Duizeligheid (vertigo)

Laatst bijgewerkt: April 2016 | 28 reacties

dossier Veel mensen hebben af en toe of geregeld last van duizeligheid.
Alhoewel duizeligheid meestal een vrij onschuldig en voorbijgaand verschijnsel is, kan het wel erg vervelend en storend zijn. Soms is duizeligheid een gevolg of een signaal van een ernstige onderliggende aandoening, zoals bv. multiple sclerose. In sommige omstandigheden – bijvoorbeeld wanneer men duizelig wordt op de fiets of in de auto, of wanneer men door duizeligheid valt - kan het ook ernstige gevolgen hebben.

Wat is duizeligheid?

duizeli-draai-menier-170_400_09.jpg
Duizeligheid is een vage term die veel verschillende sensaties kan aangeven, zoals onzekerheid bij het stappen, wazig zien, een licht gevoel in het hoofd, het gevoel dat de omgeving draait of het gevoel het bewustzijn te verliezen.

We kunnen schematisch twee grote vormen van duizeligheid onderscheiden, naargelang ze al dan niet gepaard gaat met draaiingen:
--> draaiduizeligheid (vertigo)
--> duizeligheid zonder draaiierig gevoel

Draaiduizeligheid of vertigo

Bij draaiduizeligheid of vertigo lijkt de hele omgeving te draaien. Soms voelt het alsof u zelf beweegt, valt of ronddraait. Vaak gaat dit gepaard met andere verschijnselen, zoals zweten, misselijkheid, braken, hoofdpijn, gehoorverlies, oorsuizen… De klachten kunnen van enkele seconden tot weken duren.

Draaiduizeligheid kan tal van oorzaken hebben. Meestal gaat het om een probleem van het evenwichtsorgaan in het binnenoor (vestibulaire stoornis). Maar ook andere systemen die belangrijk zijn bij het evenwicht, zoals de ogen, de gevoelsorgaantjes in de spieren en gewrichten (vooral in de nek en de benen), en de hersenen die de prikkels om het evenwicht te bewaren moeten verwerken, kunnen verstoord zijn en duizeligheid en evenwichtsklachten veroorzaken.

1. Problemen van het binnenoor
Het evenwichtsorgaan is gelegen in het rotsbeen en vormt met het binnenoor het slakkenhuis. Het evenwichtsorgaan is gevoelig voor de stand van het hoofd en voor veranderingen van de snelheid van het hoofd.
Diverse binnenoorproblemen kunnen draaiduizeligheid en evenwichtsproblemen veroorzaken.

• Draaiduizeligheid door bewegen: Benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD)
Dit is de meest voorkomende oorzaak van draaiduizeligheid. De aanvallen worden uitgelokt door bewegingen van het hoofd en duren slechts enkele seconden tot minuten. Er is geen gehoorverlies. De klachten verdwijnen meestal spontaan na enkele weken.

zie ook artikel : Draaiduizeligheid door bewegen: Benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD) of -vertigo (BPPV)

man-oorpijn-170_400_03.jpg
• Uitval van de gehoorzenuw (Neuritis vestibularis)
Een plotse eenzijdige uitval van de gehoorzenuw kan een zeer ernstige vorm van draaiduizeligheid uitlokken die meerdere dagen kan duren en verergert door bewegingen. Er is geen gehoorverlies.

Herhaalde en langdurende aanvallen van draaiduizeligheid, die niet uitgelokt worden door bewegen, en die gepaard gaan met gehoorverlies voor lage tonen en oorsuizen of een vol gevoel in het oor. Er kunnen na de aanval nog enkele dagen klachten blijven bestaan. De duizeligheidsaanvallen verdwijnen meestal spontaan na enkele jaren, maar het gehoorverlies is na meerdere aanvallen meestal blijvend en dikwijls progressief. Het oorsuizen is vaak ook permanent.

zie ook artikel : Evenwichtsproblemen door een ontsteking van het binnenoor: Acute vestibulaire paralyse of Neuritis vestibularis

• Recidiverende vestibulopathie
Dit is een aanvalsgewijs optredende draaiduizeligheid en misselijkheid zonder gehoorverlies. Deze aanvallen worden niet uitgelokt door bewegingen. De duur van de aanvallen varieert van enkele minuten tot maximaal 24 uur. De klachten ontstaan meestal op middelbare leeftijd en duren enkele jaren. De oorzaak is niet duidelijk, mogelijk betreft het een voorstadium van Ménière of een vorm van migraine.

• Beschadiging van het evenwichtsorgaan door een ongeval met hoofdletsel (bv. een scheur door het rotsbeen), een operatie of een infectie (bv. middenoorontsteking).

2. Aandoeningen van het gezichtsvermogen, bv. door een oogspierverlamming of (tijdelijk) bij een nieuwe bril.

3. Verstoring van de gevoelsorgaantjes in spieren en pezen.
Dit kan een gevolg zijn van:
- aandoeningen van het zenuwstelsel in de benen (bv. bij diabetes);
- een nekletsel (bv. een Whiplash-trauma na een verkeersongeval of artrose van de nekwervels).

4. Aandoeningen van de regelcentra in de hersenen
Dit kan een gevolg zijn van:
- doorbloedingsstoornissen, bv. na een herseninfacrt (CVA of TIA)
- stofwisselingsstoornissen, bv. bij diabetes.

5. Diverse neurologische aandoeningen, zoals migraine en multiple sclerose, kunnen draaiduizeligheid veroorzaken.

• Een brughoektumor, ook vestibulair schwannoom of acusticusneurinoom genoemd, is een zeldzame, goedaardige tumor op de omhulling (zenuwschede) van de gehoor- en evenwichtszenuw. Dit geeft langzaam progressief gehoorverlies en later duizeligheid, vooral gekenmerkt door instabiliteit.

• Vestibulaire paroxismen
Korte, frequente aanvallen van draaiduizeligheid, die enkele seconden tot minute duren en die tot 30 keer per dag kunnen optreden. De aanvallen kunnen uitgelokt worden door hyperventilatie of bepaalde hoofdposities. Ook kan éénzijdige gehoorsvermindering of tinnitus optreden, of zelfs permanent aanwezig blijven. Mogelijk ligt een samendrukking van de 8ste hersenzenuw aan de basis van deze problemen.

Duizeligheid zonder draaierig gevoel

123-vr-ouder-menop-duizel-hoofdp-170_09.jpg
Meestal gaat het dan om een licht gevoel in het hoofd of het gevoel bijna flauw te vallen. Deze vorm van duizeligheid komt bij tal van aandoeningen en situaties voor en duidt meestal op een probleem in andere orgaansystemen dan het evenwichtssysteem.

Vaak kan geen preciese oorzaak worden gevonden.
• Bij een angst- of paniekstoornis, of bij hyperventilatie kan duizeligheid optreden. Het gaat dan meestal gepaard met snel en oppervlakkig ademen en zweten. Ook bij depressie treedt vaak duizeligheid op.

• Een plotse bloeddrukdaling (bv. bij opstaan na lang zitten of liggen) kan gepaard gaan met duizeligheid (orthostatische hypotensie). Het is belangrijk rustig overeind te komen, eventueel met vasthouden, en zo vallen te voorkomen.

• Een hevige emotie (bv. schrikken), pijn (bv. na een val) of lang rechtstaan kan tot een bloeddrukval en vasovagale syncope of flauwvallen leiden, wat kan gepaard gaan met duizeligheid. Meestal verdwijnen de klachten spontaan als u enkele minuten gaat liggen met de benen verhoogd.

• Soms kunnen hartritmestoornissen of doorbloedingsstoornissen van hart- of hersenvaten bij inspanning duizeligheid veroorzaken.

• Een te lage bloedsuikerspiegel (bv. bij diabetespatiënten).

• Bloedarmoede (anemie).

• Sommige geneesmiddelen, zoals plaspillen (diuretica), geneesmiddelen tegen verhoogde bloeddruk (antihypertensiva), geneesmiddelen tegen angst of depressie en slaap- en kalmeermiddelen (psychofarmaca), sommige antibiotica, anti-epileptica (zoals fenytoïne en carbamazepine) kunnen duizeligheid veroorzaken.

• Vooral bij ouderen kan duizeligheid ontstaan door een onvast gevoel in de benen. Bij het zitten of liggen is de duizeligheid weg. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals bv. slecht zien, een zenuwaantasting, artrose, voet- of beenproblemen waardoor ze moeilijker stappen, enz.

Wanneer naar de dokter?

Duizeligheid is meestal vrij onschuldig en voorbijgaand. Maar wanneer de duizeligheid vaak voorkomt, lang duurt of heel heftig is, kan het behoorlijk vervelend zijn. Bovendien kan het wijzen op een al dan niet ernstige onderliggende aandoening.

In volgende omstandigheden is het raadzaam om een arts te raadplegen:
• Wanneer u herhaaldelijk duizelig bent,
• Wanneer de duizeligheid langer dan enkele minuten aanhoudt of heel ernstig is,
• Wanneer u geen aanleiding ziet waarom u duizeligheid bent geworden of zich ongerust maakt,
Wanneer de duizeligheid gepaard gaat met andere verschijnselen, zoals bv. gehoorverlies, oorsuizen, hartkloppingen, pijn (oorpijn, hoofdpijn enz), moeite met praten of slikken, verlammingsverschijnselen, dubbel zien of uitval van het gezicht.

Behandeling

dr-oz-oor-man-170-09.jpg
Tegen duizeligheid zelf bestaat geen specifieke behandeling of geneesmiddel Van geen enkel medicament is de werkzaamheid aangetoond bij de behandeling van duizeligheid.
• Het komt er vooral op aan om de precieze oorzaak op te sporen en die te behandelen.

• Wanneer geen oorzaak wordt gevonden of wanneer de oorzaak niet kan worden behandeld, zal men proberen de duizeligheid zoveel mogelijk onder controle te houden, bv. door oefeningen om de evenwichtsproblemen te compenseren, en de bijkomende klachten (zoals braken of misselijkheid) te verlichten met geneesmiddelen.

• Vooral bij oudere mensen kan het belangrijk zijn om maatregelen te nemen om vallen te voorkomen.

Duizeligheidonderzoeken en –tests
Afhankelijk van de precieze klachten, hoe en in welke omstandigheden ze optreden, of ze al dan niet gepaard gaan met gehoorverlies enz., zal uw huisarts een aantal onderzoeken en tests uitvoeren.

Bij steeds terugkerende, langdurige of heftige aanvallen van (draai)duizeligheid, of wanneer de arts een onderliggende aandoening vermoedt, zal u worden doorverwezen naar een neuroloog of een neus-keel-oorspecialist voor meer gespecialiseerde onderzoeken en tests.

Bij een vermoeden van problemen in het binnenoor, kunnen verschillende tests worden uitgevoerd.

• Gehooronderzoek
Met behulp van een koptelefoon wordt vastgelegd hoe uw gehoor is.
Bij een toonaudiogram krijgt u via een koptelefoon verschillende tonen, frequenties te horen waarvan de sterkte varieert.
Een spraakaudiogram moet duidelijkheid geven over het verstaan van spraak. U moet hierbij verschillende woorden nazeggen. De woorden zijn eerst luid en worden steeds zachter.

• Evenwichtsonderzoek
Het evenwichtsstelsel wordt getest door te kijken hoe de ogen reageren op diverse proeven waarbij de oren geprikkeld worden met warm en koud water, terwijl u op een draaistoel zit enz. De oogbewegingen worden geregistreerd met kleefelektroden rond de ogen (electronystagmografie – ENG) of een videobril (videonystagmografie - VNG).

• Soms zal ook een onderzoek van de gehoorzenuw gebeuren en/of een MRI-scan van de hersenen en de brughoek, waarbij het volledig labyrint en de gehoors- en evenwichtszenuw worden bekeken om andere aandoeningen uit te sluiten.

• Wanneer de arts een vaatprobleem vermoedt, zal onder meer een duplex van de halsslagaders worden uitgevoerd. Dat is een combinatie van echografie en Doppler, waarbij de vaatwand wordt bekeken en de stroomsnelheid- en richting van het bloed wordt gemeten. Met een Transcraniële Doppler of Duplex (TCD) kunnen slagaders binnen de schedel onderzocht worden.

Meer informatie over de behandeling en/of de preventie van duizeligheid bij:

Benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD) of –vertigo (BPPV)

Ziekte van Ménière

Neuritis vestibularis of acute vestibulaire paralyse

Hyperventilatie

Orthostatische hypotensie

Vasovagale syncope

bron: www.neus-keel-oor.be - www.een-en-al-oor.be - www.kno.nl - www.duizeligheidscentrum.nl - nhg.artsennet.nl
verschenen op : 13/04/2016

28 reacties

Duizeligheid (vertigo)

door anoniem, 10 May 2017 om 16:20

geachte ik heb sins lange tijd last van spanning van de hoofdhuid een zweverig en heil gevoel draaingen waarvan ik soms val last in mijn oor en evenwichtsstoornissen rechts hoor ik niet en links draag ik een oorapparaat ik he wel in 2010 een hersevlieso

Duizeligheid (vertigo)

door patrick , 30 April 2017 om 11:54

wat heb ik voor zoo kan ik niet blijven leven se ben verledenweek wakker geworden en alles draaiede maar door als ik opstond viel ik en maar draaien een week verder en noch niets beter als ik lig dan voel ik veel minder maar durf ik opstaan draai ik door

Duizeligheid (vertigo)

door anoniem, 15 March 2017 om 13:55

Plotseling begin ik te vallen bij het opstaan kan niet naar rechts kijken alles begint te draaien het is met liggen op grond of bed,het is lastig ben bang met autorijden ik wil weten wardoor het komt ?

Duizeligheid (vertigo)

door anoniem, 15 March 2017 om 13:46

Plotseling begin ik te vallen bij het opstaan kan niet naar rechts kijken alles begint te draaien het is met liggen op grond of bed,het is lastig ben bang met autorijden ik wil weten wardoor het komt ?

bekijk alle 28 reacties

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub