Zwangerschap en voeding

Laatst bijgewerkt: November 2015 | 12 reacties

dossier Tijdens de zwangerschap moet het lichaam van de moeder de baby in spe gedurende negen maanden van alle nodige voedingsstoffen voorzien. Goed eten is dus heel belangrijk, en dat zowel voor de zwangere als voor het kind. Wie bovendien al van vóór de zwangerschap gezond en gevarieerd eet, loopt tijdens en na de zwangerschap minder kans op voedingstekorten. In de volksmond heet het dat men voor twee moet eten. In de realiteit betekent goed eten echter niet eten voor twee maar wel twee keer zo goed eten. Met andere woorden: de kwaliteit van de voeding is van groter belang dan de kwantiteit.

Een evenwichtige voeding tijdens de zwangerschap is belangrijk om verschillende redenen. Het draagt bij tot een goede gezondheid van de moeder zodat de zwangerschap vlot verloopt en de kans op verwikkelingen tijdens de zwangerschap en de bevalling beperkt wordt. Bovendien bevordert een goede voeding een goed herstel na de bevalling.

Daarnaast is een evenwichtige voeding tijdens de zwangerschap essentieel voor een optimale groei en ontwikkeling van het ongeboren kind en bepaalt het ook mee de gezondheidstoestand van het kind bij de geboorte en tijdens de eerste levensweken.

Een gezonde voedingstoestand van het kind vormt de grondslag van zijn verdere ontwikkeling. In geval van een onevenwichtige voeding tijdens de zwangerschap stelt men vaker prematuriteit vast en een gebrekkige weerstand tegen infecties.

Wat betekent nu evenwichtig en gezond eten als je zwanger bent?

Tabel 1: Aanbevolen dagelijkse hoeveelheden voedingsmiddelen tijdens de zwangerschap

Voedingsmiddel

Hoeveelheid

Opmerkingen

Dranken

1,5 liter

Water, kruidenthee, lichte gewone thee, koffie (matig), (vers - ongezoet) fruitsap, ongezouten (vers) groentesap, bouillon, soep.

Brood

5 à 6 sneden

Bij voorkeur volkoren of bruin brood.

Aardappelen

4 à 6 stuks

In plaats van aardappelen kunnen ter variatie ook deegwaren of granen (rijst, couscous) worden genomen.

Groenten

een ruime portie (300 g)

Een deel van de groenten kan ook als rauwkost en broodbeleg worden gebruikt.

Fruit

minstens 2 stuks

Zorg voor variatie.

Melk

4 glazen

Melk kan worden vervangen door karnemelk of yoghurt; eventueel een deel verwerken in puree, pudding, milkshake. Kies bij voorkeur de magere of halfvolle soorten.

Kaas

1 à 2 plakjes

Kaas bevat over het algemeen meer vet en zout. Kies bij voorkeur de magere of light en minder gezouten soorten.

Vlees, gevogelte, vleeswaren en vervangproducten zoals tofu, tempeh, enz.

100 gram

Beperk het gebruik van lever. Indien men niet immuun is voor toxoplasmose, dan geen rauw en ondoorbakken (rood) vlees eten. Eet minstens 1x per week gevogelte.

of vis

125 à 150 gram

Alle vissoorten, ook de vette soorten. Vervang vlees minstens 2x per week door vis.

of eieren

maximum 2 per week

of peulvruchten

60 à 90 gram (droog gewogen)

Vetstoffen

35 à 45 gram

Bij voorkeur oliën en vetstoffen rijk aan onverzadigde vetzuren.

zie ook artikel : Eten als je zwanger bent

zie ook artikel : Aanbevelingen voor vis: eet meer vis

2. De voedingsdriehoek

Een goede voeding voor wie in blijde verwachting is, bestaat uit dezelfde voedingsmiddelen die in elk evenwichtig voedingspakket thuishoren. De voedingsdriehoek kan ons daarbij helpen.

De voedingsdriehoek bestaat uit acht vakken, gaande van groot naar klein, die illustreren welk type voedingsmiddelen in welke verhouding moeten worden gegeten. De basis wordt gevormd door voldoende vochttoevoer, volkorenproducten, aardappelen, gevolgd door groenten en fruit, iedere dag een portie bij voorkeur mager vlees of vis, zuivelproducten en een weinig vetstoffen. De restgroep is facultatief. Elke groep bevat een rijke keuze aan voedingsmiddelen die bij afwisseling voor een evenwichtige voeding zorgen. Dagelijks variëren binnen elke groep is nodig om tot een volwaardig voedingsevenwicht te komen.

Wanneer men zich aan de gemiddelde aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen (tabel 1) houdt en daarbij voor voldoende afwisseling zorgt in de samenstelling van de maaltijden, krijgt men over het algemeen alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen (tabel 2). Daarnaast is er meestal nog ruimte voor wat extra.

Tijdens de zwangerschap verdient een aantal voedingsstoffen evenwel extra aandacht.

voedingsdriehoek-jan.gif

Eiwitten

Eiwitten zijn onmisbaar voor een optimale ontwikkeling en groei van het kind maar ook voor de noodzakelijke vergroting van de baarmoeder en de groei van de placenta.

Men vindt ze vooral in vlees, vis, eieren, melk en zuivelproducten maar ook in peulvruchten en vleesvervangers (tempeh, tofu). In de loop van de zwangerschap verhoogt de eiwitbehoefte.

zie ook artikel : Eiwitten

Calcium

melk-Ca.jpg
Calcium is noodzakelijk voor de vorming van een stevig beendergestel en gezonde tanden. Om in de verhoogde behoefte te voorzien, zonder dat het ten koste gaat van haar eigen beendergestel, moet de jonge moeder erop toezien dat zij voldoende calcium inneemt. Het gebruik van een halve tot driekwart liter melk of zuivelproducten en een plakje kaas per dag volstaan hiertoe. Bovendien stijgt de calciumabsorptie aanzienlijk tijdens de zwangerschap; na 12 weken is ze verdubbeld. Dit houdt verband met een sterke stijging in het bloed van 1,25 dihydroxycholecalciferol (1,25 OH-D), de meest werkzame vorm van vitamine D die de opname van calcium mogelijk maakt.

zie ook artikel : Drie glazen calcium per dag!

zie ook artikel : Aanbevelingen voor mineralen en sporenelementen

Vitamine D

Vitamine D moet in voldoende mate aanwezig zijn. Zoniet neemt men misschien wel voldoende calcium in, maar kan het lichaam door een tekort aan vitamine D onvoldoende calcium opnemen. Een tekort aan vitamine D kan ten slotte ook leiden tot foetale morbiditeit.

Vitamine D wordt vooral aangemaakt in de huid onder invloed van het zonlicht. Dat betekent dat regelmatig wandelen in de buitenlucht belangrijk is, zonder daarom noodzakelijk te zonnen. Tot de voedingsmiddelen die rijk zijn aan vitamine D behoren visolie, lever, vette vissoorten, eieren en volle melkproducten. In geval van twijfel omtrent een voldoende calcium- en vitamine D-inname tijdens de zwangerschap, kunnen ze, weliswaar alleen onder doktersbegeleiding, extra toegediend worden.

zie ook artikel : Aanbevelingen voor vitaminen

IJzer

Een zwangerschap vraagt meer ijzer, vooral tijdens de laatste maanden.

Extra ijzer is nodig voor een goede bloedsomloop bij het kind dat tijdens de laatste maanden van de zwangerschap bovendien een eigen ijzerreserve moet kunnen opbouwen. Een tekort aan ijzer bij de moeder leidt tot bloedarmoede.

De aanbevelingen kunnen meestal via de voeding gedekt worden. Daarbij komt dat de absorptie van ijzer tijdens de zwangerschap verhoogt. IJzerleveranciers zijn voornamelijk vlees, vis, ei, peulvruchten, groenten en volkoren graanproducten. IJzer komt eveneens veel voor in lever en leverproducten maar een frequente consumptie van deze producten wordt tijdens de zwangerschap afgeraden omdat zij omwille van een hoog vitamine A-gehalte schadelijk kunnen zijn voor de foetus.

Omdat diverse factoren de opname van ijzer zowel positief als negatief kunnen beïnvloeden (zie ook Nutrinews, december 1997) wordt bijvoorbeeld aanbevolen tijdens de maaltijd een glas fruitsap te drinken en liever geen koffie of thee aan het eind van de maaltijd te nemen. Tijdens de warme maaltijd is het gebruik van een portie vlees aan te bevelen.

Bestaat het ijzertekort al van bij de aanvang van de zwangerschap, dan is een ijzervoorschrift nodig omdat de ijzervoorraad via de voeding slechts zeer traag wordt aangevuld.

zie ook artikel : Futloos door een tekort aan ijzer ?

zie ook artikel : Anemie (Bloedarmoede)

Vitamine A

Vitamines zijn gezond maar een overdosis kan schadelijk zijn. Bovendien zijn supplementen meestal niet nodig voor wie goed en gevarieerd eet. Zeker inzake vitamine A mag de voorgeschreven dagdosis niet overschreden worden en is voorzichtigheid geboden.

Vitamine A is een vetoplosbaar vitamine en onontbeerlijk voor het goed functioneren van de staafjes in het oog. Een onderzoek uit 1996 toonde aan dat een dagelijkse dosis van meer dan 10.000 tot 15.000 IE vitamine A de kans op afwijkingen bij baby's 3 tot 5 maal verhoogde. Hetzelfde risico werd ook vastgesteld bij vrouwen die 7 weken vóór de zwangerschap hoge dosissen vitamine A hadden ingenomen. Afwijkingen manifesteren zich voornamelijk ter hoogte van het aangezicht: misvormingen aan de oren, verlammingen in het gelaat en onvoldoende ontwikkeling van de ogen. De opslag in de vetreserves en de trage verwijdering van vitamine A uit het lichaam vormen hiervoor een mogelijke verklaring. Een dagdosis lager dan 10.000 IE zou geen gevaar opleveren voor de vrucht.

Vitamine A is ook in onze dagelijkse voeding aanwezig nl. in eieren (dooier), boter, margarine (toegevoegd) en in mindere mate in volle zuivelproducten. Het gebruik van deze voedingsmiddelen houdt echter geen gevaren in. Met lever en leverproducten is wel voorzichtigheid geboden omdat zij grote dosissen vitamine A kunnen bevatten.

Extra vitamine A innemen is meestal overbodig, behalve in geval van een onevenwichtig voedingspatroon of bij zwangerschapsbraken. Vitaminen mogen voor of tijdens de zwangerschap ten slotte nooit op eigen initiatief ingenomen worden. Doktersadvies is hierbij steeds raadzaam.

 Tabel 2: Gemiddelde dagelijkse voedingsstoffenbehoefte voor zwangeren

Energie

vanaf 10e week

2150 kcal

+ 180 kcal

Eiwitten

vanaf 10e week

64,5 g

+ 14 g

Vetten

30 energie%

Koolhydraten

55-75 energie%

Vezels

15-22 g/1000 kcal

Calcium

1200 mg

Fosfor

1000 mg

Magnesium

480 mg

Natrium

575-3500 mg

Chloor

750-4600 mg

Kalium

1600-3100 mg

IJzer

10 mg

Zink

15 mg

Selenium

70 µg

Jodium

200 µg

Koper

1,1 mg

Mangaan

2,0-5,0 mg

Molybdeen

75-250 µg

Vitamine A

700 RE

Vitamine D

10 µg

Vitamine E

16-20 mg

Vitamine C

90 mg

Vitamine B1

vanaf 10e week

0,9 mg

1 mg

Vitamine B2

1,6 mg

Vitamine B6

1,4 mg

Vitamine B12

1,6 mg

Foliumzuur (B9)

400 µg

Biotine (B8)

15-100 µg

Niacine (B3)

14 mg

Panthoteenzuur (B5)

3-12 mg

Bron: Voedingsaanbevelingen voor België (1997)

Foliumzuur

In tal van studies is aangetoond dat foliumzuur vóór en rond de periode van de bevruchting de kans op neurale buisdefecten (NBD) (‘spina bifida’ of open ruggetje) aanzienlijk doet afnemen. Dit heeft te maken met de essentiële rol van foliumzuur in de synthese van DNA en RNA die op hun beurt onontbeerlijk zijn voor de celdeling. Naar schatting bedraagt de incidentie van NBD in België 130 per jaar op een totaal van 115.000 geboortes.

Foliumzuur is een onstabiel vitamine en wordt gemakkelijk vernietigd door koken, zelfs tot 95%. Slechts de helft van het ingenomen foliumzuur zou dan ook effectief opgenomen worden. Daarom is het moeilijk om de verhoogde behoefte vóór en tijdens de zwangerschap via de voeding te dekken. Het is dus wenselijk dat de arts vrouwen die zwanger willen worden een supplement van 400 µg foliumzuur (of 0.4 mg) voorschrijft. Er wordt best met de inname gestart van zodra de vrouw stopt met het gebruik van voorbehoedsmiddelen tot minstens 2 maanden na de datum waarop de eerste menstruatie uitbleef. Deze maatregel mag echter niet losstaan van het streven naar voldoende foliumzuurinname via de voeding.

Belangrijke bronnen zijn bladgroenten, koolsoorten, volkorenproducten, kaas, eieren, lever en citrusvruchten. Lever wordt echter ontraden wegens een hoog gehalte aan vitamine A.

zie ook artikel : Foliumzuur

externe link : Nice-Foliumzuur

Jodium

Het verbruik van jodium in België is globaal gezien te laag en voor zwangeren, pasgeborenen en kinderen worden de aanbevolen hoeveelheden veelal niet gehaald. De jodiumvoorziening is dan ook vaak onvoldoende in de kritieke periode van de hersenontwikkeling. Een tekort kan voorkomen worden door voldoende zeeproducten te eten, bv. 2 tot 3 maal vis per week, en door gebruik te maken van gejodeerd zout of gejodeerd natriumarm zout. Gejodeerd zout alleen zal echter niet volstaan om aan de dagelijkse behoefte te voldoen.
Volgens de aanbevelingen van de Wereld Gezondheids Organisatie moeten zwangere vrouwen dagelijks
200 microgram jodium
opnemen.

zie ook artikel : Jodium - Belgen eten te weinig jodium

Fluor

Fluor behoort tot de essentiële spoorelementen en speelt een rol in de vorming van het beendergestel en de tanden. Het is slechts beperkt in de voeding aanwezig: alleen vis en thee zijn goede bronnen. Vroeger werd daarom aangeraden tijdens de zwangerschap fluoridetabletjes in te nemen. Recente onderzoeken hebben evenwel aangetoond dat het slikken van fluoride tijdens de zwangerschap weinig nut heeft voor het toekomstig gebit van de baby. Een goede tandhygiëne en poetsen met een fluorhoudende tandpasta blijven wel belangrijk.

zie ook artikel : Aanbevelingen voor mineralen en sporenelementen

Essentiële vetzuren

omega-3-vetzuren.jpg
Essentiële vetzuren zoals linolzuur en alfa-linoleenzuur spelen een cruciale rol bij de hersenontwikkeling die vooral tijdens de laatste 3 maanden van de zwangerschap en tijdens de eerste levensjaren plaatsvindt. Deze vetzuren kunnen niet in het lichaam aangemaakt worden en moeten dus via de voeding opgenomen worden.

Alfa-linoleenzuur (n-3 vetzuur) wordt in het moederlichaam omgezet tot cervonzuur, één van de belangrijkste bouwstenen van de hersencellen. Uit een Nederlandse studie bij zwangeren blijkt dat het evenwicht tussen de inname van linolzuur en alfa-linoleenzuur niet in balans is, vermoedelijk omwille van een te geringe inname van alfa-linoleenzuur. Of dit gevolgen heeft voor de latere ontwikkeling van het kind moet nog verder onderzocht worden. Intussen wordt zwangeren aangeraden om meer alfa-linoleenzuur op te nemen via groene groenten (vooral postelein), lijnzaad, lijnzaad- en raapzaadolie (alfa-linoleenzuur) en vette vis (cervonzuur).

Het voedingcentrum geeft het volgende advies:
Visvetzuren?
Het staat nog ter discussie of zwangere vrouwen gebaat zijn bij het slikken van visvetzuren. Er zijn nog geen duidelijke effecten aangetoond op de groei en ontwikkeling van de baby. Wel zijn er enkele aanwijzingen voor een gunstig effect op het geheugen van de moeder en een kleinere kans op depressiviteit. Deze effecten zijn echter niet in alle studies gevonden.

Visoliecapsules
Vanwege de gezondheidseffecten van n-3-vetzuren uit vis zijn er capsules te koop met EPA en DHA (‘visolie’). Voor personen die geen vis willen of kunnen eten, kunnen deze een goed alternatief zijn. Visolie bevat meestal een combinatie van EPA en DHA: gemiddeld 18% EPA en 12% DHA. Drie gram visolie bevat ca. één gram EPA/DHA. De exacte samenstelling en gehaltes kunnen echter verschillen afhankelijk van de gebruikte visolie en de verdere bewerking. Visolie kan verontreinigingen bevatten. Visolie wordt hierop gecontroleerd.

Levertraan
Levertraan wordt bereid uit kabeljauwlever of heilbotlever en kan een andere samenstelling hebben dan visolie. Levertraan is vooral een bron van hoge gehaltes vitamine A en D. Hoeveel visvetzuren erin zitten , hangt af van de productiewijze (de manier van persen). In visolie zijn de vitamines A en D en een deel van het verzadigd vet meestal verwijderd. In het verleden bleek levertraan nogal eens vervuild met pcb’s.

Andere producten
Er komen steeds meer producten op de markt met visvetzuren danwel n-3-vetzuren, zoals margarines, eieren (Columbus), brood (O’mega) en naar verwachting binnenkort ook vlees. Deze producten kunnen een alternatief vormen voor mensen die geen vis eten. Het n-3-gehalte van deze producten is verhoogd door bij de productie visolie te gebruiken of de dieren voer te geven dat rijk is aan alfa-linoleenzuur. Op deze wijze kunnen EPA en DHA-gehaltes worden bereikt van 0,1 tot 0,5 gram per 100 gram. Een Columbus-ei bevat bijvoorbeeld 0,11 gram DHA en EPA, en 0,55 gram ALA.

zie ook artikel : Vetten

3. Schadelijke stoffen

rode-wijn-3glazen.jpg
De placenta verzorgt het transport van levensnoodzakelijke stoffen van de moeder naar het kind. Het laat echter ook bestanddelen door die schadelijk kunnen zijn voor het kind. Dit geldt onder meer voor alcohol, geneesmiddelen en nicotine.

Zelfs een matig alcoholgebruik van enkele glazen per week verdubbelt de kans op een miskraam tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap, zo meldt een studie in de VS. Alcoholgebruik kan daarnaast aanleiding geven tot foetale groeivertraging en mentale retardatie.

Veel vrouwen blijven tijdens de zwangerschap geneesmiddelen gebruiken, ondanks het gevaar dat geneesmiddelen schadelijke neveneffecten kunnen hebben voor de foetus. Het gebruik van geneesmiddelen mag daarom alleen op doktersadvies, ook als het "onschuldige" pijnstillers of geneesmiddelen betreft die vrij te koop zijn in de apotheek.

Pas ook op met geneeskrachtige kruiden en kruidenpreparaten. Soms is de juiste samenstelling niet bekend, of niet getest. Sommige kruiden zijn schadelijk voor het ongeboren kind.

Het is bewezen dat roken tijdens de zwangerschap een foetale groeiachterstand kan veroorzaken en een normale hersenvorming verhindert. Moeders die veel roken krijgen over het algemeen kinderen met een lager geboortegewicht. Deze baby's vertonen bovendien een verhoogde kans op wiegendood.

zie ook artikel : Zwangerschap en verslaving

zie ook artikel : Zwangerschap en roken

4. Gewichtstoename

De gewichtstoename zal vooral afhankelijk zijn van de energie-inname ten opzichte van de energiebehoefte op dat moment. Wanneer men zich houdt aan de gemiddelde aanbevolen hoeveelheden en zorgt voor voldoende variatie, krijgt men voldoende voedingsstoffen binnen. Daarnaast blijft er meestal plaats voor wat extra's voor zover de gewichtstoename normaal verloopt.

Een goede gewichtstoename is 10 tot 12 kilo. Bij gewichtsproblemen is het raadzaam advies te vragen aan de verloskundige. Deze kan de zwangere dan doorverwijzen naar een diëtist(e) om haar te helpen met het samenstellen van een goede voeding rekening houdend met de behoefte en de levensstijl van de jonge moeder.

5. Zwangerschapskwaaltjes in relatie met voeding

Misselijkheid
Veel vrouwen hebben de eerste drie maanden van de zwangerschap ten gevolge van veranderingen in de hormonenhuishouding last van misselijkheid. Bij sommigen is dit alleen ‘s morgens, bij anderen gedurende de hele dag.

Tips
• Koolhydraatrijke of licht gesuikerde voeding brengt de bloedsuikerspiegel weer op peil. Blijf ‘s morgens, bij het wakker worden, nog even liggen. Gebruik een licht ontbijt: een beschuit, een geroosterd sneetje brood en water of thee.
• Is men de hele dag misselijk dan heeft men baat bij frequente kleine maaltijden. Blijf voldoende drinken.
• Vermijd vetrijke en sterk gekruide maaltijden.
• Laat de maag nooit leeg worden en vermijd honger.
• Ga indien mogelijk na elke maaltijd wat liggen.
• Vermijd geuren en verlucht het huis goed.
• Bij veel of meer dan drie maal per dag braken is het raadzaam de arts hierover in te lichten.

Constipatie
Tijdens de zwangerschap kan de stoelgang voor problemen zorgen. Het hormoon progesteron werkt namelijk in op de darmen en maakt ze lui. De stoelgang dikt in en wordt harder. Een vezelarme voeding, te weinig drinken en te weinig beweging kunnen eveneens verstopping in de hand werken. Ook het gebruik van ijzersupplementen kan hierin een rol spelen.

zie ook artikel : Aanpak van misselijkheid en braken tijdens de zwangerschap

Tips
• Zorg voor een vezelrijke voeding: volkorenbrood, bruine rijst en deegwaren, peulvruchten, muesli, rauwkost, vers fruit, dadels, noten, vijgen, enz.
• Drink minstens 1,5 liter per dag: water, ongezoet fruitsap, groentesap, bouillon, soep, melk, lichte thee en lichte koffie.
• Karnemelk, geweekte pruimen, vers fruitsap, peperkoek, speculaas, kandijsiroop kunnen laxerend werken. Een glas lauw water op de nuchtere maag kan eveneens helpen.
• Zorg voor voldoende beweging.
• Neem elke dag rustig de tijd om naar het toilet te gaan.
• Gebruik geen laxeermiddelen zonder advies van de arts.

Zure oprispingen
Sommige vrouwen hebben last van zure oprispingen, vooral naar het einde van de zwangerschap toe. De maag komt door de groter wordende baarmoeder langzamerhand in de verdrukking. Maagzuur komt hierdoor gemakkelijk in de slokdarm en veroorzaakt een branderig gevoel in de maag en zure oprispingen.

Tips
• Wees voorzichtig met sterke koffie, sterke specerijen, zure voedingsmiddelen als fruitsap, alcohol en koolzuurhoudende dranken.
• Eet rustig en kauw goed.
• Vermijd vetrijke maaltijden. Veel vet zorgt ervoor dat het voedsel langer in de maag blijft.
• Neem kleine porties.
• Ga nooit meteen na de maaltijd slapen.
• Zit altijd goed rechtop.
• Lig met het bovenlichaam iets hoger tijdens het slapen. Slaap met een bijkomend kussen.
• Neem geen geneesmiddelen zonder het advies van de arts.

6. Listeriose en toxoplasmose

handen-wassen-120.jpg
Listeriose is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Listeria monocytogenes. Een Listeria-infectie kan leiden tot een miskraam, een vroegtijdige geboorte of de dood van de foetus. Gezien de gevolgen voor de foetus zeer ernstig zijn is preventie essentieel.

• Let erop dat het voedsel goed verhit is en niet te lang bewaard is na de bereiding.
• Uitkijken met rauwe groenten, kruiden e.d.. Rauwe groenten moeten eerst goed gewassen worden evenals het keukengerei dat ermee in aanraking komt.
• Groenten en vlees dienen apart bereid te worden, niet met hetzelfde mes of dezelfde snijplank.
• Afhaalmaaltijden en koude producten in restaurants moeten kritisch beoordeeld worden.
• Zwangeren dienen vers bereid voedsel te eten of voorverpakte producten ruim voor het verstrijken van de houdbaarheidsdatum. Producten die langer dan twaalf uur na bereiding of opening in de koelkast hebben gestaan mogen niet gebruikt worden. De Listeria-bacterie kan zich immers ook bij koelkasttemperaturen verder ontwikkelen.
• Rauwe melk: in ongepasteuriseerde of niet-gesteriliseerde melk kunnen ziekmakende (listeria) bacteriën voorkomen.
• Kip en rauw vlees: door kruisbesmetting met listeria en het bewaren van gegaarde kip kunnen ziekmakende hoeveelheden ontstaan. Ook rauwe vleessoorten zoals filet americain en sommige Franse worstsoorten van rauw vlees kunnen bacteriën bevatten.
• Rauwmelkse zachte kazen: het gaat vooral om kaas van rauwe melk die een rijping heeft ondergaan, dus schimmelvorming. Voorbeelden van riskante kazen: Brie de Meaux, Camembert au lait Cru, Reblochon fermier en Coulommiers. Bij voorverpakte kaas staat op het etiket vrijwel altijd of deze is gemaakt van rauwe of gepasteuriseerde melk. Bij Franse schimmelkaas, zoals brie, camembert, roquefort en gorgonzola, staat er ‘ au lait cru ’ op de verpakking als de kaas gefabriceerd is van rauwe melk. ‘Au lait pasteurisé’ betekent dat de kaas is gemaakt van gepasteuriseerde melk. Deze is veilig, omdat bij pasteurisatie van de melk alle ziekmakende bacteriën worden gedood. Bij onverpakte zachte schimmelkaas is het verstandig navraag te doen in de winkel of bij de fabrikant.
• Vis en schaaldieren: met name rauwe of koudgerookte vissoorten zoals gerookte zalm, haring en schaaldieren zoals oesters hebben een zeker risico op listeria.
• Groenten en fruit: rauwe groenten en fruit kunnen listeriabacteriën bevatten. Zolang het rauwe product niet bewerkt is, blijft de besmetting normaal gesproken zo beperkt dat het niet tot ziekte leidt. De van nature aanwezige andere bacteriën weerhouden listeria ervan zich te vermenigvuldigen.
• In gesneden rauwkost en salades is de kans op vermenigvuldiging groter, zeker bij bewaren. Door de groente goed te wassen verdwijnt de besmetting niet geheel maar wordt het aantal bacteriën wel minder.
• Was steeds de handen voor elke maaltijd en na elk contact met groenten, fruit en rauw vlees.

Toxoplasmose is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door een parasiet. De mens kan ermee in contact komen via het eten van besmet rauw vlees (varken, rund, schaap, wild) of via uitwerpselen van katten (op de pels, op groenten uit de volle grond). Vandaar dat men ook spreekt van de "kattenziekte". Voor de meeste mensen is deze ziekte vrij onschuldig maar niet voor zwangeren die tijdens de zwangerschap voor de eerste keer besmet raken. Zij kunnen het virus immers overdragen op de foetus. Mogelijke gevolgen zijn miskraam, ernstige afwijkingen aan de hersenen en de ogen, stuipen, blindheid en psychosomatische ontwikkelingsstoornissen.

zie ook artikel : Toxoplasmose of De kattenziekte

Systematisch zullen artsen en gynaecologen overgaan tot een bloedanalyse van elke zwangere vrouw om na te gaan of zij reeds in contact kwam met toxoplasmose en er bijgevolg al dan niet immuun voor is. Is men niet immuun, dan dient men een aantal maatregelen in acht te nemen.

Deze maatregelen zijn gelijklopend met deze ter preventie van Listeriose, maar dienen nog strikter toegepast te worden. Zo moet vlees dusdanig verhit worden dat ook in de kern een voldoende hoge temperatuur bereikt wordt.

• Eet geen rauw of halfdoorbakken vlees. Oppassen met barbecue, rosbief, gemarineerd en gerookt vlees. Gevogelte en vis zijn een veilig alternatief.
• In diepgevroren rauw vlees is het aantal parasieten gedaald. Invriezen biedt echter geen afdoende bescherming.
• Wie buitenshuis eet, geeft de voorkeur aan gekookte groenten.
• Eet geen gerechten op basis van rauwe eieren bv. aardappelpuree, bavarois. Mayonaise is wel veilig (uitgezonderd zelfbereide).
• Was steeds de handen na elk contact met katten.
• Draag altijd handschoenen om in de tuin te werken.
• Laat de kattenbak door iemand anders uitwassen. Als het niet anders kan, draag dan huishoudhandschoenen. Verschoon de kattenbak dagelijks.

zie ook artikel : Voedselinfecties

7. Zwangerschapsdiabetes en hypertensie

Tijdens de zwangerschap kunnen ten slotte complicaties ontstaan zoals zwangerschaps-diabetes en hypertensie. Een strikte medische opvolging is in beide gevallen noodzakelijk.

zie ook artikel : Zwangerschapsdiabetes

bron: Nice- www.nice-info.be


verschenen op : 01/09/2000 , bijgewerkt op 03/11/2015

12 reacties

Zwangerschap en voeding

door anoniem, 22 November 2016 om 01:08

Mag ik scampi's eten bv. Een beleg broodje met scampi curry of diablo

Zwangerschap en voeding

door gerda, 1 October 2013 om 23:47

Mag je, als je bijna voldragen bent, vers druivensap drinken of heeft dit effect op de melkproduktie?

zwangerschap met hartproblemen?

door anoniem, 8 May 2011 om 19:47

Ik ben 38j vrouw en zwanger(8weken), maar heb 10jaar geleden hartinfarct gehad(1/3 hart verlamd,dus de 2andere helften werken dubbel),graag zou ik meerder informatie hieromtrend krijgen van iemand die mss hetzelfde gehad heeft!!!zijn de risico's te groot?????Dokters weten niet wat antwoordden want er zijn nog geen statistieken van blijkbaar!!!!!!!

ijzertekort

door anoniem, 3 October 2008 om 13:57

Hoi, het beste is het ook met de dokter te overleggen maar ik weet wel dat floradix altijd mag tijdens zwangerschap en borstvoeding, het is er zelfs speciaal op afgesteld en het helpt mij erg goed.

voedingssuplement potassium

door anoniem, 2 May 2006 om 21:07

Mijn huisdokter schreef me onlangs een voedingssuplement voor met potassium in. Ik neem nu dagelijks 198mg van die potassium, maar nu vraag ik mij af of ik die dosis ook tijdens een zwangerschap mag innemen.

bekijk alle 12 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub