Verslaafd aan neusspray?

Laatst bijgewerkt: March 2015
Fotolia_vr-neusdrupp-19-15.jpg

nieuws Volgens Nederlandse KNO-artsen zijn tienduizenden tot honderdduizenden mensen in Nederland verslaafd aan neussprays. Het gaat hierbij om de afhankelijkheid van het stofje xylometazoline dat onder andere in Otrivin voorkomt.
Otrivin, met de werkende stof xylometazoline, is een van de meest gebruikte neussprays in Nederland. Mensen gebruiken het om vrij door hun neus te kunnen ademen. Bijvoorbeeld omdat ze allergisch zijn of last hebben van een verkoudheid.

Bij een neusverstopping is het slijmvlies op de neusschelpen ontstoken en opgezwollen. Hierdoor maakt het in de neus veel meer slijm aan. De opgezwollen slijmvliezen bemoeilijken ademhaling door de neus. Xylometazoline vernauwt de bloedvaatjes in het neusslijmvlies zodat je weer vrijer ademt. Wytske Fokkens van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam, legt uit dat xylometazoline op adrenaline lijkt. “Het bindt met name op de zogeheten a-adrenerge-receptoren op de bloedvaten.” Dit stimuleert de bloedvaten om samen te trekken. Als er minder bloed in de bloedvaten zit, neemt dat minder ruimte in, waardoor het neusslijmvlies minder gezwollen is en je beter adem kan halen. Xylometazoline zorgt dus voor een gemakkelijkere ademhaling door de neus, maar geneest de verkoudheid niet.

“Otrivin werkt razendsnel, binnen enkele minuten staat je neus open. Wat dat betreft is het fantastisch spul”, zegt Markus Oei, KNO-arts in het Flevoziekenhuis. Voor een korte verkoudheid kun je Otrivin dan ook prima gebruiken. Door die snelle en gerichte werking zijn er echter veel mensen die Otrivin langer dan vijf dagen gaan gebruiken. En dan gebeurt er iets vreemds. De bloedvaten in het neusslijmvlies raken na een tijdje gewend aan het stofje xylometazoline. Wanneer toediening van de stof wordt gestaakt, moeten de bloedvaten weer wennen aan de afwezigheid waardoor ze weer verwijden. Het neusslijmvlies zwelt op. Dit zorgt opnieuw voor een verstopte neus, precies datgene waar je in eerste instantie vanaf probeerde te komen. En dus besluit je om weer te sprayen. Doe je dit niet, dan gaat je neus potdicht zitten. Zo komen dat mensen in een vicieuze cirkel terecht komen. “Ze raken gewend aan Otrivin wat kan uitmonden in een gevoel van afhankelijkheid of verslaving.” Er kan ook schade aan het neusslijmvlies optreden. Het is zelfs mogelijk dat het epitheel binnen de neus volledig verdwijnt, vervolgt ze. Ondanks het feit dat dit weer kan herstellen, duurt het dan maanden voordat de neus weer ‘de oude’ is.

Otrivinisme
Bovenmatig gebruik van neussprays met daarin de stof xylometazoline wordt in de volksmond ook wel ‘Otrivinisme’ genoemd, naar het merk Otrivin. In de bijsluiter van Otrivin staat: ‘Net zoals bij alle topische vasoconstrictoren, mag Otrivin niet langer dan zeven opeenvolgende dagen gebruikt worden […]’.

Novartis, het farmaceutische bedrijf dat Otrivin maakt, meldt dat Otrivin al meer dan vijftig jaar wordt gebruikt en dat ‘de veiligheid en werkzaamheid van xylometazoline als ontzwellend middel voor het neusslijmvlies goed bekend zijn’. Volgens hen is het belangrijk dat patiënten de bijsluiter lezen vóór ze Otrivin gebruiken en dat ze de doseringsinstructies, gebruiksfrequentie en behandelingsperiode respecteren.

pub