print 10 reacties |428.888x gelezen

Jicht: een oud verhaal met een happy end

Jicht dook voor het eerst op in de vijfde eeuw voor Christus in de geschriften van de Griekse geneesheer Hippocrates. Eeuwenlang geloofden artsen dat jicht een gevolg was van een teveel aan slijm (flegma). Dat flegma werd in de hersenen gevormd en bij overproductie zakte het af naar de romp en de ledematen onder invloed van de zwaartekracht. Door het opstapelen van flegma in de gewrichten, in het bijzonder de dikke teen, ontstonden pijnlijke ontstekingsreacties, typisch voor jicht.
Van in het begin schreef men jicht toe aan een liederlijk leven, een overvloed aan alcohol en rijkelijke maaltijden. Daarmee kreeg de jichtlijder alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Vaak waren jichtpatiënten het mikpunt van spot, zoals de talrijke spotprenten over jicht uit de 17de en 18de eeuw getuigen. Het duurde inderdaad tot halfweg de 19de eeuw, vooraleer de ware toedracht van jicht achterhaald werd.

Urinezuur

Jicht is een reumatische aandoening die wordt veroorzaakt door een te hoog urinezuurgehalte in het bloed. Urinezuur is een afbraakproduct van purines, de bouwstenen van DNA in de celkernen. In het lichaam worden voortdurend cellen afgebroken en vervangen door nieuwe. Bij dit afbraakproces komt purine vrij, dat verder afbrokkelt in urinezuur. 90% van het urinezuur is afkomstig van celafbraak, slechts 10% komt via de voeding het lichaam binnen. Het te veel aan urinezuur wordt normaal afgevoerd via de urine.
Een hoog gehalte aan urinezuur in het bloed is meestal aangeboren en erfelijk bepaald. Een stijging kan in de hand gewerkt worden door bepaalde geneesmiddelen (vb. plaspillen), bepaalde ziekten of purinerijke voeding. Voorbeelden van purinerijke voeding zijn orgaanvlees, vis, schaaldieren, gevogelte, linzen en alcohol.
Wanneer het urinezuurgehalte van het bloed permanent te hoog ligt, dan worden urinezuurkristallen gevormd die neerslaan in de gewrichten, de pezen, de nieren, enz. De witte bloedcellen gaan massaal op de kristallen af om ze op te ruimen. Dit mislukt echter en er ontstaat een ontstekingsreactie die een paar dagen aanhoudt. Dit is een jichtaanval.
Negen keer op tien treedt zo’n aanval op in de grote teen, die rood opzwelt en zeer pijnlijk aanvoelt. Een jichtlijder kan bij wijze van spreken niet verdragen dat men naar zijn teen kijkt. Omwille van de lokalisatie in de grote teen, wordt de ziekte in de volksmond ook “het pootje” genoemd. Dat heeft tot gevolg dat de ziekte niet altijd herkend wordt wanneer ze elders in het lichaam optreedt.
Jicht is een typische mannenziekte. Vrouwen krijgen zelden de ziekte en dan meestal nog op oudere leeftijd, na de menopauze. Kinderen en jonge vrouwen worden quasi nooit door jicht getroffen.Bij mannen treedt ze meestal op tussen 35 en 55 jaar.

Symptomen

In het beginstadium veroorzaakt jicht geen symptomen. Meestal wordt ze pas ontdekt bij de eerste jichtaanval. Een acute jichtaanval wordt soms aangekondigd door een hinderlijk gevoel in het gewricht, krampen, nervositeit, vermoeidheid, slapeloosheid, rillingen, misselijkheid, sterke plasdrang …

Klachten bij een jichtaanval:
• Meestal `s nachts optredende hevige pijn aan de basis van de grote teen of een ander gewricht.
• Roodheid, zwelling en warm aanvoelen van het betreffende gewricht
• Koorts
• Misselijkheid en braken

Ten gevolge van de ophoping van de gekristalliseerde natriumzouten van urinezuur kunnen zich na verloop van tijd onder de huid, nabij de betreffende gewrichten, zogenaamde `jichtknobbels` ontwikkelen. Dit zijn makkelijk herkenbare verdikkingen. Deze zijn vaak zichtbaar aan de vinger- en teengewrichten, de ellebogen en aan het kraakbeen van het oor. Ze kunnen soms zo groot worden als een sinaasappel. Ze zijn meestal niet pijnlijk, maar ze zijn wel hinderlijk en weinig fraai om zien. Als ze te veel hinder veroorzaken, kunnen ze chirurgisch verwijderd worden. Niet alle jichtlijders krijgen dergelijke knobbels, maar eens er een is blijft hij groeien en komen er meestal nog andere bij.
Vele jichtlijders krijgen na verloop van tijd ook last van nierstenen of nierinsufficiëntie. Of dat laatste een gevolg is van de jicht is echter niet zeker. Vermoedelijk wordt deze aandoening veroorzaakt door een onderliggende kwaal, zoals een hart- of vaatziekte die bij veel jichtlijders wordt vastgesteld.

Diagnose

Meestal ontdekt men pas dat men jicht heeft bij een eerste aanval. Maar niet alle aanvallen zijn even ernstig en het is niet altijd de grote teen die wordt getroffen, zodat men niet altijd beseft dat het om jicht gaat.
Raadpleeg een dokter wanneer u minstens twee van volgende symptomen vertoont:
• pijn waardoor u het gewricht niet meer normaal kunt bewegen
• sterke welling
• roodheid van de huid
• verhitting van de huid ter hoogte van het pijnlijke gewricht.

Om zeker te zijn dat het om jicht gaat, zal de arts wat vocht uit het gewricht halen om het te laten analyseren. Als de gewrichtsvloeistof urinezuurzouten bevat, gaat het om jicht. Het vocht moet tijdens een aanval worden genomen, wat niet altijd mogelijk is.
Andere elementen waarmee de arts zal rekening houden om een diagnose te stellen zijn o.m. een familiale voorgeschiedenis van jicht, een hoge urinezuurspiegel, aanwezigheid van een jichtknobbel, enz. Wanneer de patiënt zich snel beter voelt na het innemen van colchicine (zie verder), dan is het ook bijna zeker dat het om jicht gaat.

Behandeling

Allereerst richt de behandeling zich op de acute aanvallen. Daarna zal men proberen het terugkeren van jichtaanvallen te voorkomen en verdere afzetting van urinezuur in het lichaam tegen te gaan. Jicht die niet behandeld wordt, leidt op de duur tot ernstige misvormingen van de gewrichten. Zo ver hoeft het nochtans niet meer te komen. Jicht is vandaag één van de best behandelbare reumatische ziekten. Sinds de jaren ‘50 beschikt de geneeskunde namelijk over efficiënte geneesmiddelen die de urinezuurspiegel in het bloed onder controle houden en aanvallen voorkomen. Jichtlijders die zich aan hun behandeling houden (één tabletje per dag, levenslang), hoeven voor de rest van hun leven geen aanvallen meer te vrezen. Wie nog jichtaanvallen heeft, wordt niet goed behandeld of volgt de raad van zijn arts niet goed op.

• Bij een acute aanval zal de dokter ontstekingsremmende middelen zoals colchicine voorschrijven. Dit geneesmiddel moet onmiddellijk bij het begin van de aanval worden ingenomen. Het heeft enkele vervelende bijwerkingen zoals diarree, maagklachten, braken…

• Onderhoudsbehandeling
De onderhoudsbehandeling bestaat erin dat men het gehalte aan urinezuur in het bloed vermindert. Na ongeveer één jaar blijven de aanvallen uit. De behandeling moet wel voor de rest van het leven worden volgehouden.
Het meest gebruikte geneesmiddel is allopurinol dat de productie van urinezuur vermindert. Soms zal de arts een geneesmiddel (Desuric®) voorschrijven dat de uitscheiding van urinezuur bevordert. De combinatie van beide geneesmiddelen (Comburic®) heeft weinig zin.

Dieet

Als je weet dat je erfelijk belast bent met jicht, is het verstandig alle risicofactoren te vermijden. Het nuttigen van orgaanvlees, schelpdieren en alcohol kun je het beste zoveel mogelijk beperken. Mensen met overgewicht moeten afvallen en zorgen voor voldoende lichaamsbeweging. Bovendien moet je regelmatig je urinespiegel laten controleren.
Mensen bij wie jicht is vastgesteld, moeten naast hun geneesmiddelen ook een aantal voedingsvoorschriften in acht nemen:
• zwaarlijvige jichtpatiënten moeten eerst en vooral afvallen. Dit moet onder medische begeleiding gebeuren omdat snel afvallen het gehalte aan urinezuur kan verhogen en tot een nieuwe aanval leiden.
• Purinerijke voedingsmiddelen moeten worden vermeden of beperkt.
- Zeer purinerijke voedingsmiddelen zijn o.m. gans, wild, sardines, haring, ansjovis, forel, zalm, kabeljauw, zeevruchten (mosselen, kreeft, oesters) orgaanvlees, peulvruchten en spinazie.
- Volgende voedingsmiddelen hebben een gemiddeld gehalte aan purines: rund, kalf, konijn, schaap, kip, kalkoen, eend, duif, schaaldieren, asperges, bloemkool en paddestoelen.
- Weinig of geen purine: bladgroenten, fruit, melk, kaas, eieren, rijst en andere granen, deegwaren, aardappelen, brood, jam.
• Alcohol vermindert de afscheiding van urinezuur door de nieren. Jichtlijders moeten daarom matig omspringen met alcohol, maar wel heel veel water drinken.

zie ook artikel : Rood vlees slecht, melk goed voor jicht

Jicht en alcohol

De idee dat jicht vooral voorkomt bij drinkebroers en in het bijzonder bij liefhebbers van ‘zware’ wijnen, zoals Bourgogne en porto, is een misverstand. Jicht wordt niet veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik. Het is wel zo dat alcohol de urinezuurspiegel tijdelijk verhoogt. Bij mensen die reeds te veel urinezuur in het bloed hebben, kan een hoge alcoholconsumptie dan de druppel zijn die de emmer doet overlopen.
Hetzelfde geldt voor rijkelijk tafelen. Een maaltijd met veel vlees (vooral orgaanvlees) en vis zorgt voor een tijdelijke verhoging van de urinezuurspiegel. Is er reeds een hoge urinezuurconcentratie aanwezig, dan kan de copieuze maaltijd net genoeg zijn om een jichtaanval uit te lokken.

Geen wonder dat men de ziekte vroeger beschreef als een aandoening van de rijken. Want enkel de gegoede burgers konden zich in die tijd vlees, vis en wijn veroorloven.
Het verband tussen rijkelijk eten en drinken enerzijds en jicht anderzijds, heeft nog een andere historische basis.

Een eeuw geleden waren Portugese wijnen zeer gegeerd bij de welstellende burgerij. Aan deze wijnen werd toentertijd lood toegevoegd om de gisting te vertragen. Het drinken van Portugese wijn kon derhalve leiden tot een loodvergiftiging met nierschade tot gevolg. Beschadigde nieren kunnen het urinezuur niet voldoende wegfilteren, waardoor de concentratie in het bloed stijgt. Dat kan tot jicht leiden. Lood was hier dus de schuldige en niet de wijn als dusdanig.

Fervente bierdrinkers bleven in het verleden overigens ook niet van jicht gespaard. Tot voor enkele decennia werden tapinstallaties in herbergen door middel van loden buizen met de biervaten in de kelder verbonden. Stevige bierdrinkers kregen dus ook behoorlijk wat lood binnen, met alle gevolgen vandien.

zie ook artikel : Softdrinks veroorzaken jicht

Jicht en zuur bloed

Nog zo’n mythe is dat jicht zou veroorzaakt worden door zuur bloed. Sommige alternatieve therapeuten raden jichtlijders zelfs aan “zure” voeding, zoals tomaten en joghurt, te mijden.
Jichtlijders hebben effectief een te hoog gehalte aan urinezuur in het bloed. Maar daaruit afleiden dat hun bloed ‘verzuurd’ is, is gewoon flauwe kul. Een echte verzuring van het bloed treft men enkel bij terminaal zieken aan. De zuurtegraad van het bloed bij jichtpatiënten en andere reumalijders is absoluut normaal.
Toch beweren sommige jichtpatiënten bij hoog en bij laag dat het mijden van zure voeding een gunstig effect heeft op hun ziekte. Hiervoor bestaat geen enkele wetenschappelijke grond. In vroegere tijden zweerden sommige jichtlijders bij het dragen van een uitgedroogde pad op de borst of bij het drinken van een glas afgekookte regenwormen. Ook deze remedies zijn ondertussen weerlegd.

verschenen op : 03-05-2001   |  bijgewerkt op : 04-10-2011

 

Meer over:   erfelijke ziekten     stofwisselingsziekten     jicht    

Vind je deze informatie nuttig? Deel deze dan nu:
print 10 reacties |428.888x gelezen

Reacties

Jicht

door anoniem , 17 april 2014 om 04:42

CBD's werken het beste tegen jicht! Na jaren pillen slikken met nare bijwerkingen ben ik overgestapt op cannabis! Hoe gek het ook klinkt, heb geen last meer van ...

lees verder »

Jicht en daaraan verbonden dieet.

door Louis Wilms , 06 april 2014 om 20:02

Matig zijn helpt. Het is vooral een "en - en" verhaal. Ik neem elke dag een alopurinol en eet alles maar ... Absoluut geen spinazie. De verschijnselen doen zi ...

lees verder »

Jicht en daaraan verbonden dieet.

door Van Parijs E. , 07 november 2013 om 18:47

Liefst geen kaas. Ik ben gestopt met kaas eten en heb minder gewrichtsklachten. ...

lees verder »

Jicht

door kees , 01 augustus 2013 om 17:09

beste Ik las vandaag over jicht, ik heb wel grote tenen met aan de basis verdikking, maar na een flinke wandeling en als ik dan stop en weer verder wil doet ...

lees verder »

jichtbestrijding

door Angel , 02 juli 2013 om 12:55

ik heb bij www.phdruppelskopen.nl besteld helpt mij goed in ieder geval. ...

lees verder »

jichtbestrijding

door Freek Reclame , 28 september 2012 om 16:41

Ik zie datver reclame jongens bezig zijn met e-mailadressen etc.Is er ook echt iemand die ph druppels heeftvgehad die helpen? ...

lees verder »

Jicht en daaraan verbonden dieet.

door Christina , 11 juni 2012 om 18:53

In het overzicht lees ik dat kaas weinig purines bevat, en de arts vertelt mij dat ik wijn én kaas moet vermijden! Het uit de computer gerold overzicht laat le ...

lees verder »

Reageer op dit artikel

email:
naam:
verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
onderwerp:
bericht: tekens over.
terug naar begin artikel »
pub

interessante websites

  • Jicht
    Webpagina over jicht met uitleg over de symptomen, oorzaken,.. .
pub
pub