Wintersmog: voor wie is het gevaarlijk?

Laatst bijgewerkt: January 2017 | 1 reacties

dossier Smog – een samenvoeging van ‘smoke’ (rook) en ‘fog’ (mist) – betekent een (korte) periode van verhoogde luchtverontreiniging. Deze kan enkele uren of dagen aanhouden en er treden nadelige gevolgen voor de gezondheid op.

Smog kan zowel ’s winters als ’s zomers voorkomen. De samenstelling van de luchtverontreiniging tijdens zomer en winter verschilt echter.

Zomersmog, ook wel ozonsmog genaamd, treedt op wanneer er op warme en zonnige dagen te veel ozon in de lucht hangt. Ozon ontstaat door de inwerking van zonlicht op een aantal vervuilende stoffen afkomstig van het verkeer en van de industrie (bijvoorbeeld stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen).

123-man-smog-stad-muchtverontr-mist-170_12.jpg
Wintersmog bevat geen ozon (de zon schijnt daarvoor niet hard genoeg in de winter) maar ontstaat als stoffen afkomstig van verkeer en industrie (fijn stof, roet, stikstofdioxide en zwaveloxiden) blijven hangen.

Zwaveldioxide (SO2 ) ontstaat vooral bij het verbranden van zwavelhoudende brandstoffen, wat vooral gebeurt in industriegebieden.

Stikstofoxiden (NO2) ontstaan in het verkeer, de industrie en de gebouwenverwarming bij hoge verbrandingstemperaturen door oxidatie van stikstof in de lucht.

Fijn stof (PM10) ontstaat bij de verbranding van fossiele brandstoffen (kolen, stookolie, benzine) door verkeer en industrie.

Hoe ontstaat smog?

Smog ontstaat tijdens perioden met stabiel, helder weer met lage windsnelheden. In de winter is er vaak temperatuursinversie (= de onderste luchtlagen zijn kouder dan de bovenliggende; bij normale omstandigheden is dit omgekeerd en daalt de temperatuur naarmate je in hogere luchtlagen komt) waardoor de luchtverontreiniging als het ware ‘gevangen’ zit in de onderste luchtlaag en de verontreiniging zich opstapelt. Een verandering van weer (regen, dooi, meer wind, andere windrichting) maakt over het algemeen een eind aan een periode van wintersmog.

Wanneer men gedurende 2 opeenvolgende dagen gemiddeld over Vlaanderen een PM10-concentratie van meer dan 70µg/m3 voorspelt, dan treden er maatregelen in werking. De bevolking wordt geïnformeerd en een snelheidsbeperking van 90 km/u wordt op bepaalde autosnelwegen – deze in dichtbevolkt gebied- van kracht.

Welke gezondheidsklachten veroorzaakt smog?

Bij matige wintersmog kunnen effecten optreden bij een klein gedeelte van de mensen met aandoeningen aan de luchtwegen. Bij ernstige wintersmog kunnen klachten over de luchtwegen vaker voorkomen en in ernst toenemen.

Smog veroorzaakt zowel acute als chronische klachten. Acute klachten, zoals irritatie van ogen en bovenste luchtwegen, treden direct op, en verdwijnen zodra de smog verdwijnt; chronisch klachten openbaren zich pas na een langere tijd. Er zijn aanwijzingen dat herhaalde blootstelling aan wintersmog kan leiden tot blijvende verminderde werking van de longen.

Smog kan aanleiding geven tot effecten op de luchtwegen, zoals afname van de longfunctie, toename van luchtwegklachten en verergering van astma. Tevens kan door smog een toename van de ziekenhuisopnames en vroegtijdige sterfte ontstaan bij patiënten met luchtwegaandoeningen en hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk.

Een lage luchtvochtigheid en lage temperaturen kunnen de effecten verergeren.

Wie loopt het meeste risico?

Mensen die gevoeliger zijn voor luchtverontreinigende stoffen lopen het meest risico:
• mensen met aandoeningen aan de luchtwegen zoals astma en COPD;
• mensen met hart- en vaatziekten;
• kinderen, omdat hun ademhalingsstelsel nog in ontwikkeling is en omdat zij verhoudingsgewijs meer (verontreinigde) lucht inademen per kg lichaamsgewicht.

Mensen die door (zware) inspanning meer luchtverontreinigende stoffen inademen, zoals door:
• werk;
• sport- en spelactiviteiten.

Wat moet u doen tijdens wintersmog?

123-luchtveront-venst-groen-gif-milieu-170_121.jpg
Door smog kunnen acute gezondheidsklachten ontstaan, vooral bij mensen met chronische long- en/of hart- en vaatziekten, ouderen en kinderen. Het gaat hierbij om klachten aan de luchtwegen, zoals hoesten, piepen en kortademigheid. Ook kunnen bestaande chronische long- of hart- en vaatziekten erdoor verergeren.

Al deze klachten zijn meestal tijdelijk. Bij mensen met al bestaande long-, hart- of vaatziekten kan smog leiden tot een ziekenhuisopname en zelfs tot sterfte. Ook mensen die veel inspanning leveren en daardoor meer (verontreinigde) lucht inademen, zoals sporters en kinderen die buiten spelen, lopen een groter risico op gezondheidsklachten. Ernstige smog kan bij iedereen klachten veroorzaken.

Klachten kunnen het beste worden voorkomen door de blootstelling aan smog te verminderen. Dit kan door zware inspanning te vermijden en uit de buurt te blijven van straten met druk verkeer.

• Mensen die bijzonder gevoelig zijn voor luchtvervuiling (jonge kinderen, ouderen, personen met COPD, personen met hart- en vaatziekten enz.), doen het best geen lichamelijke inspanningen, ook niet bij lage smog-concentraties.

Iedereen wordt aangeraden tijdens een ernstige smog-episode langdurige fysieke inspanningen (bijvoorbeeld joggen) zo veel mogelijk te vermijden (zowel binnen- als buiten).

• Omwille van de kleine afmeting (diameter kleiner dan een honderdste van een millimeter) van de fijnstofdeeltjes kunnen ze gemakkelijk overal binnendringen en zijn de concentraties ervan binnenshuis niet significant lager dan in de buitenlucht. Vooral als daar vervuilingsbronnen zijn zoals gasfornuizen, open haarden, geisers en brandende tabak. Heeft u die bronnen in huis, dan moet er goed geventileerd worden. Ook tijdens een (koude) smogperiode. Als u aan een drukke straat woont, ventileer dan liever niet aan de straatzijde.

Wat kan u doen om luchtverontreiniging te verminderen?

• Beperk zoveel mogelijk het gebruik van de wagen en maak indien mogelijk gebruik van het openbaar vervoer. Gebruik voor korte verplaatsingen de fiets of ga te voet.

• Als u de wagen gebruikt, probeer dan milieuvriendelijk te rijden:

• respecteer de snelheidslimieten: Tijdens episodes van ernstige smog, wordt de snelheid op bepaalde secties van ringwegen en autosnelwegen beperkt tot 90 km/u. Hierdoor kan de concentratie aan dieselroet in de lucht verminderen met 5 tot 30%;

• vermijd “sportief” rijgedrag: schakel bij lage toerentallen (vanaf 2500 toeren);

• warm de motor niet onnodig op voor het vertrek, maar rij de eerste kilometers aan matige snelheid;

• laat uw wagen zorgvuldig onderhouden;

• controleer regelmatig de bandenspanning.

• Verbruik zo weinig mogelijk energie.

• laat regelmatig de installatie van de centrale verwarming nakijken;

• zet de thermostaat een graadje lager;

• stook verstandig in de open haard of houtkachel.

zie ook artikel : Stook slim: Tips voor goed stoken in open haard of houtkachel

bron: www.zorg-en-gezondheid.be - www.rivm.nl/Onderwerpen/Onderwerpen/S/Smog
verschenen op : 04/01/2017 , bijgewerkt op 04/01/2017

1 reacties

Wintersmog: voor wie is het gevaarlijk?

door anoniem, 7 December 2015 om 08:11

"vermijd “sportief” rijgedrag: schakel bij lage toerentallen (vanaf 2500 toeren); " Ik dacht het niet - 2500 is niet bepaald laag! Schakel liever bij +/- 1800 toeren, als ik pas bij 2500 toeren ga schakelen, laat mijn motor van zich horen.

bekijk alle 1 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub