Hoe kunt u reis- of bewegingsziekte voorkomen?

Laatst bijgewerkt: June 2015 | 3 reacties
wagen-170_400_04.jpg

tips Reisziekte of bewegingsziekte (kinetose) is een verzamelnaam voor symptomen zoals misselijkheid, duizeligheid, zweten, hoofdpijn en overgeven. Het kan optreden in de auto, op een boot, soms in een vliegtuig en zelfs op dieren (bv. paarden, kamelen…). Vandaar dat het ook wel wagenziekte of zeeziekte wordt genoemd. Sommige mensen hebben er ook last van in een pretpark of een kermisattractie. Het kan erg vervelend zijn, maar het gaat gelukkig vrij snel over zodra u weer voet op vaste grond zet.

Het gevoeligst zijn kinderen van 2 tot 12 jaar. Daarna neemt het geleidelijk af. Bij personen boven de 50 jaar komt bewegingsziekte zelden voor. Vrouwen hebben er meer last van dan mannen, vooral tijdens zwangerschap en menstruatie.

Nadat men aan een bepaald bewegingspatroon gewend is, bijvoorbeeld tijdens een meerdaagse bootreis, verdwijnen de klachten meestal. Maar bij een volgende bootreis, kunt u er opnieuw last van hebben, zeker bij woelige zee. Gewenning aan het ene vervoermiddel brengt niet noodzakelijk verlichting bij een ander. Het is dus goed mogelijk dat u geen enkele hinder ondervindt in een auto, maar misselijk wordt in een bus.

Hoe ontstaat reisziekte?

Reisziekte ontstaat waarschijnlijk omdat de hersenen tijdens een verplaatsing per auto of per boot tegenstrijdige informatie ontvangen over de positie van het lichaam. De signalen van de evenwichtsorganen in de oren, die onze lichaamshouding nauwkeurig bijhouden, en van de signalen die via onze ogen en spieren worden doorgegeven, stemmen namelijk niet overeen met de normale bewegingspatronen die in onze hersenen zijn opgeslagen. Door die tegenstrijdige informatie wordt het braakcentrum in de hersenen geprikkeld en ontstaat bewegingsziekte.

Wat kunt u doen tegen reisziekte?

• Zorg er voor dat u voldoende uitgerust en fit bent: vermoeidheid verhoogt de gevoeligheid voor bewegingsziekte.

• Eet een lichte maaltijd voor het vertrek, zonder koffie, frisdrank of alcohol. Drink ook tijdens de reis geen alcohol of frisdrank. Eet geen vette of zure voedingsmiddelen.

• Rij rustig. Belangrijk is dat de snelheidsveranderingen zo klein mogelijk zijn. Dus: rustig remmen (als de veiligheid dat toestaat, tenminste), rustig optrekken en rustig bochten nemen.

• Reist u met trein, bus of tram, ga dan in de rijrichting zitten.

Reist u met de auto of bus, dan wordt u minder gemakkelijk misselijk als u zelf achter het stuur zit. Is dat niet mogelijk, ga dan voorin zitten en kijk met de bestuurder mee naar voren.

Kinderen moeten hoog genoeg zitten, zodat ze naar buiten kunnen kijken.

Oriëntatie op ver verwijderde objecten heeft een gunstige invloed op de klacht. Dit wordt verklaard met de voorkennis van het te verwachten bewegingspatroon, het zelf mede beïnvloeden van het bewegingspatroon en het beperkt houden van de hoofdbewegingen.

• Blijf op een boot zo mogelijk aan dek op een plaats met de minste beweging (een goede plaats is het midden op het achterdek) en kijk zo mogelijk in de vaarrichting. Hoe heftiger de bewegingen des te groter de kans op reisziekte.

Ga niet bij de ontluchting van de machinekamer staan (de lucht van dieselolie en uitlaatgassen maakt u misselijk),

Ga zo nodig liggen met gesloten ogen bij opkomen van ongemakken, zeker wanneer u zich binnen in het schip bevindt.

• Kies in een vliegtuig bij voorkeur een plaats in de buurt van de vleugels.

• Kijk naar buiten tijdens het rijden of varen en probeer een vast punt te fixeren, bijvoorbeeld een punt aan de horizon. Vermijd bewegende beelden zoals golven, voorbijrijdende auto’s enzovoorts.

• Lees niet, kijk geen film of speel geen computerspelletjes. Stop er alleszins direct mee als u onderweg merkt dat u misselijk wordt. De reisziekte kan dan weer wat afzakken.

• Zorg voor ontspanning: luister bijvoorbeeld naar muziek. U concentreren op uw ademhaling en traag in- en uitademen helpt soms om misselijkheid tegen te gaan.

• Doe zo mogelijk een raampje open zodat er voldoende frisse lucht is.

• Als u misselijk wordt, eet dan een koekje of een stukje droog brood. Doordat de maag het voedsel moet verteren, vermindert het gevoel van misselijkheid.

Geneesmiddelen tegen reisziekte

Indien u (of uw kinderen) gemakkelijk reisziekte hebt, kunt u voor het vertrek een middel tegen reisziekte nemen. Alhoewel de meeste van deze geneesmiddelen vrij te koop zijn in de apotheek, vraagt u toch best vooraf advies aan uw huisarts, zeker voor kleine kinderen en als u zwanger bent.

Gebruik nooit meerdere middelen tegen reisziekte tegelijk.

• Antihistaminica
Klassieke antihistaminica (die gewoonlijk tegen hooikoorts en andere allergieën worden gebruikt) verdienen de voorkeur. De nieuwe generatie antihistaminica werken niet tegen reisziekte.

Het gaat om volgende producten:

- Cinnarizine (Stugeron – druppels en pillen)

- Dimenhydrinaat (R Calm Dimenhydrinate)

- Meclozine (Postafene, Agyrax)

Deze geneesmiddelen moeten ½ uur tot 1 uur vóór vertrek ingenomen worden. Hun werkingsduur schommelt rond 6 uur (24 uur voor Meclozine). Bij lange reizen kan na afloop van de werkingsduur eventueel een tweede tablet worden ingenomen.

Respecteer nauwgezet de maximale dosissen, zeker bij kinderen.

Indien u zwanger bent, bespreekt u best met uw arts welk middel u eventueel kunt nemen.

Mogelijke bijwerkingen
Een nadeel van antihistaminica is dat ze sufheid en slaperigheid, een droge mond en soms dubbelzien of verwardheid veroorzaken. Bij gebruik van deze geneesmiddelen mag u de eerste 24 uur geen auto besturen.
Ze mogen niet toegediend worden aan kinderen jonger dan 2 jaar (Meclozine niet voor de leeftijd van 12 jaar, Dimenhydrinaat niet beneden 6 jaar).
Ze mogen ook niet gebruikt worden bij mensen met de ziekte van Parkinson.

• Scopolamine
Indien de reis relatief lang duurt (bijvoorbeeld een cruise) en gebruik van antihistaminica op bezwaren stuit, kan een scopolamine-pleister worden overwogen. Deze zijn niet in België te koop, wel in het buitenland, bijvoorbeeld Scopoderm TTS in Nederland.

De pleister moet tenminste 6 tot 12 uur van tevoren op een onbehaarde plek achter het oor worden geplakt. Lees zorgvuldig de gebruiksaanwijzingen. Een pleister werkt maximaal 3 dagen. Na het verwijderen van de pleister kan de werking nog tot een dag aanhouden. Na aanbrengen en verwijderen de handen grondig wassen; na verwijderen de huid reinigen.

Mogelijke bijwerkingen
Mogelijke bijwerkingen zijn slaperigheid, een droge mond en lokale huidirritatie, en soms wat verwardheid, vooral bij oudere mensen. Bij gebruik van dergelijke pleisters mag u niet met de auto rijden.

Deze pleisters mogen niet gebruikt worden beneden de leeftijd van 18 jaar. Ze worden afgeraden tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij epilepsie, bij oudere mensen met een vergrote prostaat of met glaucoom.

• Gember
Een derde mogelijkheid is gember. Dat is eigenlijk een keukenkruid, maar meerdere studies hebben aangetoond dat preparaten op basis van gemberwortel een gunstig effect hebben bij zwangerschapsmisselijkheid, bij misselijkheid tijdens chemotherapie en bij reisziekte. Al zijn er ook studies die weinig of geen effect tegen reisziekte konden aantonen. De meerderheid van de studies wijzen echter op een positief effect, vooral dan tegen de misselijkheid, minder tegen braken.

Gember bestaat in verschillende vormen. U kunt bijvoorbeeld kauwen op verse gemberwortel, u kunt gemberkoekjes eten of gemberthee drinken. Of u kunt een speciaal gemberpreparaat gebruiken, zoals bijvoorbeeld Antimetil.

Indien u gember wilt nemen, respecteer dan volgende maximumdosissen (inclusief voeding):

- Kinderen tussen 2 en 6 jaar: maximaal 1 g per dag.

- Kinderen tussen 6 en 12 jaar: maximaal 2 g per dag.

- Vanaf 12 jaar: maximaal 4 g per dag.

Het mag niet gebruikt worden beneden de leeftijd van 2 jaar.

Mogelijke bijwerkingen
Gember heeft nauwelijks bijwerkingen (zoals sufheid) en kan ook gebruikt worden tijdens zwangerschap en borstvoeding.

In hoge dosis kan het wel diarree, zuuroprispingen en mondirritatie veroorzaken.

Het wordt afgeraden wanneer u bloedverdunners (inclusief aspirine) neemt of galstenen hebt.

Bronnen
www.bcfi.be/Folia/Index.cfm?FoliaWelk=F38N05B
www.thuisarts.nl/reisziekte/ik-heb-last-van-reisziekte
http://q-box.be/node/421
http://download.nhg.org/FTP_NHG/standaarden/FTR/Bewegingsziekte_text.html
www.apotheek.nl/Medische_informatie/Klachten___ziektes/Aandoeningen/Reisziekte.aspx?mId=10701&rId=156
www.nhs.uk/conditions/Motion-sickness/Pages/Introduction.aspx


verschenen op : 09/07/2015

3 reacties

Hoe kunt u reis- of bewegingsziekte voorkomen?

door sonja, 11 July 2016 om 09:35

ik heb zelf onlangs last gehad van reisziekte op een boot in Turkije bij hevig weer, ik heb toen een pilletje gekregen van een bemanningslid en daarna was het beter, toen ik het bij de apotheek ging halen bleek het op basis van gember te zijn

Hoe kunt u reis- of bewegingsziekte voorkomen?

door anoniem, 2 September 2015 om 12:09

ik begrijp niet dat niemand weet dat acupunctuur hier uitstekend bij werkt,ikzelf draag polsbandjes met drukbolletje en dat werkt al jaren zeer goed,ik denk dat die nu te koop zijn in apotheek,vroeger gekocht op de boot naar londen,,

bekijk alle 3 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub