epithelial Keratomileusis. Bij deze techniek wordt het oppervlakkige laagje epitheelcellen van het hoornvlies losgemaakt onder vorm van een zeer dun flapje dat opgerold wordt en na de laserbehandeling terug op zijn plaats gebracht wordt.
Deze methode brengt na de operatie minder klachten (pijn, wisselend zicht) bij de patiënt met zich mee vergeleken met de oudere PRK methode waarbij het epitheel van het hoornvlies wordt verwijderd.
Deze methode wordt momenteel slechts gebruikt wanneer een Lasik behandeling niet mogelijk is, omdat het hoornvlies te dun is of het losmaken van een hoornvliesflapje niet kan uitgevoerd worden.

3. Lasik (Laser in Situ Keratomileusis):

oog-lasik.jpg
Dit is de nieuwste techniek waarmee bijna alle refractieafwijkingen kunnen worden gecorrigeerd. Lasik is een combinatie van de microchirurgie en de lasertechniek.
De behandeling gebeurt onder plaatselijke verdoving met druppels. Eerst wordt met behulp van een microkeratoom ( een electrisch gestuurd klein mesje) een dun flapje aan de voorkant van het hoornvlies losgemaakt.
Dit flapje wordt omgeklapt, waarna een dun laagje hoornvliesweefsel met de excimer laser wordt verdampt.
Vervolgens wordt het flapje op zijn oorspronkelijke plaats terug gelegd; de flap zuigt zichzelf weer aan en dient niet verder gehecht te worden.
Gezien de laserbehandeling onder de flap gebeurt, is er geen wonde aan de buitenkant, waardoor de ingreep niet pijnlijk is.
De eigenlijke laserbehandeling kan op twee manieren uitgevoerd worden: een standaard lasik behandeling of een gepersonaliseerde lasik behandeling (zyoptix).

Met een standaard lasik procedure kunnen bijna alle refractie-afwijkingen gecorrigeerd worden (Myopie van -1 D tot -10 D, soms tot -12 D afhankelijk van de cornea dikte, Hypermetropie van +1 tot +5 D, Astigmatisme tot 6 D) en wordt de afwijking weggeslepen met een 2 mm laserspot.

Met de gepersonaliseerde lasik behandeling of zyoptix, kunnen in sommige gevallen nog hogere afwijkingen gecorrigeerd worden, vooral bij patienten met grotere pupillen, en kunnen ook andere onregelmatigheden bijkomend behandeld worden. De laser slijpt eerst de hoofdafwijking weg met een 2 mm laserspot en werkt daarna af met een 1 mm laserspot. Dit leidt tot een betere beeldkwaliteit met minder verlies van contrastgevoeligheid en minder beperking van het zicht s avonds.
In de meest recente versies van deze technologie, is de veiligheid nog verhoogd door de methode van irisherkenning van de laser. Elke minimale oogbeweging wordt geregistreerd en gecorrigeerd. Irisherkenning sluit uit dat er vergissing of verwarring ontstaat tussen de behandeling voor linker- en rechteroog, waardoor het risico op een mogelijk menselijke fout sterk vermindert. Door een bijkomende scan die de minste beweging van het oog elke 6.6 milliseconden waarneemt en de inwerking van de laser op het oog hieraan aanpast, wordt de foutenmarge tot een minimum beperkt .

Voordelen van Lasik in vergelijking met de andere technieken zijn:
• Er is weinig postoperatieve pijn.
• Over het algemeen is er een snel herstel van de gezichtsscherpte.
• De resultaten zijn betrouwbaar voor de lichte en middelmatige afwijkingen.
• Bij de hoge myopieën zijn de resultaten minder voorspelbaar.
• Er is geen of weinig 'haze', wazige littekenvorming van het hoornvlies.

4. Holmium en Diode Laser (Laser thermokeratoplastie)

oog-Laser thermokeratoplasty-.jpg
Hierbij worden 8 tot 16 laserpunten ringvormig aangebracht in de periferie van het hoornvlies. Door de opgewekte hitte schrompelt het weefsel waardoor een soort van littekenriem het centrale hoornvlies omvat en het boller maakt. Hierdoor neemt het brekingsvermogen van het hoornvlies toe en worden lichte tot matige hypermetropieën en hypermetrope astigmatismen gecorrigeerd.
Deze technieken richten zich tot patiënten ouder dan 35 tot 40 jaar bij wie de hypermetropie niet meer zo goed gecorrigeerd wordt door de natuurlijke accommodatie van het oog.
Voordeel van deze techniek is een minimaal heelkundig risico: er is geen afschrappen noch insnijding van corneaweefsel, het centrale corneadeel wordt niet aangeraakt en de ingreep verloopt snel en weinig pijnlijk.
Nadelen zijn dat het effect niet onmiddellijk optreedt en varieert met verloop van tijd en kan verminderen op lange termijn.

Wie komt er in aanmerking voor een laserbehandeling?

Patiënten die aan de volgende criteria voldoen, komen in aanmerking voor refractieve oogchirurgie:
• het gevoel hebben dat de bril / contactlenzen storend zijn;
• een gezichtscorrectie tussen +6.00D en -12.00D hebben;
• een gezichtsvermogen hebben dat de voorbije twee jaren stabiel was;
• over gezonde ogen beschikken, een algemeen bevredigende toestand hebben en geen medicatie nemen die de genezing van het oog kan tegenwerken;
• minstens 18 jaar oud zijn

Bij de afweging of een ingreep mogelijk of wenselijk is, spelen volgende criteria een rol:
• leeftijd
• beroep: in sommige beroepsgroepen (bv leger of politie) is het verboden een laserbehandeling te ondergaan.
• tijd, nazorg en betrokkenheid: de behandeling zelf duurt slechts enkele minuten, maar de voorafgaande tests en de nazorg-afspraken gedurende 3 maanden zullen tijd en betrokkenheid vereisen van de patiënt. Het is mogelijk dat er nazorg-afspraken vereist zullen zijn na 6 of 12 maanden.
• andere oogheelkundige afwijkingen (staar of glaucoom)
• andere kwalen (bijvoorbeeld artritis)
• Tijdens zwangerschap en borstvoeding wordt de behandeling afgeraden.

zie ook artikel : Glaucoom

Beperkingen van laserchirurgie

Het is niet mogelijk om exact te voorspellen hoe het oog zal reageren op laserchirurgie. Het resultaat daarvan is dat de patiënt toch nog bijkomende lenzen nodig heeft om een goed zicht te verkrijgen.

In 6 à 10%, volgens de graad van originele afwijking, is een tweede behandeling nodig om tot een goed resultaat te komen. Bij sommige patiënten verdwijnt het resultaat van de ingreep geleidelijk aan tijdens de ingreep. Ook hier kan een bijkomende behandeling een oplossing bieden.

Overcorrectie
Na een behandeling is er normaal gesproken sprake van een lichte overcorrectie. Dit betekent dat bijzienden de eerste weken moeite hebben met lezen en dat personen vanaf 40 jaar tijdelijk een leesbril nodig hebben. Na een behandeling voor de correctie van verziendheid kan er de eerste dagen een lichte bijziendheid optreden die kan worden gecorrigeerd met een tijdelijke bril.

Verminderd zicht bij schemering en in het donker.
Hoe groter de refractieve afwijking, des te kleiner het gedeelte dat behandeld wordt. Het andere gedeelte van het hoornvlies behoudt zijn refractieve afwijking. Bij fel daglicht of ander helder licht zal dit geen problemen veroorzaken, aangezien de pupil zich dan vernauwt en de lichtstralen alleen het oog binnenkomen door het behandelde deel van het hoornvlies. Als het donker wordt, verwijden de pupillen zich waardoor er een toename van schittering, lichtkransen en dubbele contouren kan optreden. Dit kan invloed hebben op uw rijgedrag. Dit komt alleen voor in gevallen van bijziendheid van meer dan -5 en verziendheid.

Refraktieve oogchirurgie lost wel het refraktieprobleem van het oog op ingeval van myopie, maar de ogen blijven steeds de myopie ziekte behouden en dat de gevoeligheid voor bepaalde afwijkingen zoals netvliesscheur of loslating behouden blijft.

Risico's van laserchirurgie

Het risico op een beschadiging aan het oog is minimaal en er bestaan geen vastgestelde gevallen van blindheid, noch voor PRK, noch voor LASIK.
Infecties komen uiterst zelden voor.
Verwikkelingen tijdens de ingreep zijn, hoewel uiterst zelden, ook niet volledig uit te sluiten. In deze gevallen zou het kunnen voorkomen dat de chirurg er niet in slaagt om de geplande ingreep uit te voeren, omwille van anatomische afwijkingen van het oog.
Er is 0.1% kans dat het oog beschadigd is na een PRK-ingreep en een ietwat kleinere kans in het geval van LASIK. In het algemeen betekent dit een vertraging van de genezing, zonder bijkomende neveneffecten tijdens de volgende jaren.

Droge ogen
Het is normaal dat de ogen in de eerste weken na de behandeling droog aanvoelen alsof er een vuiltje in zit. Dat ongemak is te verhelpen met kunstmatige traanvochtdruppels.

Voorzorgsmaatregelen
Na de ingreep moet de patiënt rusten gedurende 24 uur. De daaropvolgende dag ziet de meerderheid van de patiënten goed genoeg om te kunnen gaan werken of om auto te rijden.
Er worden oogdruppels voorgeschreven. Het is tegenaangewezen om zich in de ogen te wrijven gedurende minstens 1 maand na de ingreep, liefst zelfs gedurende de eerste 6 maanden.
Het is tegenaangewezen om zich te schminken gedurende 1 maand na de ingreep. Men mag niet zwemmen gedurende 1 maand na de ingreep. Andere sportactiviteiten mogen uitgeoefend worden in overleg met de oogarts en steeds met een beschermbril.

3. IMPLANTLENZEN

Bij zeer grote refractieafwijkingen, of wanneer er lensvertroebeling aanwezig is, kan een permanente kunstlens worden geplaatst.
De lens is beschikbaar voor bijziendheid (-3 tot -23,5 dioptrie) en verziendheid (+1 tot +12 dioptrie) zonder cilinderafwijking. De lens biedt geen oplossing voor ouderdomsverziendheid (leesbril).
Lens implantatie kan worden uitgevoerd bij mensen van 18 tot ongeveer 60 jaar onder volgende voorwaarden:
• geen gezondheidsproblemen
• geen oogafwijkingen;
• De sterkte van uw ogen is tenminste één jaar stabiel;
• niet tijdens zwangerschap.

oog-kunstlens.jpg
PHAKIC IOL:
Hierbij blijft de eigen ooglens behouden en wordt een extra kunstlens in het oog ingeplant.
Deze kunstlens wordt ofwel voor het regenboogvlies (iris) geplaatst en hieraan vastgemaakt ('Artisan-Iris-Claw-Lens'); ofwel wordt deze lens achter de pupil geplaatst tussen de eigen lens en de achterzijde van de iris (ICL). Zo wordt als het ware een 'contactlens' blijvend in het oog gebracht. Het voordeel van deze techniek is de goede voorspelbaarheid; de ingreep is eventueel zelfs omkeerbaar, omdat de lens kan verwijderd of verwisseld worden. Een nadeel is dat het gaat om een operatie in het oog, met de daaraan verbonden mogelijke risico's. Deze ingreep gebeurt bij voorkeur onder algemene verdoving.

oog-kunstlens-2.jpg
REFRACTIEVE LENSEXTRACTIE EN LENSIMPLANTATIE
Wanneer een beginnende lensvertroebeling wordt vastgesteld, worden ernstige vormen van bijziendheid of verziendheid beter behandeld met lensextractie: de natuurlijke lens wordt dan vervangen door een kunstlens met een aangepaste sterkte. Deze ingreep kan gebeuren onder plaatselijke verdoving, meestal alleen met druppels.

BIOPTICS
Een combinatie van een laserbehandeling ter hoogte van het hoornvlies en een lensimplantatie in het oog kan soms nodig zijn om grote refractie afwijkingen te kunnen corrigeren. Met de implantlens wordt het grootste deel van de brekingsafwijking gecorrigeerd en deze wordt verder aangevuld met een laserbehandeling onder een flap ter hoogte van het hoornvlies.

Risico's

Bij elke medische ingreep is er een klein risico op infecties en ontstekingen. Ook kan een tijdelijke verhoging van de oogdruk optreden.
De kwaliteit van het zicht kan in een enkel geval slechter worden.
Net als bij andere vormen van refractiechirurgie komt de uiteindelijke sterkte dikwijls uit tussen 1 en 0 dioptrie. Met een restafwijking tussen 1 en 0 dioptrie kunt u goed zonder bril functioneren, u bent niet meer bril of contactlens afhankelijk.
Ook kan men last hebben van van schitteringen of lichtkringen in het donker.


verschenen op : 07/07/2004 , bijgewerkt op 29/10/2015

40 reacties

Refractieve oogchirurgie

door vossen mathieu, 7 December 2015 om 09:52

Beste, ben 70 jaar kom ik nog in aanmerking voor ogen te laseren draag al een veertig tal jaren lenzen groetjes

fearnhealh

door fearnhealh, 15 August 2010 om 09:11

potential due business vectors

jillianhec

door jillianhec, 15 August 2010 om 09:09

webmate million against

lensimplantaten

door chantal, 28 October 2009 om 00:23

ik zit in de overweging van lenzen in te planten. wat is de kostprijs ervan ? MIJN OGEN ZIJN +6 alvast bedankt

bekijk alle 40 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub