Mogelijke behandelingen bij Multiple sclerose (MS)

Laatst bijgewerkt: november 2015 | 11 reacties

dossier Multiple sclerose (MS) is een chronische en ingrijpende ziekte. De behandlingswijzen gaan van algemene leefregels, geneesmiddelen, alternatieve en experimentele geneeswijzen tot psychologische begeleiding.

zie ook artikel : Multiple sclerose (MS - of multipele sclerose)

1. Algemene leefregels

• Vermijd hoge temperaturen: heet douchen, baden, zonnebaden, sauna, koorts. Hoge temperaturen kunnen bestaande klachten aanwakkeren of nieuwe uitlokken.
Bij koorts kan u aspirine of een ander koortswerend middel nemen.
• Vermijd zware inspanningen. Blijf in beweging, maar niet zo dat het u uitput. Enige lichaamsbeweging ( wandelen, fietsen, zwemmen en dergelijke) is wel aan te raden. Best is om samen met en kinesist een aangepast spieroefenprogramma uit te werken.

drs-oz-ctscan-rx-170_560_06.jpg
• Vermijd stress. Wie onder druk staat of zich veel zorgen maakt, krijgt op de duur een verminderde weerstand. Daardoor wordt u vatbaarder voor klachten, ook voor die van MS.
• Hou regelmaat in uw leven. Eet en rust op min of meer vaste momenten, zorg voor een goede nachtrust, zorg ervoor dat u na een drukke periode ook een rustige periode heeft waarin u weer bij kan komen.
• Zorg voor een goede voeding. Dit helpt om in goede conditie te blijven. Om constipatie te vermijden is veel drinken (maar geen koffie) en een vezelrijke voeding aangeraden.
• Probeer infecties en verwondingen te vermijden. Blijf bijvoorbeeld uit de buurt van mensen die griep hebben. Infecties en koorts kunnen soms klachten verergeren. Laat u vaccineren tegen de griep.
• Verdoving bij operaties, bevalling: Overleg met de neuroloog en anesthesist (degene die de verdoving geeft) over de beste soort verdoving bij een operatie.

2. Psychologische begeleiding

Een belangrijk onderdeel van de behandeling van MS is de psychologische begeleiding. Patiënten moeten geïnformeerd worden over de manier waarop zij het best met hun ziekte kunnen omgaan, stress kunnen beheersen, een eventuele depressie moet behandeld worden...

3. Geneesmiddelen

zenuw-aangetast-MS.jpg
MS kan niet genezen worden. Maar er bestaan wel geneesmiddelen waarmee de vele klachten kunnen worden verlicht en geneesmiddelen waarmee opstoten van de ziekte kunnen worden afgeremd.
In wat volgt geven we een overzicht van de verschillende behandelingsmethoden. Vele hiervan zijn nog experimenteel en bovendien gebeurt constant onderzoek over nieuwe behandelingsmethoden.
Hebt u hierover vragen, praat er dan over met uw behandelend arts.

a. Corticosteroïden

Corticosteroiden hebben een ontstekingsremmend effect. Ze zijn nog steeds de eerste behandeling bij acute opstoten, maar hun effect op langere duur is beperkt. Bovendien kan na verloop van tijd het effect verminderen.
Er bestaan verschillende opvattingen over de beste toedieningswijze en dosis. Omwille van de vele mogelijke bijwerkingen, vergen ze zeer strikte medische controle.

b. Immunomodulerende geneesmiddelen

Met immunomodulerende geneesmiddelen die inwerken op het immuunsysteem, tracht men de ontstaansmechanismen van MS te controleren. Deze geneesmiddelen kunnen niet de al aangebrachte beschadiging van het zenuwstelsel herstellen. Evenmin kunnen ze beletten dat er in de toekomst nog verdere beschadiging zal optreden. Maar ze kunnen wel bij de meeste MS-patiënten, vooral in de beginjaren van de ziekte, de ontstekingsreactie in het zenuwstelsel en zo de ziekteverschijnselen afremmen.
Ze blijken geen duidelijke invloed te hebben op het verloop van primair progressieve MS.
Omdat een behandeling met interferon of glatirameer-acetaat de ziekte wel afremt maar niet stopt, moet de patiënt zich toch verwachten aan het optreden van aanvallen en verdere achteruitgang. Wanneer over het verloop van een jaar het aantal aanvallen toeneemt of de achteruitgang versnelt in vergelijking met de jaren voordien, kan er reden zijn om de behandeling te veranderen of te stoppen.
Eén van de redenen van verminderd effect is het verschijnen in het bloed van antistoffen tegen interferon die de werking ervan zouden verminderen.
In de bijsluiters van de geneesmiddelen op basis van interferon en glatirameeracetaat wordt zwangerschap vermeld als een contra-indicatie. Bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd wordt effectieve anticonceptie aanbevolen, en bij zwangerschapswens of wanneer zwangerschap wordt vastgesteld, dient de behandeling te worden gestaakt.

interferon.jpg
b.1. Interferon
Interferonen zijn scheikundige stoffen (cytokines) die van nature door het lichaam worden aangemaakt en een belangrijke rol spelen in de werking van het afweersysteem. Kunstmatig geproduceerd interferon alfa en beta (Betaferon®, Avonex®, Rebif®) onderdrukt de ontstekingsreactie en de afbraak van myeline ten gevolge van de abnormale werking van het immuunsysteem bij MS.
Beide interferonen verminderden de ernst van de opstoten alsook hun frequentie met 30 tot 37% per jaar. Er wordt eveneens een vermindering van de actieve letsels en een positief effect op de uitbreiding van het totaal aantal letsels waargenomen.
Interferon toegediend in een vroeg stadium aan patiënten met een eerste demyeliniserende neurologische gebeurtenis (ter hoogte van de optische zenuw, het ruggenmerg, de hersenstam of het cerebellum), en hersenletsels zou het inflammatoir proces dat leidt tot de secundair progressieve fase, kunnen tegenhouden. Maar dit is nog steeds niet afdoend bewezen.
• Recent verscheen een overzichtsstudie (Lancet, 2003, 545-552) over interferonen bij relapsing-remitting MS. Interferonen doen het aantal patiënten met een exacerbatie in het eerste behandelingsjaar lichtjes dalen. Op basis van de huidige gegevens kan evenwel geen uitspraak gedaan worden over het klinisch efffect van de interferonen na het eerste behandelingsjaar, en zijn verdere studies noodzakelijk om hun doeltreffendheid en ongewenste effecten op lange termijn te bepalen.
• Studies met interferon bij patiënten met secundair progressieve MS geven wisselende resultaten. Meestal wordt een gunstig effect gezien op de invaliditeit, vooral bij jongere patiënten, maar de effecten zijn minder eenduidig en waarschijnlijk beperkter dan bij de relapsing-remitting vorm. Deze effecten zouden eerder het gevolg zijn van een gunstig effect op de opstoten dan wel van een effect op de progressie van de ziekte.

• Bijwerkingen
De onmiddellijke bijwerkingen van interferon verschillen lichtjes afhankelijk van het type dat wordt gebruikt en de manier waarop het wordt ingespoten.
Een ontstekingsreactie op de plaats van de inspuiting en een griepachtige toestand in de eerste weken na de aanvang van de behandeling komen vaak voor.
Zeldzame ongewenste effecten zijn o.m. depressie, overgevoeligheidsreacties zoals bronchospasme en anafylaxis, en hematologische verwikkelingen.
Omdat interferon nog maar een beperkt aantal jaren bij MS in gebruik is, kan men nog niet met zekerheid weten of er ook geen laattijdige bijwerkingen zullen optreden. Regelmatige controles bij een neuroloog met onderzoek van het bloed zijn daarom aangewezen.

zie ook artikel : Vroeg behandelen bij MS is cruciaal

copaxone-2.jpg
b.2.Glatirameer-acetaat
Glatirameer-acetaat (Copaxone®) is een synthetische samenstelling van verschillende aminozuren dat enige gelijkenis vertoont met afbraakproducten van myeline en dat de afbraak van myeline onderdrukt. Het moet dagelijks onderhuids worden ingespoten.
Recente studies wijzen op een daling van het aantal opstoten (exacerbaties) met 30 tot 70% en een daling van het aantal actieve hersenletsels.
Er is op dit ogenblik evenwel geen bewijs dat glatirameeracetaat een invloed heeft op de ernst en de duur van de opstoten of op de ziekteprogressie.

• Bijwerkingen
Een lokale reactie op de plaats van de inspuiting met roodheid en verharding komt veel voor, maar verdwijnen meestal na enkele weken. Een algemene reactie onmiddellijk na de inspuiting komt bij ongeveer 15 procent van de patiënten voor. Ze bestaat uit een rood oplopend aangezicht, soms pijn in de borst met hartkloppingen, ademhalingsstoornissen en angstgevoel. Deze verschijnselen duren minder dan dertig minuten en laten geen verwikkelingen na. De reactie zal bij eenzelfde patiënt zelden meer dan een keer voorkomen.

Terugbetaling door het ziekenfonds

Omdat een jaar behandelen met een interferon of met glatirameer-acetaat heel duur is, worden ze alleen terugbetaald voor patiënten die redelijk veel aanvallen doen of snel achteruit gaan. Omdat nog niet alle producten in alle situaties werden onderzocht of een effect toonden, kan hun indicatie verschillen.
Het aantal vergoedbare verpakkingen is beperkt tot maximum 13 per jaar. De neuroloog moet aan de adviserende geneesheer van het ziekenfonds jaarlijks een verslag bezorgen waarin wordt aangetoond dat de patiënt aan de vereiste criteria voor vergoeding beantwoordt.
Om terugbetaling te bekomen, moet aan volgende vereisten zijn voldaan:

• Relapsing-remitting MS
1. de Multiple Sclerose is van het relapsing-remitting type, klinisch bewezen en aangetoond door het positief resultaat van minstens twee van de volgende onderzoeken: lumbaal vocht, geëvoceerde potentialen en NMR;
2. de patiënt kan zonder hulpmiddelen meer dan 100 m ver gaan (wat overeenkomt met een score van 5.5 of minder op de EDSS-schaal waarmee men de toename van de bewegingsbeperkingen kan meten)
3. de patiënt heeft in de laatste twee jaar minstens twee exacerbaties (met volledig of onvolledig herstel) gedaan, d.w.z. de onverwachte komst van nieuwe symptomen of de verergering van bestaande symptomen, die minstens 24 uur hebben geduurd, zonder koorts en gevolgd door een stabiele periode van minstens 30 dagen, en een behandeling hebben vereist met glucocorticosteroïden.

betaferon-180.jpg
• Eerste opstoten (exacerbatie) met verhoogd risico op ontwikkeling van zekere MS
Patiënten waarvan onder meer op grond van de belangrijke MRI-afwijkingen en andere kenmerken kan worden besloten dat ze een verhoogd risico lopen om definitief MS te ontwikkelen, kunnen onder bepaalde voorwaarden Avonex® of Betaferon® voorgeschreven en vergoed krijgen.

• Secundair progressieve MS
Op dit ogenblik kunnen patiënten in België terugbetaling voor Betaferon® en Rebif® krijgen op voorwaarde dat:

1. de diagnose van secundair progressieve MS klinisch bewezen is en ondersteund door minstens twee van de volgende drie onderzoeken: lumbaal vocht, geëvoceerde potentialen en MRI;
2. zij nog in staat zijn om met de hulp van beiderzijdse hulpmiddelen zonder rusten minstens 20 meter te lopen (een score van gelijk of minder dan 6.5 op de EDSS-schaal);
3. tenminste twee aanvallen met gedeeltelijke recuperatie hebben vertoond in de laatste twee jaar.

4. Experimentele behandelingen

• Monoclonale antilichamen.
Dit zijn antilichamen die gericht zijn tegen specifieke stoffen. Nataluzimab of Antegren is een antistof die gericht is tegen de molecules op de vaatwand waaraan de witte bloedcellen zich vasthechten. De eerste studies lijken belovend. Er treden minder aanvallen op en het aantal nieuwe letsels was ook lager. Er traden wel ongewenste bijwerkingen op zoals hoofdpijn, grieperigheid en diarree.

zie ook artikel : Nieuw geneesmiddel voor MS van de markt gehaald

• Immunoglobuline
Meerdere preliminaire studies hebben een positief effect aangetoond van deze, weliswaar dure, therapie op het risico van MS opstoten, oa. tijdens de periode na de bevalling. De bijwerkingen zijn vooral koude rillingen, hoofdpijn, overgeefachtigheid, gewrichtspijnen. Een allergische reactie met brutaal zakken van de bloeddruk kan occasioneel optreden.

• Immunosuppressoren
Immunosuppressiva zijn geneesmiddelen die het immuunsysteem onderdrukken. Ze worden gebruikt bij diverse auto-immuunziekten, zoals reumatoïde artritis, bij kanker en bij orgaantransplantatie. Bij MS is hun gebruik nog experimenteel. Bovendien hebben ze vaak ernstige bijwerkingen, wat hun gebruik sterk beperkt.
Op basis van de reeds bestaande studies moeten sulfasalazine, cyclosporine, acyclovir alleszins uitgesloten worden.
Producten die momenteel worden onderzocht zijn o.m. Azathioprine, Mitoxantroon (een kankergeneesmiddel dat in de USA erkend is voor de behandeling van secundaire progressieve MS), Methotrexaat, Cladribin en Paclitaxel.

• Matrix metallo proteïnasen (MMP)
Dit zijn eiwitten die de doorgankelijkheid van de bloed-hersenbarrière bij MS medebepalen. MMP verhoogt de doorgankelijkheid van de bloedvaten door het gel-achtige laagje onder de bloedvaten weker te maken. In laboratoriumomstandigheden is aangetoond dat MMP demyelinisatie kan veroorzaken. MMP's spelen een rol bij wondheling, gewrichtsontstekingen en andere neurologische aandoeninúgen, zoals Guillain-Barré, AIDS, meningitis en zelfs bij een beroerte of een hersentumor.
Momenteel wordt onderzocht of MMP-dosage gebruikt kan worden om de ziekteactiviteit op te volgen. Ook zou verlaging van MMP via MMP-inhibitoren een behandeling kunnen betekenen.

• Xaliproden
is een product met een ontstekingsremmende en zenuwbeschermende werking. Dierproeven hebben een effect op MS aangetoond. Momenteel lopen er studies bij de mens.

• Inosine
dit is een stof die van naure door de mens wordt geproduceerd en die in het lichaam urinezuur aanmaakt. Bij MS- patiënten wordt een verlaagde concentratie van inosine in het bloed vastgesteld. Men vermoedt dat een verhoging van deze urinezuurspiegel door inosine een remmende invloed zou kunnen hebben op de afbraak van myeline.

• Transplantatie van stamcellen
Stamcellen worden uit het beenmerg gehaald en worden terug in de bloedbaan gebracht nadat eerst alle immuuncellen zijn vernietigd. De nieuwe stamcellen kunnen zich dan ontwikkelen tot nieuwe immuuncellen.
De eerste onderzoeksresultaten zijn echter weinig hoopgevend.

zie ook artikel : Stamceltechnologie. Modegril of therapie voor de toekomst?

• Aminopyridine.
Deze geneesmiddelen zouden de zenuwgeleiding op beschadigde plaatsen kunnen verbeteren. Er bestaan studies die een verbetering van het zicht, spierkracht en coördinatie aantonen, maar de effecten blijken van korte duur.

• Plasmaferese.
Bij deze behandeling wordt bloedplasma (het vloeibare deel van het bloed) gescheiden van de bloedcellen gescheiden. De bloedcellen worden dan vermengd met nieuw bloedplasma en terug in het lichaam gebracht. Dit nieuwe plasma zou antilichamen die MS uitlokken verdunnen en op die manier een gunstig effect hebben. Deze procedure wordt nog volop bestudeerd, maar zou vooral bij jongere patiënten effect hebben.

• Oligodendrocyte Implanten.
De transplantatie van oligodendrocyte cellen in de hersenen die de groei van zenuwen stimuleren, wordt momenteel onderzocht. De eerste resultaten lijken veelbelovend, o.m. wat herstel van het zicht betreft.

• T-cel vaccinatie
Vaccinatie met witte bloedcellen (T-cellen) die myeline aan kunnen vallen, leidt tot het opwekken van een reactie van het lichaam tegen deze met myeline reagerende cellen. Ook dit wordt momenteel in verschillende studies onderzocht.

6. Behandeling van de symptomen

fitness-MS.jpg
Er bestaan tal van behandelingen om de vele symptomen van de ziekte onder controle te houden.

• Vermoeidheid
Modafinil, een amfetaminederivaat dat ook gebruikt wordt bij narcolepsie, zou een gunstig effect kunnen hebben.

• Spasticiteit
De belangrijkste en eerste maatregel blijft regelmatige strekoefeningen (stretching) en spierversterkende oefeningen. Dit kan immers de evolutie naar een blijvende contractuur vermijden.
Repetitieve gipsen laten een gradueel herstel toe van de correcte positie bij contractuur.
De toepassing van 'cold packs' (veelal gedurende een 10-tal minuten) op spastische spieren leidt tot een tijdelijke vermindering van de spiertonus. Het effect is kortdurend doch kan pijn milderen of stretching vlotter maken.

• Spierontspanners
Benzodiazepines (o.a. diazepam). Deze verminderen spasticiteit door invloed op het centrale zenuwstelsel. Ze worden bij voorkeur s nachts gebruikt omdat ze slaperigheid veroorzaken. Soms wordt ook ganginstabiliteit en krachtsverlies vastgesteld. Benzodiazepines veroorzaken gewenning.
Baclofen : Ook baclofen werkt in het centrale zenuwstelsel. Baclofen mag nooit plots gestopt worden, gezien risico op epileptische insulten, hallucinaties en rebound spasticiteit.
Dantroleen : In tegenstelling tot benzodiazepines en baclofen oefent dantroleen zijn invloed rechtstreeks op de spier uit. De werking is niet specifiek voor de spastische spier. Dantroleen kan dan ook tot een globale spierverzwakking leiden.
Tizanidine : Tizanidine vermindert spasticiteit door een inwerking op het centrale zenuwstelsel.
Al deze geneesmiddelen kunnen min of meer ernstige bijwerkingen hebben en mogen dus alleen onder strikte dokterscontrole worden genomen.

zie ook artikel : Verantwoord gebruik van slaap-en kalmeermiddelen (benzodiazepines)

• Chemodenervatie
Bij deze techniek wordt de zenuwimpuls naar de spastische spier onderbroken, wat reductie toelaat van de spasticiteit en normale positie of functie toelaat. Er bestaan drie technieken;
- Alcohol en phenol : Deze worden rechtstreeks in de zenuw geïnjecteerd en vernietigt deze. Het resultaat is dan ook definitief.
- Botuline toxine type A :
Dit toxine wordt geïnjecteerd in spier nabij de contactplaats van de zenuw. Het verlamt de zenuw-spiercommunicatie. Botuline toxine is vrij duur wordt voor deze indicatie niet terug betaald. Bovendien moet de injectie herhaald worden na enkele maanden. Botuline toxine wordt vaker gebruikt voor kleine spieren (bv. hand)
- Intrathecale baclofentherapie(ITB) : hierbij wordt baclofen rechtstreeks in het ruggenmerg gebracht via een pompje. ITB wordt alleen toegepast bij ernstige spasticiteit vooral van de onderste ledematen die onvoldoende reageert op andere behandelingen

• Chirurgie
Heelkunde is alleen aangewezen bij ernstige, chronische spasticiteit en wanneer andere behandelingen hebben gefaald. Het dient nooit ondernomen te worden bij een recent opgetreden spastiúciteit, gezien de spiertonus nog kan fluctueren.
Neurochirurgie poogt de spasticiteit te milderen door destructie van zenuwcellen in het ruggenmerg die bijdragen aan despasticiteit.
Orthopedische chirurgie : poogt het effect van spasticiteit te corrigeren door een combinatie van technieken ter hoogte van spier, pees en skelet.

• Blaasproblemen
Incontinentie.
Het gaat vooral om aandrang-incontinentie met vaak aandrang om te plassen. Soms is de aandrang zo sterk of plotseling dat u het toilet niet op tijd haalt.
Er zijn verschillende geneesmiddelen die aandrang-incontinentie kunnen verminderen. Ze hebben nogal eens bijwerkingen (bijvoorbeeld een droge mond).

Urineweginfecties komen vaak voor bij MS-patiënten. Ze worden behandeld met antibiotica. Om dergelijke infecties te voorkomen is veel drinken aan te raden.

zie ook artikel : 10 vragen ivm blaasontsteking (of cystitis)

• Constipatie
Naast een aangepast dieet (vezelrijk, veel drinken), speciale oefeningen, kunnen vezelsupplementen worden voorgeschreven. Bij ernstige constipatie kunnen laxativa nodig zijn .

• Tremor (beven)
Geneesmiddelen zoals carbamazepine en glutethimide hebben in sommige gevallen een gunstig effect.

zie ook artikel : Behandeling van essentiële tremor (beven)

• Aangezichtspijn en spasmen
Indien gewone pijnstillers niet volstaan, kunnen anti-epileptica (zoals carbamazepine, fenytoïne en gabapentine) of benzodiazepines (zoals diazepan) worden voorgeschreven.
In ernstige gevallen kan een chirugische zenuwblokkade worden overwogen.

• Seksuele problemen
Sildenafil (Viagra) heeft bij sommige MS-patiënten een gunstig effect. Ook corticosteroïden leiden soms tot een verbetering van de seksuele functie.

• Depressie
De klassieke tricyclische antidepressiva blijken zeer goed te werken bij ernstige depressies en hebben bovendien een gunstig effect op de stemmingsveranderingen waaronder MS-patiënten vaak lijden. Ze kunnen ook een gunstig effect hebben op sommige van de fysieke symptomen (o.m. blaasproblemen). Nadeel is dat ze heel wat bijwerkingen kunnen hebben.
De nieuwere SSRIs (serotonin-reuptake inhibitoren) zoals fluoxetine, sertraline en paroxetine worden beter verdragen en hebben mogelijk ook een (licht) ontstekingsremmend effect.
Momenteel woerdt op diverse plaatsen onderzoek verricht naar Rolipram een phosphodiesterase (PDE) type 4 inhibitor (niet beschikbaar in België), een anti-depressivum met sterke ontstekingsremmende werking.

cannabis-MS.jpg
• Cannabis en multiple sclerose
Sinds 1 septemer 2003 is cannabis met een medisch voorschrift te verkrijgen bij de apotheker in Nederland, o.m. voor de behandeling van chronische pijn, spasmen en blaasproblemen bij MS-patiënten.
Momenteel lopen er, ook in ons land, verschillende studies over het effect van cannabis bij MS. De eerste studies komen tot uiteenlopende resultaten. Volgens de tot nu toe grootste studie (Lancet 2003 , 1517-1526) , over cannabis bij patiënten met multipele sclerose (667 patiënten) werd vastgesteld dat er ten opzichte van placebo geen voordeel van cannabis, toegediend onder vorm van extract of als zuiver tetrahydrocannabinol, op de spasticiteit was. Anderzijds rapporteerden wel meer patiënten een subjectieve verbetering van hun pijn en spierstijfheid.

Er bestaan aanwijzingen dat het hele plantenextract beter werkt dan elk van de werkzame bestanddelen of synthetische vormen van de werkzame bestanddelen. Maar anderzijds blijkt uit studies dat de opname van het actieve bestanddeel langs de mond bleek niet ideaal want niet constant is. Bovendien kunnen de natuurlijke extracten van cannabis wisselende hoeveelheden van de actieve stof bevatten die verschillen van de ene preparatie tot de andere. Het lijkt er dus op dat de beste methode voor medicinaal gebruik van cannabis zal bestaan in de toediening van de gezuiverde molecule, tetrahydrocanabinol, met een spray of een doseerflesje.
Alleszins wordt aangeraden de cannabis op een andere wijze dan d.m.v. roken te gebruiken vanwege de kankerverwekkende stoffen die vrijkomen bij verbranding. Ook moet men voorzichtig zijn wanneer men een voertuig bestuurt.

zie ook artikel : Cannabis

7. Alternatieve behandelingswijzen

Er bestaan vele alternatieve behandelingswijzen waarvan het effect vaak niet bewezen is en die soms zelfs schadelijk kunnen zijn. Volgens sommige studies zouden tot 60% van de MS-patiënten wel eens zon behandelingswijze proberen.
Overleg altijd met uw behandelend arts voor u een of andere behandeling probeert.

• Relaxatie en meditatietechnieken (zoals yoga, tai chi, biofeedback...): hebben geen nadeel en kunnen voor sommige patiënten zinvol zijn, bv. als stressbestrijding, om zich beter te voelen...
• Acupunctuur: hierover bestaan weinig studies. Sommige gevalsstudies wijzen op een gunstig effect. Er bestaat een miniem risico op infecties.
• Elektromagnetische stimulatie: een beperkt aantal studies wijst op een gunstig effect op beven, vermoeidheid en andere symptomen van hersenstimulatie met zwakke elektromagnetische velden.
• Linolzuur (o.m. teunisbloemolie): is een polyonverzadigd vetzuur dat enigszins lijkt op myeline. Er bestaan geen studies over het effect, maar het is ook niet schadelijk.
• Antioxydantia (vitamine A, E, D en C, Q10....): er bestaan geen studies die een gunstig effect kunnen aantonen.
• Bijengif
Uit dierproeven is gebleken dat het bijengif als een ontstekingsremmer werkt en het immuunsysteem positief beïnvloedt. Deze bijensteektherapie wordt al duizenden jaren toegepast voor de meest uiteenlopende ziekten. In de USA is deze behandeling zeer populair. MS patiënten zouden o.a. meer kracht krijgen en een verbeterde blaascontrole. Evenwichtsstoornissen en spasmen zouden afnemen.
Aan de universiteit van Groningen is zopas een onderzoek gestart naar de effecten van bijengif op de symptomen van MS.

zie ook artikel : Bijensteektherapie heeft geen effect bij MS-patiënten

• St-Janskruid (Hypericum): wordt gebruikt bij depressie. Maar het kan leiden tot overgevoeligheid voor zonlicht en kan de werking van andere MS-geneesmiddelen verstoren.
• Ginkgo biloba: wordt gebruikt tegen o.m. geheugenproblemen. Geen enkel effect bij MS-patiênten is tot nu toe aangetoond.
• Melatonine. Melatonine dat wordt ingenomen tegen vermoeidheid kan bij MS-patiënten leiden tot een opstoot van de ziekte en is dus af te raden.
• Echinacea (en andere producten die de afweer zouden stimuleren, zoals ginseng, zink, look...): deze producten kunnen leiden tot een opstoot van de ziekte en zijn dus af te raden.

zie ook artikel : Multiple sclerose (MS - of multipele sclerose)


verschenen op : 18/02/2004 , bijgewerkt op 01/11/2015

11 reacties

nuttige links

door Johan Palmen, 29 mei 2005 om 22:52

Zoek je informatie, wens je hulp en/of steun, ga even naar www.ms-vlaanderen.be

vergoeding medicijnen

door anoniem, 18 februari 2005 om 12:00

Wij in Nederland krijgen nog wel eens steun van zogenaamde consumentenprogramma's zoals Kassa en Radar, kijk eens op hun sites misschien kunnen zij voor je bemiddelen, is wel vaker gedaan voor mensen met vergoedings problemen bij hun zorgverzekeraar.

ziekenfonds

door Gea, 3 januari 2005 om 12:57

Wat afschuwelijk dat het medicijn niet meer voor je wordt vergoed. Ikzelf heb sinds 2 jaar de diagnose MS en heb gelukkig nog niet veel klachten. Ik kom uit Nederland, en hier worden, tot nu toe alle medicijnen die de neuroloog of huisarts voorschrijft vergoed. Zo krijg ik Symetrel tegen de vermoeidheid. Eigenlijk een medicijn voor Parkinson patiënten, maar heeft een positief effect bij MS. Er wordt door het ziekenfonds geen enkel probleem van gemaakt. Eigenlijk heb je helemaal niks aan m'n verhaal, maar ik wil je gewoon sterkte wensen. Hopelijk komt er een oplossing. Misschien moet je blijven zeuren en bellen naar het ziekenhuis. Dat wil in Nederland nog wel eens helpen. Groetjes van Gea

Bijengif/bijensteektherapie

door Jelle Hulzinga, 28 december 2004 om 15:56

Zoals hierboven al vermeld staat, vind er in Groningen (Nederland) een onderzoek plaats naar de effecten van bijengif. Mochten Belgische lezers geïnteresseerd zijn in deze therapie dan kunnen zij een kijkje nemen op mijn homepage, die over die bijensteektherapie gaat. Ik ben imker (bijenhouder) en pas deze therapie nu een half jaar toe bij een ms-patiënt en houd hiervan een dagboek bij. Verder zijn er diverse linken naar ms-patiënten die deze therapie ondergaan, waaronder patiënten die meedoen aan dat experiment. www.bijengif.info Jelle Hulzinga

VermoeidheidModafinil

door Christel, 30 november 2004 om 21:44

Ik ben al 15 jaar een Multiple Sclerose patiënt en heb veel last van volgende symptomen. De grootste en = zwaarste verschijnselen zijn vermoeidheid, maar ook de concentratie- en geheugenproblemen, de bijna constante hoofdpijn, de darmklachten, duizeligheid, slikproblemen, onzekerheid, ... te veel om op te noemen = spelen mij dikwijls parten. Vorig jaar dacht ik samen met de specialisten van de MS kliniek in Melsbroek de oplossing gevonden te hebben. Namelijk het medicijn "Provigil" (modafinil). Daar ik meegedaan heb aan een studie om aan te tonen dat ook dit medicijn (eigelijk = bedoeld voor mensen met het CVS) goede resultaten opleverde voor MS patiënten kreeg ik "toen" dit medicijn gratis. Na een tijdje Provigil 100 genomen te hebben voelde ik een duidelijke verbetering. Natuurlijk was het te mooi om waar te zijn. De resultaten waren niet bij alle patiënten even goed waardoor het RIZIV het niet goedkeurde voor terugbetaling voor MS patiënten. Groot probleem voor mij natuurlijk. Ik voel mij goed met dit medicijn maar ik moet ze nu wel zelf bekostigen. Het ziekenfonds komt niet tussen en het kost mij voor 45 dagen = 225 euro. Voor een CVS patiënt waar de ziekte vastgesteld is kost dit = 15 Euro. Het is voor mij en mijn gezin financieel niet meer haalbaar. Ik heb deze medicijnen echt nodig om "min of meer" goed te kunnen functioneren. Is er iemand die mij kan helpen? Christel

bekijk alle 11 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub