Hyperventilatie is een verkeerde manier van ademhalen waarbij u te snel of te diep ademt zonder dat dit nodig is zoals bv. tijdens een zware fysieke inspanning. Ademhalen doen we vanzelf. We ademen daarbij zuurstof (O2) in en koolzuurgas (CO2) uit. De ademhaling past zich aan bij wat we doen. Tijdens de slaap hebben we bijvoorbeeld niet zoveel zuurstof nodig, dus dan is de ademhaling rustig. Bij grote inspanning is meer zuurstof nodig en ademen we sneller. Als je, zoals bij hyperventilatie, te snel en te diep ademt wanneer je ergens rustig zit, adem je te veel zuurstof in en daalt de hoeveelheid koolzuurgas (CO2) in het lichaam (respiratoire alkalose). Bij een tekort aan CO2 ontstaat vaatvernauwing, waarbij een vermindering van de bloedvoorziening van de hersenen optreedt en de zuurstof minder goed aan de weefsels wordt afgeven. Dit kan een aantal vervelende verschijnselen veroorzaken zoals: - benauwd gevoel, kortademigheid - krop in de keel - droge mond - prikkelingen in handen en voeten - slappe, onzekere benen - krampen - duizeligheid, misselijkheid - hoofdpijn - slecht zicht, wazig zicht - zweten, klam gevoel - het idee flauw te vallen - versnelde hartslag - een pijnlijk, benauwd gevoel in de borst, hartkloppingen - een gespannen gevoel in de bovenbuik - overgevoeligheid voor prikkels uit de omgeving - paniekgevoelens
Hyperventilatie kan een eenmalig verschijnsel zijn, maar het kan ook regelmatig terugkomen. Bij een chronische hyperventilatie kunnen allerlei vage klachten optreden terwijl de kortademigheid niet zo uitgesproken is, waardoor de patiënten soms lange onderzoeken moeten ondergaan voor de oorzaak wordt gevonden.
Hyperventilatie kan optreden wanneer u erg zenuwachtig gespannen of angstig bent of na een periode van verhoogde stress, na een woede-uitbarsting, enz. Ook overbelasting of oververmoeidheid kunnen een rol spelen. Het lichaam maakt dan stresshormonen aan, zoals adrenaline, alsof het zich voorbereidt op een inspanning. U gaat vanzelf sneller ademhalen en uw hart gaat sneller kloppen. Bij mensen die al langer hyperventilatieklachten hebben, treden de klachten nogal eens op na een inspanning. Ook angst voor een aanval kan een nieuwe aanval uitlokken. Soms treedt hyperventilatie op na langdurig cafeïnegebruik. Bij sommige patiënten met klachten en symptomen vergelijkbaar met chronische hyperventilatie is er sprake van (lichte) hartklepstoornis (mitralisklepprolaps).
Om een aanval te voorkomen is het zaak om langzaam en minder diep te ademen. Dit is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. - Neem bijvoorbeeld drie seconden om in te ademen en zes om uit te ademen. Tel in gedachten langzaam mee: in 2-3-uit-2-3-4-5-6 in-2-3-uit-2-3-4-5-6, enzovoort. - Soms helpt het om uzelf af te leiden. Bijvoorbeeld door bij een aanval oefeningen te doen zoals kniebuigingen of door hardop te lezen. - Probeer na te gaan waarom bepaalde situaties spanningen oproepen. Het kan zijn dat u zich niet van angst of spanningen bewust bent, maar dat u wel last heeft van de verschijnselen. - Het kan helpen wanneer u opschrijft in welke situatie u de verschijnselen krijgt. - Een hyperventilatie-aanval kan u bedwingen met een noodmaatregel: hou een plastic zakje voor neus en mond en adem de daarin uitgeademde lucht die rijk is aan CO2 opnieuw in. Op deze manier komt de hoeveelheid CO2 binnen een tot anderhalve minuut, weer op peil en zullen de klachten spoedig verdwijnen. - Behalve een plastic zakje als noodmaatregel tegen hyperventilatie, kan u ook een stuk tuinslang nemen van ongeveer een halve meter. Wanneer u daardoor in- en uitademt, zal u bij elke ademhaling eerst de lucht inademen die nog in de slang zit, dus de lucht die u net hebt uitgeademd. - Bij steeds weerkerende klachten kan het nodig zijn dat u ademhalingsoefeningen doet waarbij u leert ademhalen door de buik. Zit in een stoel en probeer alleen met de buik te ademen. U kan dit het best controleren door de handen op de buik te houden. Eventueel kan u iemand anders laten toekijken. Volg daarbij volgend ritme: inademen -2-3, uitademen -5-6-7-8-9 / in 2-3, uit 5-6-7-8-9 enzovoort. Per tel neemt u ruim een seconde.
Neem contact op met uw huisarts: - als u een beklemd gevoel op de borst heeft dat niet weggaat; - als u erg benauwd of kortademig bent en u denkt dat het niet door hyperventilatie komt; - als de genoemde maatregelen die u zelf neemt, niet helpen.
contacteer ons
Verstuur dit artikel naar een kennis
Druk dit artikel af
