Hoofdpijn of migraine door te veel of te weinig cafeïne

Laatst bijgewerkt: November 2016

dossier Hebt u regelmatig last van hoofdpijn of migraine, dan kan dat veel oorzaken hebben. Eén daarvan is cafeïne: sommige mensen krijgen namelijk hoofdpijn bij overmatig cafeïnegebruik. Of wanneer ze enkele dagen géén cafeïne gebruiken. Cafeïne zit niet alleen in koffie maar ook in thee, ice-tea, cola, de meeste energiedranken, cacao-dranken, chocolade, en pijnstillers met cafeïne. De enige remedie is het dagelijks gebruik langzaam verminderen.

koffie-groen-170_400_06.jpg
De meeste mensen kunnen zonder problemen dagelijks meerdere koppen koffie drinken zonder enig probleem. Meer zelfs, ze voelen er zich beter en alerter bij. Maar sommige mensen krijgen na verloop van tijd een chronische vorm van hoofdpijn die bijna voortdurend aanwezig is. Dat kan gepaard gaan met andere verschijnselen zoals vermoeidheid, misselijkheid, prikkelbaarheid en slaapproblemen. De hoofdpijn is vaak ‘s morgens bij het ontwaken het ergst.

Het gaat hier om een vorm van middelen-afhankelijke hoofdpijn, een type van hoofdpijn dat meestal veroorzaakt wordt door overmatig gebruik van pijnstillers. Maar dat dus ook door cafeïne kan worden veroorzaakt. Cafeïne zou zelfs de belangrijkste oorzaak van dergelijke middelen-afhankelijke hoofdpijn zijn.
Bij mensen met aanleg voor migraine kan een teveel of een tekort aan cafeïne een aanval uitlokken. Overmatig gebruik van cafeïne kan leiden tot een toename van de duur van hoofdpijnaanvallen en een verminderde reactie op medicatie.

zie ook artikel : Chronische hoofdpijn: Middelengeïnduceerde hoofdpijn

Hoeveel cafeïne is teveel?

Dat verschilt van persoon tot persoon. Een gezonde volwassene kan meestal zonder problemen 400 mg cafeïne per dag consumeren. Dat komt overeen met ongeveer 4 à 5 kopjes koffie per dag. Vanaf 5 à 600 mg cafeïne per dag (ongeveer 4 tot 7 koppen koffie) verhoogt de kans op hoofdpijn (en andere mogelijke klachten zoals slapeloosheid, maag- en darmklachten...). Maar sommige mensen kunnen bij een dagelijkse consumptie van 100 mg per dag al hoofdpijnproblemen krijgen.

Product

Mg cafeïne per 100 ml/mg

Portiegrootte (per kop/glas in ml)

Mg caffeïne per portie

Koffie filter

70

125

85

Espresso

130

50

65

Deca

2,5

125

3

Thee

30

125

40

Ijsthee

9

180

16

Cola

10

180

18

Energiedrank

30

250

80

Energieshot

135

60

80

Chocolademelk

2

180

4

Pure chocolade

40

100 g (reep)

40

Melkchocolade

20

100 g (reep)

20

Ook sommige pijnstillers die vaak bij hoofdpijn worden gebruikt, bevatten cafeïne (50 tot 100 mg per pil), of ongeveer het equivalent van 1 kop koffie.

Ontwenningsverschijnselen

Een ander bekend fenomeen zijn mensen die tijdens de week heel veel koffie (of andere cafeïnehoudende dranken) drinken, en in het weekend, als ze geen of weinig koffie drinken, steevast geplaagd worden door een migraine-achtige hoofdpijn. Dit kan gepaard gaan met vermoeidheid, prikkelbaarheid, rusteloosheid, trillende handen enzovoorts.
Alhoewel dit soort ‘weekend-hoofdpijn’ ook andere oorzaken kan hebben (bijvoorbeeld later naar bed en/of langer uitslapen, meer alcohol, ontspanning na stress enzovoorts), doet u er goed aan om ook aan cafeïne te denken als u in de week heel veel koffie drinkt.

Het gaat hier in feite om een ontwenningsverschijnsel. Men noemt het dan ook ‘onttrekkingshoofdpijn’. Dit soort hoofdpijn treedt typisch op enkele uren na het laatste gebruik en bereikt een piek na 24 tot 48 uren. Het kan enkele dagen aanhouden. De hoofdpijn verdwijnt vrij snel als u opnieuw koffie drinkt.
Hoe meer koffie u drinkt, u groter de kans op dit soort verschijnselen en hoe sterker de ontwenningsverschijnselen. Maar hoeveel te veel is, verschilt van persoon tot persoon. Bij sommige mensen kunnen al ontwenningsverschijnselen optreden bij dagelijks gebruik van 100 mg koffie. Dat is het equivalent van 1 kop koffie, 2 koppen thee, 3 blikjes cola of 2 pijnstillers met cafeïne.

Wat kunt u doen tegen hoofdpijn door cafeïne?

De enige oplossing is te stoppen met cafeïnehoudende dranken (en pijnstillers). In het begin kan de hoofdpijn of de migraineaanvallen in ernst toenemen. Stop daarom niet opeens. Neem bijvoorbeeld elke week een kopje koffie per dag minder.
Ter verlichting van de ‘onttrekkingshoofdpijn’ kan eventueel gedurende 1 week een pijnstiller zoals paracetamol of ibuprofen,worden voorgeschreven.

Is de hoofdpijn eenmaal verdwijnen, dan kunt u voorzichtig proberen of u weer een kop koffie of thee kunt nemen zonder dat dat klachten geeft. Soms lukt dat, soms niet.

Bronnen
www.hgr-css.be
www.food-info.net
www.koffieengezondheid.be
www.voedingscentrum.nl
www.migrainetrust.org/factsheet-migraine-triggers-10505
www.hoofdpijnpatienten.nl/soorten-hoofdpijn/migraine/75-migraine2.html
www.thuisarts.nl/hoofdpijn/ik-heb-hoofdpijn-door-cafe%C3%AFne
www.nhg.org/standaarden/samenvatting/hoofdpijn


verschenen op : 09/11/2016 , bijgewerkt op 08/11/2016

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub