Wereld Psoriasisdag : Kunt u met een dieet psoriasis genezen?

Laatst bijgewerkt: October 2015
123-psoriasis-haarlijn-10-15.jpg

tips Veel psoriasispatiënten zijn ervan overtuigd dat bepaalde voedingsmiddelen hun psoriasis verbeteren of verslechteren. Ook het internet staat vol met allerlei voedingstips en -supplementen, anti-ontstekingsdiëten, eliminatie- of detox-diëten en andere wonderdiëten voor psoriasispatiënten. De meeste daarvan hebben geen enkele wetenschappelijke basis. Wie er de vele psoriasisdiëten op naleest valt bovendien van de ene tegenstrijdigheid in de andere. Zo raadt het ene dieet bijvoorbeeld vette vis, noten, tomaten of volle granen af, terwijl het andere dieet deze net de hemel inprijst.

Er bestaat nauwelijks enig degelijk wetenschappelijk bewijs voor het verband tussen bepaalde voedingsstoffen en het ontstaan of de verergering van psoriasis. Ook bestaat er geen bewijs dat men psoriasis zou kunnen milderen, laat staan genezen, door een specifiek dieet.

We zetten hier een aantal feiten en mythes over voeding en psoriasis op een rijtje.

Hoe ontstaat psoriasis?
Laat ons eerst even kort het ontstaansmechanisme van psoriasis uitleggen.

• Psoriasis is een chronische ontstekingsziekte van de huid, waarbij huidcellen, geprikkeld door het immuunsysteem, overdreven beginnen te groeien. De precieze oorzaak daarvan is niet bekend.

• Bij ongeveer een derde van de patiënten komt het in de familie voor, wat wijst op een genetische aanleg. Alleen mensen met deze erfelijke aanleg of voorbeschiktheid kunnen psoriasis krijgen. Daarbij spelen meerdere genen een rol, en ook de onderlinge combinatie ervan is belangrijk.

• Maar niet alle mensen met deze erfelijke voorbeschiktheid krijgen ook effectief psoriasis. Waarschijnlijk heeft dit te maken met de precieze combinatie van verschillende genen.

• Naast de genetische aanleg spelen ook omgevingsfactoren een rol bij het ontstaan of opflakkeren en/of verergeren van deze huidaandoening.
Uitlokkende factoren of triggers zijn onder meer huidinfecties en -verwondingen, infecties (zoals keelinfecties door streptokokken), bepaalde medicamenten (o.m. bepaalde geneesmiddelen tegen hoge bloeddruk, malaria, depressie), stress, invloed van hormonen (bijvoorbeeld bij menstruatie), soms ook blootstelling aan de zon en roken.

Voeding en psoriasis
In hoeverre ook onze voeding een rol speelt als trigger, dan wel of onze voeding een gunstig of ongunstig effect heeft op de huidziekte, heeft men tot nu toe nooit ondubbelzinnig kunnen aantonen. Omdat psoriasis het risico op zwaarlijvigheid en op bepaalde ziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekte en de ziekte van Crohn kan verhogen, zou voeding wel een belangrijk aandachtspunt moeten zijn voor psoriasispatiënten. Als algemene regel geldt een gezonde en evenwichtige voeding volgens de actieve voedingsdriehoek.

De actieve voedingsdriehoek geeft een idee van wat u dagelijks zou moeten eten om voldoende voedingsstoffen in te nemen, hoeveel u per dag zou moeten bewegen en hoe u sedentaire activiteiten kan beperken.

Volgens een recent onderzoek zou een mediterraan dieet (met veel groenten en fruit, noten, granen en vis, met olijfolie en rode wijn en weinig vlees en zuivel), waarvan aangetoond is dat het een gunstig effect heeft op hart- en vaatziekten, ook een gunstig effect kunnen hebben bij psoriasis. 

1. Vermijd overgewicht
• Psoriasispatiënten lopen een hoger risico op overgewicht en obesitas en op een ongunstige vetverdeling (middelomtrek) dan de doorsnee bevolking.
• Diverse studies hebben aangetoond dat overgewicht het risico op psoriasis en op verslechtering van de ziekte verhoogt. Mensen met overgewicht zouden bijna dubbel zoveel risico op psoriasis lopen dan mensen met een normaal gewicht. Dit geldt vooral voor mensen met een te grote middelomtrek (in de buik gelegen vet).

• Omgekeerd is aangetoond dat gewichtsverlies bij overgewicht de ernst van de ziekte vermindert en het effect van de behandelingen verbetert.
• Het vermijden van overgewicht is ook om andere redenen belangrijk voor psoriasispatiënten. Ze hebben, zeker bij ernstige psoriasis, bijvoorbeeld een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en metabool syndroom (een chronisch stofwisselingsprobleem dat gekenmerkt wordt door de combinatie van een gestoord bloedsuikergehalte, hoge bloeddruk, obesitas, verhoogd cholesterol en stoornissen in de bloedstolling). Overgewicht kan dat risico verhogen, terwijl gewichtsverlies een gunstig effect op deze aandoeningen heeft.
• Net als voor gezonde mensen zijn allerlei drastische diëten, zoals een vruchtensapdieet, extreem lage-energiediëten enzovoorts, ook voor psoriasispatiënten uit den boze.

2. Wees matig met alcohol
In de meeste gevallen verslecht psoriasis bij overmatig alcoholgebruik. Omgekeerd verbeteren de symptomen en werkt de behandeling beter als men minder drinkt.

3. Eet meer groenten en fruit
Groenten en fruit zijn belangrijk in een gezonde voeding. Ze leveren koolhydraten, voedingsvezels, mineralen en vitamines. Bovendien zijn ze van nature vetarm en
en leveren ze bioactieve stoffen waaronder antioxidanten. Omdat niet alle groenten dezelfde soort en hoeveelheid vitaminen en mineralen bevatten, is afwisseling heel belangrijk.
• Er bestaan geen bewijzen dat sommige groenten of fruit extra gunstig zijn voor psoriasispatiënten, bijvoorbeeld papaya's, blauwe bessen, zoete aardappel, pompoen, bonen, sojabonen, uien, broccoli, enzovoorts.
• Omgekeerd bestaat er geen enkel bewijs dat psoriasispatiënten bepaalde groenten niet zouden mogen eten. Zo verbieden sommige psoriasisdiëten de consumptie van groenten uit de nachtschadefamilie zoals tomaten, paprika's, aubergine enzovoorts (terwijl andere net tomaten promoten...).
• Er bestaat evenmin bewijs dat rauwe groenten beter zouden zijn dan bereide groenten bij psoriasis.

4. Minder vlees?
Er bestaat geen enkel bewijs dat rood of vet vlees enige invloed heeft op (de ernst van) psoriasis.
Omdat vet vlees veel verzadigde vetten bevat die het risico of onder andere hart- en vaatziekten en diabetes verhogen, is het voor psoriasispatiënten wel zinvol om minder en vooral mager vlees (bv. gevogelte) te eten.

5. Meer vis(olie)?
Er zijn aanwijzingen dat de omega-3 vetten in (vette) vis een ontstekingsremmend effect hebben en dus mogelijk gunstig zijn bij psoriasis.
Bovendien beschermen omega-3 vetten tegen hart- en vaatziekten, wat voor psoriasispatiënten eveneens belangrijk is.
Andere goede bronnen van omega-3 vetzuren zijn sojabonen, walnoten en vlaszaden (en de daarvan afgeleide olie).
Over het nut van visolie of visoliecapsules bij psoriasis spreken de studies elkaar tegen: sommige studies tonen een gunstig effect, de meeste echter laten nauwelijks enig effect zien.

6. Geen eieren of zuivelproducten?
Veel zogenaamde psoriasisdiëten verbieden eieren en/of zuivelproducten (melk, kaas...). Dat zou onder meer te maken hebben met de aanwezigheid van caseïne, een zuiveleiwit dat een negatief effect zou hebben bij psoriasis.
Er bestaat ook hiervoor geen enkel ernstig wetenschappelijk bewijs.
Omwille van het verhoogd risico op hart- en vaatziekten en diabetes wordt wel aangeraden om magere zuivelproducten te gebruiken.

7. Meer of minder noten?
Sommige psoriasisdiëten verketteren noten, andere prijzen ze de hemel in.
Noten zijn net als groente een goede bron van antioxidantia. Bovendien is aangetoond dat noten mogelijk beschermen tegen hart- en vaatziekten, wat voor psoriasispatiënten belangrijk is.
Ze passen ook in een zogenaamd mediterraan dieet waarvan is aangetoond dat het een gunstig effect heeft op hart- en vaatziekten, en mogelijk ook op psoriasis.

8. Minder suiker en (geraffineerde) koolhydraten?
Suikerrijke producten en geraffineerde koolhydraten (die suikerspiegel in bloed snel doen stijgen) zouden ontstekingsverschijnselen kunnen verergeren. Bovendien zouden ze Candida- en andere schimmelinfecties kunnen uitlokken, waarvoor psoriasispatiënten gevoeliger zouden zijn.
• Gezien psoriaspatiënten een verhoogd risico lopen op zwaarlijvigheid, hart- en vaatziekten, diabetes en metabool syndroom, is het zeker zinvol om niet te veel suikers te eten (gebakjes, frisdrank...).
• Koolhydraatarme diëten (of soms zelfs totaal koolhydraatvrije diëten) worden soms gepromoot voor psoriasis. Er bestaat echter geen enkel bewijs dat zetmeelrijke producten zoals brood, rijst, aardappelen enzovoorts een negatief effect zouden hebben op psoriasis. In onze voeding moet volgens de Hoge Gezondheidsraad minstens 55% van de energie afkomstig zijn van koolhydraten. Ze leveren niet alleen de meeste energie in onze voeding, maar ook in volume (gram per dag) is deze groep de grootste van de groepen die vaste voeding leveren. Bovendien bevatten ze ook eiwitten, mineralen, vitamines en voedingsvezel.
• Het is wel zinvol om wit brood, witte rijst enzovoorts te vervangen door minder geraffineerde producten die meer voedingsvezel bevatten, zoals bruin brood, volle granen en ongepelde rijst. Maar dat heeft niets met de psoriasis te maken, wel met een gezond eetpatroon dat voor ieder van ons geldt.
• Er bestaat evenmin bewijs dat psoriasispatiënten gevoeliger zijn voor Candida- of andere schimmelinfecties, noch dat Candida- en andere schimmelinfecties bevorderd worden door voedingssuiker.

9. Gluten vermijden?
Sommige psoriasispatiënten hebben een verhoogde gevoeligheid voor gluten (coeliakie). Voor die patiënten is een glutenvrij dieet natuurlijk belangrijk.
Er bestaat echter geen enkel bewijs dat gluten bij andere psoriasispatiënten, zonder glutenintolerantie, enig negatief of positief effect hebben.
Wie brood en andere producten op basis van glutenbevattende granen volledig weglaat, mist een aantal nuttige voedingsstoffen. Glutenvrije koekjes of glutenvrij brood zijn niet gezonder of bevatten niet minder calorieën dan de gewone variant.

10. Extra vitamines?
Er bestaat geen enkel bewijs dat vitaminesupplementen een gunstig effect hebben op psoriasis bij mensen met een evenwichtig en gezond voedingspatroon.
Vitamine D zou mogelijk wel enig effect hebben, maar dan in vrij hoge dosissen waardoor ongewenste bijwerkingen kunnen ontstaan.
Foliumzuur (vitamine B9): er bestaat geen bewijs dat psoriasispatiënten een groter risico hebben op een tekort aan foliumzuur en dat supplementen een gunstig effect zouden hebben. Indien u methotrexaat moet nemen, kan wél een tekort aan foliumzuur ontstaan. Daarom zal u dan meestal foliumzuur tabletten moeten nemen, ook omdat die de bijwerkingen van methotrexaat kunnen verminderen.
Vitamine B12: Indien u foliumzuur moet nemen, kan het nodig zijn om ook een voedingssupplement met vitamine B12 te nemen. Bespreek dat met uw arts.

11. Zinksupplementen?
Er bestaan enkele studies die zouden aantonen dat zinksupplementen een positief effect hebben op psoriasis. Die studies werden echter uitgevoerd bij mensen met een aangetoond zinktekort. Of zinksupplementen ook enig positief effect hebben bij mensen met voldoende zinkopname via hun voeding, is nooit aangetoond.
Zinksupplementen zijn dan ook alleen zinvol bij een te geringe opname van zink uit de voeding. Dat kan bijvoorbeeld voorkomen bij vegetariërs omdat zink vooral in eiwitrijke producten zit (zoals vlees, vis en zuivelproducten, maar ook in peulvruchten, noten, granen...) en beter wordt opgenomen in combinatie met dierlijke producten dan met plantaardige producten.

12. Probiotica?
Sommige psoriasisdiëten bepleiten het gebruik van probiotica omdat die zouden zorgen voor een gezonde darmflora.
Er gebeurt op dit ogenblik veel onderzoek naar probiotica en diverse aandoeningen, waaronder psoriasis. Er zijn aanwijzingen op basis van experimenteel onderzoek dat probiotica mogelijk een gunstig effect zouden kunnen hebben bij psoriasis. Er bestaan echter nog veel vragen over het preciese effect, welke probiotica, in welke dosis enzovoorts.

13. Kruidenmiddelen?
Kurkuma
Middelen op basis van kurkuma worden tegenwoordig aangeprezen tegen gewrichtsproblemen en ontstekingsverschijnselen. Laboratoriumonderzoek en experimenten bij proefdieren wijzen inderdaad op een gunstig effect bij gewrichtklachten en ontstekingsverschijnselen, maar er is tot nu toe te weinig betrouwbaar wetenschappelijk onderzoek bij mensen verricht.
Mariadistel
Mariadistel zou giftige stoffen uit het bloed verwijderen en het immuunsysteem stimuleren. Er bestaat echter geen enkele bewijs dat het helpt bij psoriasis.
• Dat geldt ook voor andere kruiden die soms worden aangeprezen, zoals teunisbloem, quercetine, spirulina...

Bronnen
www.psoriasis-vl.be
www.psoriasis.org
www.psoriasis-association.org.uk
www.huidfonds.nl


verschenen op : 29/10/2015 , bijgewerkt op 29/10/2015

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub